Een jaar geleden verraste Facebook de wereld door Whatsapp voor 19 miljard dollar over te nemen. Hoe staat het nu met de berichtenapp?

Whatsapp is een app die voor de overname al jaren nauwelijks gewijzigd was. De applicatie was er om berichten te sturen en meer niet. Na de overname door Facebook werd er meer verwacht. Het sociale netwerk heeft immers voldoende geld, ervaring en ambitie.

Ook waren er privacyzorgen: Wat zou Facebook gaan doen met de schat aan informatie uit Whatsapp? Dit is de stand na twaalf maanden:

Encryptie: De belangrijkste verandering is onzichtbaar

De belangrijkste verandering aan Whatsapp is onzichtbaar. Die werkt namelijk achter de schermen in de vorm van zogenoemde end-to-end-encryptie.

Daarbij wordt een bericht op de telefoon van de verzender versleuteld en kan alleen het toestel van de echte ontvanger het bericht ontcijferen en dus lezen. Mocht iemand het bericht onderscheppen, heeft diegene er niks aan.

Whatsapp c.q. Facebook heeft berichten tijdens verzending dan wel in handen, maar openen kunnen ze die niet. Zelfs als bijvoorbeeld overheden daar om zouden vragen of dat zouden bevelen.

De functie werkt vooralsnog alleen bij één-op-één-gesprekken tussen Android-gebruikers, maar zou op termijn ook uitgerold worden naar iOS-gebruikers.

Met deze nieuwe functie neemt Facebook een hoop zorgen die ontstonden na de overname weg. Wat zou het bedrijf gaan doen met alle persoonlijke informatie die over Whatsapp verstuurd werd? Het sociale netwerk heeft wat betreft privacy geen smetteloze reputatie.

Meest besproken: Blauwe vinkjes

Los van die encryptie zijn er in een jaar tijd vooral kleine dingen aan Whatsapp gewijzigd. De meest besproken functie was die van de blauwe vinkjes, die tonen of en wanneer een bericht door de ontvanger is gelezen.

Gehaat door sommigen, geliefd door anderen maar in ieder geval geen nieuw idee; andere apps hadden zo'n functie al langer.

Even heel veel besproken: de blauwe vinkjes

Even heel veel besproken: de blauwe vinkjes

Ontwerp nauwelijks veranderd

De meeste updates van Whatsapp gaan over het oplossen van kleine bugs, en het geschikt maken voor nieuwe telefoons. Aan het ontwerp van Whatsapp is sinds de overname nauwelijks iets veranderd. Dat ontwerp volstaat, maar is zeker niet meer het meest moderne of oogstrelende.

Concurrent Telegram doet het juist goed op dat vlak: die dienst voegde bijvoorbeeld de mogelijkheid toe om een gebruikersnaam aan je telefoonnummer te koppelen. Zo hoeft dat telefoonnummer niet meer met iedereen gedeeld te worden, wat zowel handig als veilig is.

Nog steeds niet af: een Web-app

Een jaar na de overname ontbreekt nog steeds deels de mogelijkheid om Whatsapp vanaf een computer te gebruiken. Concurrenten Hangouts en Telegram laten gebruikers vanuit de browser of met een computerprogramma chatten met andere gebruikers.

Whatsapp stelde onlangs een web-app beschikbaar die vooralsnog alleen werkt voor Android-gebruikers. Uniek is wel dat Whatsapp wederom veiligheid hoog in het vaandel heeft staan. Alles wordt vanaf de pc, via de gekoppelde telefoon naar de ontvanger gestuurd.

Zo blijft de telefoon de belangrijkste schakel, en lijkt ook de encryptie intact te blijven. Toch schiet ook bij die app de beschikbaarheid, gebruiksvriendelijkheid en het ontwerp tekort in vergelijking tot andere apps.

Mogelijk advertenties

Whatsapp was voor en zelfs vlak na de overname door Facebook duidelijk: Wij gaan nooit advertenties tonen. De groei van het aantal gebruikers was voor zowel Whatsapp als Facebook het belangrijkste. Geld komt er nauwelijks binnen: sommige gebruikers wordt gevraagd 1 euro te betalen na een jaar gratis gebruik, maar in de praktijk komt dit slechts mondjesmaat voor.

In het afgelopen jaar lijken advertenties toch steeds dichterbij te komen voor Whatsapp. Tijdens een conferentie begin 2015 zei David Marcus, hoofd van de berichtenafdeling bij Facebook, dat advertenties in zowel Facebook Messenger als Whatsapp inmiddels overwogen worden. Veel meer is er over die plannen echter nog niet duidelijk.

Ondanks de tumult: Forse groei

Vlak na de bekendmaking van de overname zeiden veel mensen over te stappen naar een Whatsapp-concurrentie. Dat had deels te maken met die reputatie van Facebook als het om privacy draait. Onder meer berichtenapp Telegram werd veel genoemd.

Echt groot lijkt die groep mensen echter niet te zijn: in 2014 kreeg Whatsapp er 200 miljoen gebruikers bij.

De groei lijkt daarbij wel stabiel te zijn: in de eerste helft van 2014 kreeg Whatsapp er bijna 200 miljoen actieve gebruikers bij, in de tweede helft van vorig jaar nog eens ruim 100 miljoen. In totaal heeft Whatsapp een jaar na de overname 700 miljoen gebruikers, en is daarmee veruit de grootste berichtendienst.

Alleen diensten Line en Wechat komen in de buurt, met respectievelijk 100 miljoen en 468 miljoen actieve gebruikers. Die apps zijn echter vooral in Azië populair. Alternatief Telegram zei eind 2014 dat het 50 miljoen actieve gebruikers had. In Nederland is het aantal Whatsapp-gebruikers volgens de meest recente schatting zo'n 9,4 miljoen.

Het 'Whatsapp-effect'

Het overnamebedrag van 19, en later vanwege een waardestijging van aandelen 21,7 miljard dollar, leek in eerste instantie een overwaardering. Maar binnen een paar maanden na de bekendmaking van de overname bleken ook andere berichtendiensten steeds meer waard te worden.

Er wordt inmiddels gesproken over het 'Whatsapp-effect'. Het geld dat durfinvesteerders in berichtenapps staken, steeg in 2014 met zo’n 400 procent naar 1,4 miljard dollar, volgens CB Insights.

Het meest in het oog springende voorbeeld van die enorme inflatie in de waardering van berichtenapps is Snapchat. Niet toevallig had Facebook ook die berichtendienst op het oog.

Facebook zou eind 2013 een bod van 3 miljard dollar op Snapchat hebben gedaan, een bod dat die berichtendienst niet accepteerde. Begin 2015 is Snapchat op 10 miljard dollar gewaardeerd, en is het bedrijf van plan na een volgende investeringsronde 19 miljard dollar waard te zijn.

De grootste blijven

Voor Facebook is het nu zaak om de grootste te blijven en dat kan bijvoorbeeld door minstens net zo goed te zijn als de concurrentie zodat er geen reden is om over te stappen.

Wat dat betreft is het opmerkelijk dat Facebook met al zijn miljarden in een jaar tijd relatief weinig aan Whatsapp heeft gesleuteld. Never change a winning team, maar het team moet wel blijven winnen.

Meer langere verhalen en achtergronden op NUweekend