De Vlaamse auteur Dimitri Verhulst (43) heeft het Boekenweekgeschenk 2015 geschreven. Een verhaal over verstandelijke beperkingen en verloren liefde. "Ik lig niet in de lappenmand als ik een somber boek schrijf."

​In De zomer houd je ook niet tegen ontvoert hoofdpersonage Pierre een geestelijk gehandicapt kind, om hem te vertellen over de liefdesrelatie die hij met diens moeder onderhield. 

Verhulst is de vijfde Belgische schrijver die het Boekenweekgeschenk schrijft.  Hij brak in 2006 bij het grote publiek door met zijn roman De Helaasheid der Dingen, een duister komische terugblik op zijn zware jeugd in een Vlaamse voorstadgemeente.

In 2009 ontving Verhulst de Libris Literatuurprijs voor Godverdomse dagen op een godverdomse bol.

Je hebt al heel veel over de Boekenweek gesproken, ik zou het graag anders willen doen. Je krijgt een half uur de tijd om je tot personen te richten die je niet meer tegenkomt.

"Daar voel ik helemaal niets voor."

Wat is het verschil tussen jezelf op deze manier blootgeven of in een boek?

"Als ik iets aan iemand wil adresseren heb ik daar de hulp van geen enkele media bij nodig. Ik geef mezelf met mate bloot. Ik weet dat ik een integer iemand ben in interviews. Als de auteur geen spel speelt tijdens het interview dan lijkt het allemaal heel erg zuiver en openhartig. Mijn openhartigheid is met een korreltje zout te nemen, ik draai ook al een tijd mee als schrijver."

"Interviews gaan lang mee, raken gedateerd, maar worden nooit voor gedateerd aangezien. Ik word nog steeds wel eens geconfronteerd met dingen die ik vijftien jaar geleden heb gezegd. Alsof dat nog altijd geldig zou zijn."

Zoals de anekdote dat je in je jeugd rauw gehakt moest eten.

"Ik heb vorige week nog rauw gehakt gegeten. Ik ben dat gewoon, ik ben zo opgevoed. Dat zijn dingen die een mens grijs haar bezorgt, maar ik vind het niet erg rauw gehakt te eten."

Word je er moe van dat mensen in interviews refereren aan je moeilijke jeugd?

"Zeer zeker wel. Uiteraard heb ik dat aan mezelf te danken. Ik heb er een boek over geschreven, De Helaasheid der Dingen. Ik heb het geluk gehad dat dit boek heel veel erkenning heeft mogen krijgen. Dat is een godsgeschenk.

Maar ik word bijna gedwongen om altijd opnieuw over die jaren te vertellen. Terwijl ik er eigenlijk wel over uitgepraat ben. Ik ben ook wel iets meer dan een mens die een slechte jeugd heeft gehad."

“ Ik ben ook wel iets meer dan een mens die een slechte jeugd heeft gehad”

Boze tongen beweren dat je je kruit zou hebben verschoten met dat boek.

"Ik heb na De Helaasheid der Dingen, Mevrouw Verona Daalt de Heuvel Af geschreven. Heel veel mensen vertelden mij dat het mijn beste boek is. Daarna heb ik Godverdomse Dagen op een Godverdomse Bol geschreven. Daarmee heb ik de Libris Literatuurprijs gewonnen. Dat vind ik toch wel veel eer voor iemand die zijn kruit heeft verschoten."

"Het is waar dat het (De Helaasheid der Dingen red.) een gigantisch succes is geweest en het een straf zou zijn die verkoopcijfers te moeten overtreffen. Het gekke is dat de mensen die nu beweren dat het boek zo fantastisch is destijds in jury’s hebben gezeten, maar dat ik alleen publieksprijzen met dat boek heb gewonnen.

Het zijn van die provocerende uitspraken en eigenlijk moet ik die dan ook maar zien als een grote eer voor het boek."

Sommigen die dit Boekenweekgeschenk ontvangen hebben nog nooit van je gehoord. Dacht je daar tijdens het schrijven aan?

"Misschien wel een beetje. Voor veel mensen is dit een kennismaking. Er zijn 732.000 exemplaren uitgegeven. Het zou ijdel zijn te denken dat die allemaal naar mensen gaan die mijn werk kennen. De eerste versie was voor mijn schrijfstijl iets gedurfder.

Ik was bezig een andere weg in te slaan, een die ik nog nooit had bewandeld. Ik dacht toen: misschien is dat geen goed idee voor een Boekenweekgeschenk. Je kunt het van twee kanten bekijken, beide opties zouden hun geldigheid hebben.

Ik heb ervoor gekozen het niet te doen, omdat het wel prettig is met een boek te komen dat representatief is qua schrijfstijl voor mijn backlist. De vorige versie was meer metaliterair, daar had je een grotere voorkennis van de literatuur voor nodig."

Vind je het belangrijk gelijkenissen te hebben met je hoofdpersonages?

"Ik kan natuurlijk altijd wel te grabbel bij mezelf. Ik kan moeilijk vanuit iemand anders zijn gedachten schrijven. Het helpt wel een aantal karaktermechanismes van mezelf te kennen, die ik aan een personage kan geven."

Put de somberheid in veel van jouw boeken je uit?

"Ik lig niet in de lappenmand als ik een somber boek schrijf. Voor mijn gemoedstoestand maakt dat weinig uit. Ik heb twee jaar gewerkt aan Godverdomse dagen, het zou heel vermoeiend zijn als ik twee jaar lang als een woedende zou hebben rondgelopen.

Het is iets artificieels, een boek schrijven. Ik kan perfect gelukkig over het grootste ongeluk schrijven. Dat is niet tegenstrijdigheid. Het is inherent aan kunst in het algemeen dat je empathie hebt en die moet scherp afgesteld staan. Het is met de hulp van die empathie dat je je kunt inleven in die gevoelens en je ze kunt vertolken.

Een boek maken duurt zo lang, je kunt een bepaalde gemoedstoestand niet volhouden. Dat zou een flagrante leugen tegenover het leven zijn."

Meer langere verhalen en achtergronden op NUweekend | Lees de recensie