Terroristen zoals de twee broers die in Parijs een slachting aanrichtten, zijn er van overtuigd dat God hen zegent. Dat zegt Edwin Bakker, terrrorismedeskundige aan de universiteit van Leiden.
 

''Het religieuze aspect is absoluut belangrijk", zegt hij. "Moslimorganisaties en gematigde imams kunnen daar niets tegen doen. Volgens deze jongeren is hun interpretatie van het geloof moderner, beter en de enig juiste. Zij beschouwen zich als de agenten van het geweten. Daardoor is het heel moeilijk te bestrijden."

Woensdag werden twaalf mensen gedood op de redactie van het Franse satirische weekblad Charlie Hebdo. De vermeende daders zijn moslimextremisten, zeer vermoedelijk met banden met de Jemenitische tak van al-Qaida.

Er is niet één type moslimterrorist, zegt Bakker. "Het zijn in elk geval geen stereotypen, er zijn zowel terroristen uit de onderkant van de samenleving als hoogopgeleide." 

Wat ze volgens hem wel gemeen hebben, is de zoektocht naar zingeving. En ze worden aangetrokken door het avontuur.

''Bovendien hebben ze een fascinatie voor wapens. Onderschat dat niet. Ik had pas een uitje met collega’s bij commando’s en daar mochten we ook schieten. Iedereen ging helemaal uit z’n dak, de vrouwen nog meer dan de mannen. Het geeft een enorm gevoel van kracht en macht, simpel en aantrekkelijk."

Ontsnappen aan problemen

Moslimterrorisme is voor dergelijke jongeren een zinvolle weg om te ontsnappen aan drugs, problemen met ouders en dat soort zaken.

''Dat geldt voor meer jongeren, maar deze groep is vatbaar voor heldere antwoorden. En die kunnen ze eenvoudig krijgen via internet of van een radicale imam die een soort goeroe voor ze is. Daar krijgen ze een helder en simpel wereldbeeld voorgeschoteld waarmee ze veel kunnen verklaren. Dat er dan ook nog een god is die het allemaal dik in orde vindt, zorgt dat je het mag en móet doen."

Dat zou kunnen verklaren dat zestien procent van de Nederlandse moslimjongeren geweld billijkt omwille van religieuze of ideologische idealen. Dat was althans de uitkomst van een onderzoek door Motivaction en Forum, het instituut voor multiculturele vraagstukken. Daarop kwam overigens veel kritiek, vooral van Turkse jongeren.

“Het gaat die terroristen er niet om onze democratie omver te werpen.”

Bakker stelt hoe dan ook, dat het terrorisme zoals in Parijs heel veel met de islam te maken heeft.

''Sterker: het is islam. Het is niet zozeer een botsing van beschavingen, het gaat die terroristen er niet om onze democratie omver te werpen. Ze mogen beledigers van de profeet en afvalligen doden, omdat ze de islam letterlijk nemen. Het zijn salafisten en met die mensen is het heel erg lastig, om niet te zeggen onmogelijk, om een discussie te voeren."

Rekenschap aan Allah

Ook al is het religieus terrorisme bij sommige jongeren volgens Bakker flinterdun en zou een beetje imam ze in luttele minuten onder tafel kunnen praten. Maar zo werkt het dus niet. Ze staan met het vingertje omhoog, want ze hebben alleen rekenschap af te leggen aan God, Allah, en aan niemand anders. Ook niet aan een imam.

Bakker: ''De jongeren die naar Syrië gaan, doen dat omdat daar volgens de profetie de heiland zal terugkeren. Dat zal gebeuren in het stadje Al Bab, wat De Poort betekent, iets ten noordoosten van Aleppo. Daar zal het paradijs beginnen: één groot feest. En jij kunt helpen om die profetie te ondersteunen.

Als je de groene vogel ziet, ben je klaar om als martelaar te sterven. Op de website van de Nederlandse Moejahideen zie je rechts naast de inmiddels omgekomen Syriëganger Mourad Abou Bashir, met zijn vingertje omhoog en een geweer stoer in zijn handen, een groene vogel op een palmenstrand.

Zijn ook omgekomen broer Choukri staat op een strand met een cocktail; zonder alcohol denk ik. Het is allemaal pure propaganda."

Religieuze gedachtenwereld

“In 24 uur kun je aan de Syrische grens staan en ben jij de voorhoede van jouw volk of geloof. ”

Ook Jan Jongeneel, emeritus-hoogleraar missiologie aan de Universiteit van Utrecht stelt dat deze vorm van terrorisme meer is dan het zaaien van dood en verderf. Volgens hem gaat er achter dit soort aanslagen een religieuze gedachtenwereld schuil die ''ten diepste wortelt in moslims denken over de eindtijd".

De gedachte behelst kortgezegd dat de islam de finale wereldgodsdienst is en dat alle mensen in de eindtijd de islam zullen aanhangen. Dat heeft Allah voorbestemd.

''Stel je hangt maar wat rond in laten we zeggen Delft", zegt Edwin Bakker. ''Je hebt problemen met je ouders, met de politie en iedereen vindt je volstrekt waardeloos. In 24 uur kun je aan de Syrische grens staan en ben jij de voorhoede van jouw volk of geloof. Er worden foto’s en filmpjes van je gemaakt en wereldwijd verspreid via internet en tv. Dat geeft een enorme statusverhoging."

"Kijk naar die twee broers in Parijs. Twee losers, van wie er een drie jaar heeft vast gezeten. En zeer waarschijnlijk zijn ze ook in Syrië geweest. Nu kent de hele wereld ze. Losers die, in de ogen van moslimextremisten, helden zijn geworden. Het is een simpel gedachtengoed, maar dat maakt het voor die jongeren juist zo aantrekkelijk."

Lees ook: Dit is wat we nu weten over de gebeurtenissen in Frankrijk

Meer langere verhalen en achtergronden op NUweekend