Dit weekeinde wordt in Abu Dhabi de laatste Grand Prix van het Formule 1-seizoen verreden en beslist wie de titel wint. Maar er speelt meer. Verkeert de koningsklasse van de autosport in een crisis?

Zoals gebruikelijk gaan de problemen in de Formule 1 over geld. Terwijl Lewis Hamilton en Nico Rosberg in hun dominante Mercedessen uitmaken wie er kampioen wordt, kampen de teams in de achterhoede met chronisch geldgebrek.
 
"Het gaat inderdaad niet goed op dat gebied", zegt Robert Doornbos, die halverwege het vorige decennium elf Grands Prix reed. "De kleinere teams zijn in de problemen, terwijl de sport die teams wel nodig heeft."
 
De teams van Marussia en Caterham verkeren in de grootste moeilijkheden. Marussia was er tijdens de laatste twee races niet bij, net als Caterham, dat na een crowdfunding-actie en wat steun van Formule 1-baas Bernie Ecclestone wel weer aanwezig is in Abu Dhabi.

Of beide teams in 2015 nog bestaan is hoogst onzeker. Tijdens de afgelopen races in de VS en Brazilië gingen er achttien auto's van start, wat naar Formule 1 maatstaven te weinig is.

“De vette jaren zijn voorbij.”
Christijan Albers

"Kleine teams hebben het moeilijk omdat het in de hele economie wat minder gaat", zegt Christijan Albers, die zelf 46 GP's reed tussen 2005 en 2007.

"De vette jaren zijn voorbij. Kleine teams moeten het hebben van kleinere sponsoren en die hebben door de huidige crisis minder te besteden. Dan praat je niet over multinationals, maar over middelgrote bedrijven en ondernemers. Daardoor is er nu minder geld beschikbaar en vallen er logischerwijs teams om."
 
Doornbos voegt toe dat ook de overstap begin dit seizoen naar kleinere en zuinigere motoren stevig op de begroting van de renstallen heeft gedrukt.

"De Formule 1 nam uit kostenoverweging afscheid van de vertrouwde V8-motoren en rijdt nu met een V6 krachtbron met turbo. De introductie van die gloednieuwe motoren heeft heel veel geld gekost. Het is daarom niet toevallig dat de kleine teams nu in de problemen komen."
 
Albers, die zelf dit seizoen nog een periode teambaas was bij Caterham, bevestigt dat de nieuwe motoren veel duurder zijn. "Ik heb de betaling daarvan gedaan bij Caterham. Het is ontzettend duur geworden. Ook de ontwikkeling van die nieuwe krachtbronnen zit in de prijs verwerkt."

'Het leek goed verdeeld'

De voornaamste klacht van de kleine renstallen, waar ook Force India, Lotus en Sauber onder vallen, is dat grote teams als Ferrari, Red Bull en Mercedes het overgrote deel van de televisie-inkomsten krijgen.

"Het leek destijds goed verdeeld, maar het ziet er nu heel anders uit", zegt Doornbos. "Maar het is geen rare constructie, want het werkt in de meeste sporten zo." 
 
"In de eredivisie krijgt Ajax ook meer televisiegeld dan pakweg FC Dordrecht", valt Albers hem bij. "Je hebt in elke sport grote jongens en mindere goden. Dat hoort er gewoon bij. De grote teams brengen bovendien ook meer aandacht naar de sport. Denk alleen al aan een team als Ferrari, dat merk is ontzettend belangrijk."
 
Albers benadrukt wel het belang van kleinere teams in de Formule 1. "Veel grote coureurs zijn hun loopbaan bij een kleine renstal begonnen. Kijk bijvoorbeeld naar Fernando Alonso en ook Michael Schumacher. Ook doen veel technici en ontwerpers daar hun ervaring op."

Strijd

Naast de geldproblemen krijgt de Formule 1 ook regelmatig het verwijt 'saai' te zijn geworden. Doornbos en Albers bestrijden dat beeld. 
 
"Ik heb nog nooit zoveel inhaalacties gezien als afgelopen jaar", stelt Albers. "Er zijn veel gevechten, er is veel strijd. Nee, ik vind het absoluut niet saai." 
 
Doornbos zegt ook te genieten van de dominantie van Mercedes, ondanks het feit dat bij de start meestal al vast staat dat Hamilton of Rosberg de race zal winnen.

"Je moet ook waardering hebben voor het feit dat zij hun huiswerk zo goed doen. De afstand die ze hebben op de rest van het veld moet je de andere teams kwalijk nemen. Bovendien hebben Hamilton en Rosberg onderling mooie gevechten gehad. Denk aan de race in Bahrein, dat was een legendarisch gevecht."
 
"Mercedes heeft vorig jaar al alle energie in de auto van 2014 gestoken en is nu aan het oogsten", voegt Albers toe. "Dat is een strategie die bepaalde teams volgen."

Gebrek aan geluid

Liefhebbers balen van het feit dat de introductie van de turbo-motoren betekende dat het harde geluid is verdwenen waar de Formule 1 jaren bekend om stond.

"Dat is absoluut jammer", zegt Doornbos. "Ik kan me voorstellen dat organisatoren van races daar klachten over hebben. Maar dat maakt Ecclestone niet uit. Als ze de race niet meer willen, staan er tien andere landen in de rij. Zo wordt dat gespeeld."

Albers begrijpt de ingrijpende reglementswijziging volledig. "Het ging gewoon te hard en daar hebben ze iets aan moeten doen. In mijn tijd reden we met V10-motoren met 950 pk. De druk die je op je nek kreeg in snelle bochten was amper uit te houden. Formule 1 moet altijd door de reglementen binnen de perken worden gehouden. Anders kunnen de coureurs het lichamelijk niet meer aan. Dat gaat al jaren zo."

Fysieke uitdaging

Doornbos zou juist liever iets terug zien van de 'oude tijd' in de sport.

"Motoren met iets meer vermogen, banden met iets meer grip. Van mij mag het wel weer wat uitdagender worden. Ik hoorde Alonso laatst zeggen dat het te makkelijk is geworden. En kijk naar Max Verstappen: die jongen is 17, stapt in en rijdt moeiteloos een vrije training. Leuk voor hem, maar dat zegt wel dat de fysieke uitdaging is verdwenen en dat gaat ten koste van de show."

Die show is in handen van Bernie Ecclestone. De inmiddels 84-jarige Brit heeft de touwtjes sinds eind jaren zeventig stevig in handen.

Hij baarde laatst opzien door te stellen dat de Formule 1 geen jonge kijkers nodig heeft, omdat die de producten waarmee de grote sponsors adverteren toch niet kunnen betalen. De vraag is hoe lang 'Bernie' nog de baas moet zijn in de sport.
 
Doornbos denkt dat Ecclestone de koningsklasse nog goed op de rit heeft. "Bernie is altijd een beetje extreem in zijn uitspraken, maar hij is een ontzettend goede zakenman en zal ook nu wel weer gelijk hebben. Vergeet niet, de show in de Formule 1 is nog steeds prima en het is volgens mij op voetbal na wereldwijd een van de meest bekeken sporten."

Meer langere verhalen en achtergronden op NUweekend