Zelfs spaarders die zich niet zo druk maken om een half procentje meer of minder op hun spaarrekening, beginnen zich zorgen te maken. De rente is op een historisch dieptepunt van 1 procent beland.

Het betekent dat het spaargeld met een inflatie van 1 procent niet meer groeit. Voor degenen die er ook nog eens 1,2 procent vermogensbelasting over moeten betalen, zijn de druiven helemaal zuur. Zij gaan er zelfs op achteruit.

Maar zelfs met een rente van ongeveer 1 procent  is de gifbeker voor de spaarders nog niet leeg. Sommige deskundigen verwachten een verdere daling en weten niet waar die zal eindigen. Is het mogelijk dat de rente naar een half procent, of zelfs naar 0 procent gaat, dus dat mensen er weinig of niets meer voor krijgen als ze hun geld naar de bank brengen?

''In theorie is alles mogelijk'', zegt directeur Marcel Kalse van Knab, een kleine internetbank met de hoogste spaarrente. ''Echt helemaal geen spaarrente lijkt me ondenkbaar. Maar ja, enkele jaren geleden dachten we dat ook van een rente van 1 procent en kijk eens wat er gebeurt.'' 

De lage rentes zijn het gevolg van het beleid van de Europese Centrale Bank (ECB), dat het geld bijna gratis weggeeft. Banken als ING of ABN Amro kunnen er voor een half procent rente geld lenen. De gedachte is dat ze met dat geld goedkope kredieten aan bedrijven en consumenten kunnen verschaffen. Daarmee zou de economische motor weer op gang komen.

Directeur marketing Peter-Paul Wekking van ING, verantwoordelijk voor sparen en beleggen, is minder uitgesproken over de toekomstige renteontwikkeling.

''Ik kan zo twee redenen noemen waarom de rente verder omlaag gaat, maar ook twee redenen dat die weer zal gaan aantrekken. Daarin neemt de economische groei een centrale plaats in. Als die niet goed doorzet zou de spaarrente nog wel eens wat verder kunnen dalen.''

Huiverig

Dat de spaarrente van ING begin deze maand - net als bij de andere grootbanken - weer verder inzakte, leverde geen stroom van protest of verontrusting op. Wekking: ''Er reageren niet meer mensen dan anders'', zegt hij.

''Wel zien we dat grotere spaarders vaker vragen wat de alternatieven zijn. Een mogelijkheid is het spaargeld te gebruiken om het huis sneller af te lossen. Dat scheelt vermogensrendementsheffing die je niet hoeft te betalen als je je geld in je huis stopt en je betaalt natuurlijk minder rente en aflossing. En verder bieden we de combinatie sparen/beleggen. We begrijpen dat mensen huiverig zijn om nu te gaan beleggen."

"Maar als je je geld langer kunt missen, is het een overweging om bijvoorbeeld een deel van je vermogen te gaan beleggen. We helpen onze klanten met dit soort keuzes, door de effecten voor hen inzichtelijk te maken.''

Een goed aandelenresultaat op bijvoorbeeld 10 procent van je vermogen kan het rendement van het hele bedrag een positieve impuls geven. Maar het kan natuurlijk ook andersom gaan. Wekking: ''De ervaring van veertig jaar heeft geleerd dat een belegging uiteindelijk rendeert. Maar je hebt daarbij wel een horizon van minimaal tien jaar nodig.''

Alternatieven

Internetbank Knab, twee jaar geleden opgericht als reactie op de crisis bij de grootbanken, biedt met 1,75 procent de hoogste variabele spaarrente. Meer nog dan andere prijsvechters als MoneYou of Nationale Nederlanden. 

Directeur en oprichter Marcel Kalse: ''Probleem is dat we de lage spaarrentes van dit jaar niet gewend zijn. Als je twee procent op een deposito kunt krijgen, vinden spaarders dat eigenlijk maar niks. Ze hebben hogere rentes in hun hoofd als ze hun geld langere tijd vastleggen. Daar willen ze voor beloond worden. Ze vergeten daarbij dat de rente bij een deposito vast ligt."

"Twee procent is twee procent. Ook als de variabele rente straks verder daalt. Als je het zo bekijkt is een deposito op dit moment het beste alternatief voor de gewone spaarrekening. Je kunt natuurlijk niet in de toekomst kijken. Daarom is het weer niet zo verstandig om je geld vele jaren vast te leggen. Twee jaar is een overzienbare termijn."

ING ziet zijn cliënten niet snel op de deposito's afkomen, omdat de lange rente door de politiek van de ECB ook opvallend laag is. Een langjarig deposito levert bij de bank 0,3 procent meer op dan de  huidige variabele rente. Bij Knab levert een deposito van twee jaar 2 procent op.

Nederlanders hebben samen in totaal 360 miljard euro op  miljoenen spaarrekeningen staan. Dat is ruim 20.000 euro per gezin, zo op het oog een aardig appeltje voor de dorst. Maar die gemiddelde rijkdom is schijn.

Tachtig procent van dit spaargeld staat op de rekeningen van de twintig procent rijkste Nederlanders. Dan blijft er voor die tachtig procent van de gezinnen, gemiddeld slechts 5000 euro over. Anders gezegd: de gemiddelde Nederlander heeft maar twee maandsalarissen in reserve.

Sparen of beleggen?

Ergo: Mensen met een spaarrekening tot ongeveer 20000 euro kunnen eigenlijk geen kant uit. Zij kunnen niet het risico nemen te gaan beleggen en zijn eigenlijk overgeleverd aan een lage rente. Maar door de vrijstelling van ruim 20.000 euro per persoon, hoeven ze ook geen vermogensheffing van 1,2 procent te betalen. 

Spaarders met meer geld zouden kunnen overwegen een stukje van hun geld te gaan beleggen. Belangrijk is dat ze dit geld lang kunnen missen om een teruggang op de aandelenbeurs uit te zitten. 

Meer langere verhalen en achtergronden op NUweekend

Geef feedback op het weekendkatern van NU.nl