Nog voor de Sint zijn hielen had gelicht, waren de eerste kerstbomen alweer in het land, maar dit weekend, een week na 5 december, begint het land zich pas echt in kerstsfeer te hullen.

Wat gaan we doen met kerst? Blijven we thuis onder de boom omdat we nog steeds zuinig aan doen, wat voor boom halen we in huis? Wat hangen we erin, en is de Kerstman inmiddels populairder dan de Sint?

Sinterklaas hoeft nog niet echt bang te zijn voor de Kerstman als het gaat om het aantal cadeautjes dat de hoofdrolspelers van december uit te delen hebben.

Als mensen kiezen tussen de beide feestdagen is de Sinterklaas nog altijd iets populairder dan de Kerstman, blijkt uit cijfers van de consumentenonderzoekers van GfK: 25 procent koopt alleen presentjes voor onder de kerstboom, voor 5 december ligt dat op 30 procent.

Maar de Sint moet wel op zijn tellen passen: twee jaar geleden koos bijna de helft van de feestvierders nog exclusief voor Sinterklaascadeaus, nu is dat dus een stuk minder.

En het aantal feestvierders dat voor beide feesten hun vrienden en familie met cadeautjes willen verrassen is de laatste twee jaar toegenomen. Ruim 40 procent van de consumenten geeft aan in december twee keer cadeaus te kopen. Twee jaar geleden was dat nog 30 procent.

Twee keer feest vieren met cadeaus? Beginnen we dan echt uit crisis te komen? Volgens cijfers van GfK lijkt het daar wel op. Consumenten die de hand op de knip houden, doen dat minder vaak omdat ze minder te besteden hebben.

Van de mensen die beknibbelden gaf vorig jaar 70 procent nog aan dat ze zuinig zijn omdat ze minder uit te geven hebben. Dit jaar was dat 60 procent. ''Een goed signaal", zegt GfK-onderzoeker Gino Thuij. ''Het lijkt erop dat de crisis een beetje aan het voorbij gaan is.’’

Naar Egypte?

Die hoopvolle woorden komen ook uit de mond van Frank Oostdam. Volgens de directeur van reisbrancheorganisatie ANVR  tonen de boekingen rond de feestdagen tekenen van herstel voor de reissector.

Weliswaar zijn trips naar de sneeuw en naar de zon iets minder intrek dan vorig jaar, maar de lagere eindejaarspiek steekt gunstig af tegen de cijfers van het hele jaar.

''Dat valt op zich mee", zegt Oostdam. Hij hoopt dat het gestegen consumentenvertrouwen in de winkel en de opverende huizenmarkt voorbodes zijn van aantrekkende vakantie-uitgaven.

Zoals altijd trekken mensen die de kerstboom achter zich laten naar landen met sneeuw of met zon, maar Oostdam ziet dit jaar wel opvallende verschuivingen. Na jaren van politiek tumult is Egypte dit jaar ineens weer een stuk populairder: het aantal boekingen steeg met 38 procent.

''De consument begint eraan te wennen dat de wereld in brand staat’’, veronderstelt Oostdam. Spanje moet met een daling van 6,5 procent inleveren. Toen Egypte als reisbestemming helemaal inzakte, namen mensen die met kerst de zon zochten hun toevlucht tot de Canarische eilanden, maar dat loopt nu dus weer terug.

Traditie in ere

Verkopers van kerstbomen en alles wat de mensen verder in huis halen voor sfeervolle feestdagen, van verlichting tot kersthuisjes, klagen ook niet.

Een woordvoerster van Intratuin zegt met de kerst niet veel last te hebben van de crisis van de afgelopen jaren.

''De mensen houden een traditie in ere. Het hoort er gewoon bij." Jan Greijdanus, assistent-bedrijfsleider bij tuincentrum Tuinland, met vestigingen in Noord- en Oost-Nederland, kan dat beamen.

''Door de crisis willen mensen het thuis juist leuk maken. Daar wordt dan iets meer in gestoken. Wij mogen blij zijn met de omzet rond de feestdagen"

Waar komen de kerstkopers dan voor? Wat zijn de trends? Dat hangt er een beetje vanaf waar je dat vraagt. Bij Intratuin houden ze het op een 'landelijke trend' in de decoratie: dierfiguren zijn dit jaar veel terug te vinden rond de kerstboom en natuurlijke materialen zijn in trek.

Tuinland houdt het op pastelkleuren als groot thema, maar overal zijn het nog steeds de kersthuisjes die het goed doen onder de kerstboom. Mensen bouwen er hele dorpen mee, zegt Greijdanus, een kermis of een dierentuin.

Roze

Bij tuincentrum Ockenburgh in Den Haag voert roze de boventoon in de kerstboom, want die kleur blijft bij Hagenezen in de smaak vallen, zegt verkoper Linda Duijvestijn.

Ook bij haar tuincentrum doen de huisjes het goed, en dan vooral de kleine kerstboompjes die daarbij horen. ''Dat is een soort van hype. Het is heel erg hot om het te combineren met andere spullen."

Zelf sfeervolle kerstukken samenstellen is sowieso in, merkt Duijvestijn. Vaak kopen mensen nieuwe kerstspullen die ze combineren met wat ze al in huis hadden. Het is een trend die een beetje uit noodzaak is geboren.

Bij Ockenburgh merkten ze de laatste jaren wel dat kerstconsumenten de hand meer op de knip hielden. ''Het is een paar jaar wat minder geweest’’, zegt Duijvestijn. ''Veel spullen werden hergebruikt. Maar nu de verkoop is aangetrokken is dat een soort sport geworden.’’

Vijf minuten stofzuigen

Ook bij Ockenburgh spreken ze nu van een goede kerst. Heeft er dan niemand wat te klagen? Gerard Krol misschien. Hij is voorzitter van de Vereniging voor Nederlandse Kerstboomkwekers.

Gevraagd naar een populaire kerstboom noemen alle tuincentra  als eerste de Nordmann. Maar die komt voor het grootste deel wel uit het buitenland. Nederlandse kwekers hebben dan het nakijken.

Volgens Krol is de boom in de markt gezet door de grote tuincentra en bouwmarkten omdat er aan de duurdere Nordmann meer te verdienen valt. ''De bouwmarkten hebben met hun reclame een grote slagkracht. Dat kunnen wij als kleine kwekers niet."

Belangrijk voordeel van de dure Nordmann is dat deze boom zijn naalden lang vasthoudt. Maar bij de goedkopere soorten die de Nederlandse kwekers aanbieden blijven de bomen ook lang mooi bij goede verzorging, voert Krol aan.

En als er dan wat naalden vallen? Geen probleem, denkt hij. ''Wie heeft er tegenwoordig nog tapijt? En met vijf minuten stofzuigen heb je zo 20 euro verdiend."

Meer langere verhalen en achtergronden op NUweekend