Opgelopen frustratie uit zich in protest Hongkong

Demonstranten in Hongkong protesteren sinds september in het financiële centrum van de Chinese stad lam. Het is het felste protest sinds Groot-Brittannië de stad in 1997 overdroeg aan China. Vijf vragen over het protest.

Gelden voor Hongkong andere regels dan voor andere Chinese steden?

Hongkong kreeg bij de overdracht de toezegging dat de stad een grote mate van autonomie zou houden. Met de slogan 'Eén staat, twee systemen' kreeg Hongkong een eigen grondwet, waardoor de voormalige stadstaat zijn eigen wetten en financiële systemen kon handhaven.

Bovendien genieten de Hongkong-Chinezen veel meer vrijheden dan hun landgenoten. Zo kent de stad een onafhankelijke rechtspraak, vrijheid van pers en het recht om te demonstreren. In Hongkong worden vaak verhitte politieke debatten gehouden.

Waarom zijn de demonstranten zo massaal de straat opgegaan?

Directe aanleiding voor de protesten is dat Peking weigert dat Hongkong-Chinezen hun hoogste bestuurder vrij mogen kiezen. Die politiek leider werd tot nu toe gekozen door een 1.200-koppig comité van mensen die loyaal zijn aan China. Peking wil in 2017 wel verkiezingen toestaan, maar de 5 miljoen stemgerechtigde Hongkong-Chinezen zouden dan alleen mogen stemmen op kandidaten die door het centrale gezag zijn goedgekeurd.

De verkiezingen zijn niet het enige dat de demonstranten dwars zit. Hongkong kent een toenemende kloof tussen armen en rijken. De stad wordt overspoeld door rijke Chinezen, die ruim geld uitgeven aan zowel appartementen als gewone boodschappen, zoals babymelk. Eén op de vijf Hongkong-Chinezen zou volgens een recent onderzoek overwegen om te emigreren.

Hoe gaat het er bij de demonstraties aan toe?

De protesten vinden vooral plaats in het financiële hart van Hongkong, door de organisatoren omgedoopt  tot Occupy Central. De groep demonstranten zwelt elke avond aan tot tienduizenden, maar 's ochtends vertrekken ze weer naar hun werk of huis. Wie overblijft, vooral studenten, ruimt de rommel van de laatste protestnacht op.

Beeldmerk van het protest is de paraplu, waarmee de demonstranten zich beschermen tegen traangas. De politie zette dat middel zondag in en vernietigde daarna zoveel mogelijk van de regenschermen. De demonstranten kregen van alle kanten echter weer nieuwe paraplu's aangereikt, hoewel de politie sindsdien niet meer heeft ingegrepen.

Naar verwachting wordt woensdag het hoogtepunt van de protesten, omdat China dan een nationale feestdag heeft.

Staat iedereen achter de protesten?

De demonstrerende studenten en oppositieleden krijgen van lang niet alle stadsgenoten steun. Onder de noemer 'De zwijgende meerderheid van Hongkong' is een tegenbeweging opgericht.

Die hield in augustus een grote bijeenkomst waarop duizenden mensen afkwamen, maar er waren geruchten dat ze daarvoor werden betaald. Uit peilingen blijkt dat Occupy Central de steun van 31 procent van de inwoners krijgt, terwijl 46 procent tegen de campagne is.

Banken en bedrijven vrezen dat de aanhoudende protesten de reputatie van de stad als veilige en stabiele handelshaven zullen aantasten.

Hoe zal Peking reageren?

De Chinese regering heeft de demonstraties ongrondwettig genoemd. Volgens Peking heeft de stad geen "volledige autonomie" en zijn de inwoners "in de war of scheef in hun begrip" van de 'één staat, twee systemen'-regeling. Uit die reactie blijkt dat Peking niet van plan is toe te geven aan de eisen van de demonstranten.

De internationale gemeenschap vreest dat China zich net als op het Plein van de Hemelse Vrede in 1989 met geweld zal ingrijpen. De hoop is dat president Xi Jingpin de ogen van de wereld op zich gericht weet en niet zal terugvallen op geweld.

Meer langere verhalen en achtergronden op NUweekend

Lees meer over:

Gerelateerde artikelen

NUshop

Tip de redactie