Gehuld in klederdracht grote pullen bier drinken aan lange tafels. Dat is in een notendop het Oktoberfest, het visitekaartje van München, dat dit weekend losbarst en twee weken duurt.

Burgemeester Dieter Reiter heeft volgens de Süddeutsche Zeitung ijverig geoefend. Hij wil namelijk niet voor schut staan door teveel hamerslagen nodig te hebben of met een te ferme klap een ''bierbad'' veroorzaken, wanneer hij zaterdag het jaarlijkse Oktoberfest opent met het aanslaan van het eerste vat.

Zoals dat al tientallen jaren gebeurt, zal de burgervader van de hoofdstad van Beieren de eerste literpul (Maß) tappen en daarna de woorden ''O'zapft is'' uitroepen, Beiers dialect voor ''het is getapt''.  Hij zal waarschijnlijk gekleed zijn in lederhosen. Want Oktoberfest is en blijft een feest van de traditie.

In de loop van de decennia is het uitgegroeid tot het grootste bierfeest ter wereld. Het trekt een slordige 6 miljoen bezoekers, uit Duitsland en ver daarbuiten. Ze hijsen zich massaal in Beierse klederdracht: lederhosen voor de mannen, dirndl-jurken voor de vrouwen.

Veel toeristen volgen het voorbeeld van de Duitse bezoekers, onder wie de klederdracht de laatste jaren weer steeds populairder is geworden. Hoewel kenners liever spreken van ''Oktoberfestkostuums''.

De machinaal gemaakte pakjes met diepe decolletés moeten namelijk niet met het origineel worden verward, zegt de voorzitter van de Beierse Klederdrachtvereniging op Focus.de. ''Met traditionele klederdracht heeft het weinig te maken. Maar als de jongeren zich vermaken, is dat mooi.''  

Het hele festival is omgeven met tradities. Bezoekers zitten aan lange tafels in enorme biertenten, waar het gerstenat rijkelijk vloeit in pullen van een liter. Traditionele blaaskapellen zorgen overdag voor de muziek, hoewel er in de avonden ook ruimte is voor modernere geluiden.

Ieder jaar trekt ook een kilometerslange optocht door de stad. De kerken van München zitten op de eerste zondag van het festival vol voor een speciale mis. 

Geen bier van buiten

Het bier komt allemaal van zes brouwerijen uit de stad: Augustiner, Hacker-Pschorr, Hofbräu, Löwenbräu, Paulaner en Spaten-Franziskaner.

Bieren van buitenaf zijn taboe. In 1972 dreigde toenmalig burgemeester Georg Kronawitter bier van buitenaf aan te laten rukken als de prijs boven de 3 mark zou stijgen. Het heeft op de langere termijn niet geholpen: op de komende editie moet in een aantal biertenten voor het eerst meer dan 10 euro worden neergeteld voor een liter. 

De Beierse ondernemers hebben telkens nieuwe redenen om de prijsstijgingen te rechtvaardigen: van gestegen inkoopprijzen en loonkosten, tot kosten die ze maken om zich in te dekken tegen terrorisme.

Anderzijds: in een Nederlandse kroeg is 2,50 euro voor een glas van 0,25 liter bepaald niet uitzonderlijk, 10 euro voor een liter is zo bezien zo gek nog niet op een wereldberoemd evenement in een grote stad. 

Voor gierige mensen is het festival desondanks ongeschikt. Hotels in de hoofdstad van Beieren hebben voor de gelegenheid hun prijzen fors verhoogd, in de wetenschap dat ze toch wel worden volgeboekt.

Een nachtje in een eenvoudige bed and breakfast kost al snel meer dan 100 euro per persoon. Wie iets goedkoper uit wil zijn kan terecht op een van de speciale campings of zijn toevlucht nemen tot alternatieven als Couchsurfing of Airbnb. 

