De Amerikaanse president Barack Obama kondigde in de nacht van donderdag op vrijdag (Nederlandse tijd) zijn langverwachte hervorming van het immigratiesysteem aan. Dit zijn de conclusies na zijn belangrijke toespraak.

1. Obama kiest voor de confrontatie.

Na de tussentijdse verkiezingen hebben de Republikeinen de meerderheid in zowel het Huis van Afgevaardigden als de Senaat. Dat betekent dat ze dwars kunnen liggen bij elk wetsvoorstel dat Democraat Obama indient. Obama heeft nu besloten het Congres te passeren en zijn presidentiële macht te gebruiken middels een decreet.

"Voor alle Congresleden die twijfelen of ik de autoriteit heb om ons immigratiesysteem beter te laten werken, of voor hen die twijfelen of het wijs is om te handelen nu het Congres heeft gefaald, voor hen heb ik één antwoord: kom met een wetsvoorstel", aldus Obama.

2. Vijf miljoen ongedocumenteerde immigranten worden geholpen

In Amerika zijn in totaal ongeveer 11 miljoen 'illegale' immigranten. Vooral de ongedocumenteerde immigranten die een kind in Amerika hebben gekregen, zijn gebaat bij de nieuwe wetgeving die Obama wil doorvoeren. Zij krijgen na een aantal 'background checks' een nieuwe legale status en worden beschermd tegen deportatie.

Met hun nieuwe status mogen de migranten gewoon werken en leven in de VS, dienen ze belasting te betalen, en maken ze aanspraak op zorgverzekering. Ze kunnen, zoals Obama het zegt, "uit de schaduw stappen". Tegelijkertijd worden de grenscontroles aangescherpt en hoeven lokale agenten ongedocumenteerde immigranten niet langer op te sluiten als ze geen papieren kunnen tonen.

3. De Republikeinen peinzen ondertussen over een wraakactie.

Ze zijn woest. "Door de wil van het Amerikaanse volk te negeren, heeft president Obama zijn erfgoed van wetteloosheid nog eens bevestigd en het kleine beetje geloofwaardigheid dat hij nog had verpletterd", sprak de voorzitter van het Huis, John Boehner. Obama gedraagt zich volgens hem als een keizer.

Sommige Republikeinen vinden dat Obama als straf een nieuwe 'shutdown' verdient: als Republikeinen weigeren akkoord te gaan met plannen voor een nieuwe begroting, is er geen geld om de overheid draaiende te houden. Dat gebeurde in oktober 2013 al eens. 

Video: Obama presenteert de hervorming van het immigratiesysteem

4. Ook sommige Democraten uiten kritiek

"De president zou dit soort belangrijke beleidsveranderingen niet in zijn eentje moeten doorvoeren", sprak de Democratische senator van Indiana, Joe Donnelly. "Om dit nu door te voeren is de verkeerde beslissing", zei de Democratische senator in West Verginia, Joe Manchin III.

Amerikanen zijn, zo blijkt uit een recente peiling van The Wall Street Journal en NBC News, overwegend vóór plannen om ongedocumenteerde migranten uit de illegaliteit te halen, maar tégen een decreet van Obama.

5. Zowel de Republikeinen als de Democraten kijken naar 2016.

Dan zijn er weer presidentsverkiezingen, en voor beide groepen is het belangrijk de stem van de latino's - de snelst groeiende bevolkingsgroep in Amerika - te winnen.

Als de Republikeinen te hard optreden tegen de progressieve wetgeving van Obama, hoeven ze niet te rekenen op de stem van de latino's. De Democraten verliezen mogelijk steun door het vermeende "machtsmisbruik" van de president.

Meer achtergronden op NUweekend