Chronologie: Nieuwe opwelling van onrust en geweld in Jeruzalem

Jeruzalem is de afgelopen weken bijna dagelijks toneel van oplaaiend geweld tussen Israëlische en Palestijnse inwoners van de stad. 

De onrust speelt zich voornamelijk af in Oost-Jeruzalem, op en rond de Tempelberg. Om de Tempelberg wordt immer gestreden, het 'Verheven Heiligdom' is een heilige plek voor zowel Joden als Moslims. 

Israël bezette Oost-Jeruzalem in 1967 en probeert er sindsdien de omvang van de Palestijnse bevolking terug te dringen. Volgens de Verenigde Naties (VN)  wonen er nog altijd bijna 300.000 Palestijnen in Oost-Jeruzalem. Palestijnen zien het stadsdeel als de toekomstige hoofdstad van hun onafhankelijke staat.

Een overzicht van de belangrijkste gebeurtenissen die debet zijn aan de escalatie van het conflict tussen Israël en de Palestijnen in Jeruzalem:

27 oktober: Israël kondigt bouw woningen aan

De rellen rond de Tempelberg volgen in oktober op de aankondiging van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu dat hij de planning van duizend nieuwe woningen voor Joodse kolonisten gaat versnellen. 

Die woningen moeten in Oost-Jeruzalem komen, het oude deel van de stad waar ook de Tempelberg ligt. Vierhonderd huizen moeten verrijzen in de nederzetting Har Homa, zeshonderd in de wijk Ramat Shlomo. 

De bouw is omstreden, omdat het Arabische deel van Jeruzalem geannexeerd gebied is. Toch zegt het land dat de nieuwe Joodse woningen ook voor de Palestijnen zijn. Volgens de gemeente lagen de bouwplannen er al langer.

Volgens de Verenigde Naties is de bouw van de woningen in strijd met het volkenrecht, omdat Israël daarmee bezet gebied koloniseert.

29 oktober: Moordpoging op Israëlische activist 

De prominente rechtse Israëlische activist Yehuda Glick wordt neergeschoten. Glick, die bij de aanslag zwaargewond raakt, is woordvoerder van Israëlische groeperingen die het recht eisen voor joden om te bidden op de Tempelberg. 

30 oktober: Israël sluit Tempelberg af

Na de aanslag op Glick lopen de spanningen in de stad hoog op. De Tempelberg is naar aanleiding van het incident volledig afgesloten en blijft meer dan een week dicht.

De Palestijnse president Mahmoud Abbas noemt de afsluiting van de Al-Aqsa Moskee op de Tempelberg "een oorlogsverklaring" door de Israëlische autoriteiten.

Ook breken er rellen uit tussen Palestijnen en de Israëlische oproerpolitie in de wijk Abu Tor. De politie stelde checkpoints in om de stroom van mensen van en naar de wijk te beperken.

3 november: Bouwplannen worden doorgezet

De Israëlische regering gaat ondanks de onrust en hevige internationale kritiek door met de bouw van nieuwe appartementen in het oosten van Jeruzalem. 

Dat wil zeggen: de Plannings- en Bouwcommissie van Jeruzalem keurt de constructie van vijfhonderd wooneenheden in Ramat Shlomo goed. 

Voordat de bouw daadwerkelijk kan beginnen zijn nog heel wat meer goedkeuringen nodig. Hierdoor kan het nog jaren duren voor de eerste woningen zullen verrijzen.

5 november: Man rijdt in op voetgangers

Een Palestijnse automobilist rijdt in op een groep voetgangers in het oosten van Jeruzalem. Volgens de politie gaat het om een "opzettelijke aanval" waarbij dertien mensen gewond raakten, van wie drie ernstig. De automobilist is door de politie doodgeschoten. 

Het incident vond plaats bij de graftombe van Simon de Rechtvaardige in de Israëlische hoofdstad.

De militante beweging Hamas spreekt haar bewondering uit voor de aanval. De Israëlische premier Netanyahu noemt het een "terreuraanval" die het "directe resultaat" is van opruiing door de Palestijnse president Mahmoud Abbas en Hamas. 

18 november: Dodelijke aanslag bij synagoge

Vijf zijn omgekomen bij de aanslag op een synagoge in West-Jeruzalem. De politie spreekt van een terroristische aanval en zegt dat twee Palestijnse inwoners van Oost-Jeruzalem de daders zijn. De twee mannen zijn door de politie gedood.

De gewapende tak van het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina heeft inmiddels de verantwoordelijkheid voor de aanval opgeëist. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu legt de schuld echter bij de Palestijnse Hamas-beweging en laat in een reactie weten dat Israël "stevig zal reageren" op de aanval. 

John Kerry, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, veroordeelt de aanslag en noemt het ''pure terreur". Kerry roept Palestijnse leiders op om te stoppen met het aansporen van dit soort geweld.

18 november: Israël versoepelt wapenbeleid

Na de aanslag op de synagoge wordt het wapenbeleid versoepeld. Israëlische staatsburgers met een wapenvergunning mogen vanaf deze dag een wapen dragen om zichzelf te verdedigen.

19 november: Israël blaast huis Palestijn op

Het Israëlische leger heeft woensdag in Oost-Jeruzalem een huis opgeblazen van een Palestijn. Volgens de Israëlische krant Haaretz gaat het om het huis van een man die eind oktober een aanslag pleegde waarbij twee mensen omkwamen.

Naast soldaten deed ook de politie mee aan de sloopactie, die al eerder was aangekondigd. Het is de eerste keer sinds maanden dat Israël weer het huis van een Palestijn opblaast uit wraak.

20 november: Koenders: Erkenning Palesina nu niet aan de orde

Erkenning door Nederland van de Palestijnse staat is op dit moment "niet aan de orde", aldus minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken tegen in de Tweede Kamer. 

Dat moet gebeuren op een "strategisch moment" als het "effectief en reëel" is in het vredesproces. Het kabinet wil de erkenning wel mogelijk maken, voegde hij eraan toe. Maar het is nu geen "verstandig middel" en draagt nu niet bij aan het vredesproces. 

Lees ook: Waarom er altijd strijd is om de Tempelberg

En een terugblik op de escalaties en de Gaza-oorlog van afgelopen zomer: 

Dood tieners zet verhoudingen Israël en Palestijnen op scherp

Overzicht: Escalatie in het conflict tussen Israël en Hamas

Vreugdeschoten luiden onzekere tijd in voor Gaza en Israël

Tip de redactie