6,7 miljoen liter bier

Veel mensen gaan vooral voor de gezelligheid en uit nieuwsgierigheid een kijkje nemen in de binnenstad van München en niet zozeer voor het bier. Slechts een minderheid drinkt echt door, zo blijkt ook de statistieken: vorig jaar dronken de 6,4 miljoen bezoekers in totaal 6,7 miljoen liter bier.

Gemiddeld dus maar één Maß per persoon. Aan de andere kant liepen meer dan 600 mensen een alcoholvergiftiging op en waren er enkele tientallen Maßkrugschlägereien, bierpulgevechten. Gezien het grote bezoekersaantal vond de politie dat niet veel. 

Over het algemeen verloopt het Oktoberfest gemoedelijk. Grote uitzondering op die regel was de editie van 1980, toen dertien mensen om het leven kwamen door een terreuraanslag.

De dader, de extreem rechtse student Gundolf Köhler, bracht het er zelf ook niet levend vanaf. Tot op de dag van vandaag is het maar de vraag of hij alleen handelde, of in opdracht van een organisatie.  

Historie

De traditie van het huidige Oktoberfest begon in 1810 met een groot volksfeest rond het huwelijk van kroonprins Ludwig van Beieren en Theresia van Saksen-Hildburghausen. De weide voor de stadspoorten werd vernoemd naar de bruid en heet sindsdien de Theresienwiese, kortweg ''die Wiesn''.

Een van de hoogtepunten waren de paardenraces, schetst het stadsbestuur op haar website. Die werden het jaar erop herhaald, gecombineerd met een landbouwtentoonstelling. Daar kwamen later een kermis en bierstalletjes bij. 

Pas aan het einde van de 19e eeuw verrezen op het veld grote biertenten en kreeg het Oktoberfest zijn huidige vorm.

De landbouwtentoonstelling, vorige keer inclusief paardenshow, wordt tegenwoordig nog eens in de vier jaar gehouden, de eerstvolgende keer in 2016. Dit jaar is de 181e editie. Het feest werd in totaal 24 keer geannuleerd, onder meer vanwege beide Wereldoorlogen.

Nederlandse oktoberfeesten

Wie München te ver vindt en authenticiteit niet al te belangrijk vindt, heeft inmiddels een uitgebreide keuze uit Nederlandse oktoberfeesten. Vooral in het oosten en het zuiden van het land heeft het fenomeen een behoorlijke vlucht genomen. In een aantal plaatsen is het een soort tweede carnaval geworden.   

Sittard spant de kroon. Daar is het Oktoberfeest in tien jaar tijd uitgegroeid tot een zesdaags festival met vier grote feestpaviljoens naar Beiers voorbeeld, tientallen artiesten, een parade met praalwagens en een grote optocht van schutterijen en gildes uit binnen- en buitenland.

Vorig jaar  trok het evenement meer dan 125.000 bezoekers naar het centrum van de Limburgse stad. De organisatie spreekt dan ook van ''het grootste najaarsfeest van het zuiden''. Er is zelfs een festivalcamping. Net als begin 19e eeuw in München combineert Sittard het Oktoberfeest met een grote kermis. 

Het Oktoberfeest in Sittard heeft nog een zweem van traditie. Veel andere oktoberfeesten zijn vooral een vette knipoog naar het Beierse origineel. Bijvoorbeeld het Brabants Oktoberfest, voorheen bekend als ''Schlagers und Bier'', begin oktober in het Klokgebouw in Eindhoven.

In Noord-Brabant valt sowieso veel te kiezen voor wie op zoek is naar een avondje schlagers, pretzels, braadworst en bier.

Er zijn onder meer oktoberfeesten in Tilburg, Breda, Oosterhout, Lage Zwaluwe en Raamsdonksveer. Het Oktoberfest lijkt steeds populairder te worden in Nederland, maar zo groots als in München zal het hier niet snel worden.

Meer langere verhalen en achtergronden op NUweekend