"Even niet gelukkig zijn hoort zó bij het leven. We hebben een soort angst daarvoor, terwijl het zo lekker is om dat te erkennen." In haar romans kan Anna Drijver personages dingen laten beleven waarvoor ze zelf bang is.

Boeken moeten ook niet alleen maar gaan over leuke dingen, daar zit niemand op te wachten, zegt de schrijfster en actrice (in onder meer Komt een vrouw bij de dokter, Smoorverliefd en Levenslied) in een gesprek met NU.nl.

Volgende week verschijnt de tweede roman van Anna Drijver, getiteld Ei.

Hoofdpersoon is de 28-jarige Leyla, parlementair verslaggeefster voor een landelijke krant. Ze is ambitieus, werkt hard en woont wel samen maar denkt nog niet na over kinderen. Na een operatie aan haar eierstok wordt ze daar min of meer toe gedwongen. Want er is iets mis gegaan.

In haar debuut Je blijft schreef Drijver over de hartverscheurende rouw van een meisje nadat haar vriend voor haar ogen omkwam bij een verkeersongeluk.

Het zijn niet de meest vrolijke thema's waar je boeken over gaan.

"Nee hè. Vind ik ook wonderlijk. Dit verhaal is gebaseerd op wat ik ooit eens in een interview las, iemand die na een operatie wakker werd en geen kinderen meer kon krijgen. Dat is verschrikkelijk, ook als je geen kinderen zou willen. Want het maken van die keuze is toch een deel van je identiteit, van je vrouw zijn."

Zou je het willen weten als je geen kinderen kan krijgen?

"Dat vraag ik me ook wel eens af. Nee, ik denk niet dat ik nu zou willen weten dat ik dat niet kan. Nu nog niet."

Omdat je die keuze nog wilt kunnen maken?

"Het is heel treurig als je dat niet kan. Zelfs als je het niet wil."

Zou je je kunnen voorstellen dat je geen kinderen wilt?

Resoluut: "Ja, ik kan me voorstellen dat je dan een heel mooi en rijk leven hebt. Ik denk dat veel vrouwen, bijvoorbeeld wetenschappers of politici, nog verder waren gekomen in hun denken of in hun werk. In hun leven…"

Ook al verdeel je de zorg goed?

"Dat goed verdelen is gewoon altijd lastig. Er zijn heel veel mooie voorbeelden van geweldige vrouwen die geweldig mooie levens hebben en bijzondere dingen meemaken, zonder kinderen. Dat is wel een beetje een taboe, merk ik."

"Als mensen zeggen dat ze geen kinderen willen, merk ik dat ik zelf ook denk: 'Oh, waarom eigenlijk niet?' Kennelijk moet je dat toch verantwoorden. Andere vrouwen zeggen dan: 'Hoezo zeg je daar nee tegen?' Als je het niet wil, moet je echt een goede reden hebben, voor andere vrouwen."

Ben je niet bang dat mensen gaan denken: dit boek gaat over haarzelf?

"Dat zullen mensen allemaal gaan denken. Dat is niet erg. Ik doe dat zelf ook als ik een boek van een ander lees. Maar het is niet autobiografisch."

Hoe is het om zo'n personage helemaal te verzinnen?

"Heel leuk. Ik kan er allemaal dingen in kwijt die ik zelf ooit gedacht heb. Maar ik kan ook iemand creëren die af en toe heel irritant is. Dan denk ik: doe nou niet zó tegen hem."

Vind je de hoofdpersoon irritant?

"Soms vind ik haar wel superkoppig. En niet leuk voor haar vriend. Het is heel leuk om dat in het boek te laten gebeuren. Ik kan personages opvoeren die iets meemaken wat ik zelf hoop niet mee te maken, waar ik bang voor ben."

"Ik heb eigenlijk net zo veel met het personage Han Adema. Hoewel hij een oudere gynaecoloog is, voel ik me ook verwant met hem."

Hoe is dat om je in een oudere man in te leven?

"Dat was dus heel makkelijk. Hij is ook heel anders dan Leyla, ik ga er bij wijze van spreken anders voor zitten als ik vanuit zijn perspectief schrijf. Wat hem gebeurt: hij maakt een fout en kan daar niet mee omgaan, er knapt iets bij hem, waardoor alles nog erger wordt."

"Dat vond ik heel fascinerend; dat je zo bang bent voor alles, bang voor jezelf en voor het hele leven eigenlijk. Dat klinkt als een ver-van-mijn-bed-show, maar ik heb daar juist veel mee, kan me daar heel goed in verplaatsen."

Je hebt eerder verteld dat je een periode erg somber was. Is schrijven een manier om daarmee om te gaan?

"Dat heeft eigenlijk niet te maken met de onderwerpen waar ik over schrijf, maar ik heb wel ook een best grote sombere kant. Het is fijn om te kunnen schrijven, want dat hoeft helemaal geen vrolijk boek te zijn. Ik vind het wel heel lekker me op zo'n relatief veilige manier, gewoon achter de computer, toch helemaal onder te dompelen in iets wat heel naar en eng is."

Heeft dat dan ook invloed op je eigen stemming?

"Dat heeft er wel invloed op, maar op een lekkere manier. Als ik de hele dag een naar stuk heb geschreven, voel ik me daarna net als na zwaar sporten."

Er waren best veel heftige reacties op het interview in Volkskrant Magazine waarin je voor het eerst vertelde over die sombere periode en je dwangneuroses. Hoe was dat voor jou?

"Ik vond het heel mooi dat Marcel van Roosmalen (de journalist, red.), die eigenlijk helemaal geen interviewer is maar vooral columnist, zijn eigen stijl heeft gehouden. Veel mensen vonden het daarom een gek interview."

"En verder, ik wilde het vooral voor mezelf vertellen. Het heeft me toch wel verrast dat ik zo veel reacties kreeg. Vooral positieve reacties, van mensen uit het vak, vrienden of juist mensen die ik niet kende, die zeiden: dit heb ik ook, wat fijn dat je dit zegt."

"Daar deed ik het niet voor. Ik vond het zelf gewoon zo stom om iedere keer te doen alsof het goed met me ging. Ik had geen zin meer dat te zeggen als het niet zo is. Het is gewoon heel fijn dat mensen weten dat het niet alleen maar lekker gaat, maar dat het af en toe ook niet makkelijk is."

“Het helpt om over je denken te denken.”

Heb je dat gevoel nog vaak?

Twijfelt even. "Nou nee, ik heb echt wel goed geleerd om daar beter mee om te gaan. Ja. Het is ook wel nieuw om zo mentaal aan de slag te gaan, ik had ook nooit een therapeut gehad. Ik kan het iedereen aanraden."

Een therapeut bedoel je?

"Ja. En om zo over jezelf te denken. Over je denken te denken. Dat heeft me veel opgeleverd."

"Ik hoop dat het goed blijft gaan, maar ja, je weet het ook niet. Ik vind het ook wel mooi bij het leven. In onze maatschappij moet iedereen succesvol en gelukkig zijn. Het is ook goed om af en toe te accepteren dat je er een dag níet lekker in zit, dat dat ook mag. Het is niet het einde van de wereld, je bent dan niet mislukt. Het is ook móói, dat ploeteren."

Verwachten mensen te veel van zichzelf dat ze alleen maar gelukkig zijn; denk je dat iedereen dat sombere eigenlijk ook in zich heeft?

"Ik denk dat mensen zichzelf heel erg mislukt vinden als ze even niet gelukkig zijn. Terwijl, even niet gelukkig zijn, dat hoort zó bij het leven. Of een tegenslag hebben, ergens over balen, jaloers, boos of verdrietig zijn. We hebben een soort angst daarvoor, terwijl het zo lekker is om dat te erkennen."

Is dat wat je in therapie geleerd hebt?

"Vooral dat je je niet moet schamen of boos zijn als het zo is, dat is alleen maar frustrerender. Het lost niets op."

Zou je ooit een boek kunnen schrijven over iemand die heel gelukkig is en waar alles goed mee gaat?

Lacht besmuikt. "Nee, ik denk dat mensen juist drama willen, ook in het theater en de bioscoop of op televisie. Zodat je lekker gaat zitten en iets kan meemaken wat je gelukkig niet zélf hoeft mee te maken. Dat je kunt denken: oh wat verschrikkelijk, vóór je."

Later: "Ik zou niet (mijn boeken, red.) in een drama willen eindigen. Er moet wel hoop in zitten. Ik hou zelf ook niet van boeken waarin ik in de laatste bladzijde alsnog…" Drijver maakt geluid en gebaar alsof ze stikt. "Dat het in en in zwart is. Ik wil toch iets hoopvols aan het einde."

Meer langere verhalen en achtergronden op NUweekend