Toen André Hazes in 2004 overleed, verloor Nederland een van zijn meest iconische zangers. Hij ontvluchtte de armoede van zijn jeugd en groeide uit tot een ware volksheld.

Alweer tien jaar geleden nam Nederland op ongekend grootse wijze afscheid van André Hazes. Meer dan ooit leek het overlijden van een artiest zo’n diepe indruk te maken op het publiek.

Anders dan de meeste volkszangers was Hazes geliefd in alle lagen van de bevolking. Hij had dan ook het vermogen om zichzelf te vernieuwen.

Kijk maar naar de albumhoezen van Hazes uit de jaren 90, waarop hij staat afgebeeld met een geblondeerde coupe, en vergelijk dat met zijn meer gestileerde imago uit zijn laatste levensjaren: geheel in het zwart, hoedje, zonnebril, sigaret. Hij was eindelijk de stoere rockster geworden die hij als kind zo graag had willen zijn.

Want daar begon de langdurige liefde van Hazes voor muziek, bij de rock-'n'-roll. Eind jaren 50 sloop hij samen met een buurjongetje het Concertgebouw binnen tijdens een optreden van bluesiconen Muddy Waters en B.B. King. Dat bluesgeluid zou met name in zijn latere repertoire doorklinken, maar de basis was er allang.

Het is niet verwonderlijk dat juist de blues een gevoelige snaar raakte bij de jonge André. De thema’s die in bluesliedjes bezongen worden, zoals armoede, huiselijk geweld, overmatig drankgebruik en ander dagelijks leed, zag Hazes als kind terug in zijn eigen leven. Er was weinig geld en zijn ouders moesten zes kinderen onderhouden.

Kindster

Hij groeide op in een klein huis aan de Gerard Doustraat in Amsterdam en nog voor hij de volwassen leeftijd bereikte, had Hazes al talloze baantjes gehad om maar aan geld te komen. Dat terwijl hem begin jaren 60 nog een glansrijke carrière als kindster leek te wachten, nadat hij door Johnny Kraaykamp ontdekt werd op de Albert Cuypmarkt.

De vader van Hazes zag meer in het zangtalent van zijn oudere zoon Jopie, die al vroegtijdig de baard in de keel kreeg. Uiteindelijk ging de vader van André Hazes toch akkoord met het aanbod van Kraaykamp. Hazes was voor het eerst op televisie te zien bij de AVRO Weekendshow, waar hij met Kraaykamp het liedje Piove zong.

André Hazes & Johnny Kraaykamp - Droomschip (1959)

Zingende barkeeper

Volgende singles werden echter geen hits en Hazes leek in de obscuriteit te verdwijnen. Na diverse omzwervingen op de banenmarkt, van boekbinder tot slagersknecht, kwam hij uiteindelijk als kelner te werken in café De Krommert. Hij stond bekend als de Zingende Barkeeper, maar overwoog geen zangcarrière.

Daar kwam verandering in toen hij in 1976 het liedje Eenzame Kerst schreef met zijn neef Tonny Le Roy. Ze lieten de demo horen aan Willy Alberti, die verrukt was over de compositie. Alberti hielp Hazes aan een platendeal bij Phonogram en begin januari 1977 bereikte de single de eerste plek. Er werden 70.000 exemplaren van verkocht.

Ook opvolger Mamma was een hit, zij het met een bescheidener verkoopresultaat. De single piekte in het voorjaar van 1977 op de zeventiende plek van de Nationale Hitparade. De grote doorbraak van Hazes volgde pas in 1981, hoewel de met Nico Haak geschreven single De Vlieger aanvankelijk geen enorm verkoopsucces was.

André Hazes - De Vlieger (Live, 2003)

Een beetje verliefd

De single Een Beetje Verliefd bereikte de tweede plek in de hitparade (het werd van de eerste plek geweerd door Why Tell Me, Why van Anita Meyer) en in het najaar stonden twee albums van Hazes in de albumlijst genoteerd. De plaat Gewoon André eindigde op nummer 1 en verbleef in totaal 63 weken in de Nederlandse albumlijst.

Ook privé ging het Hazes opnieuw voor de wind. Nadat hij in 1979 na vijf jaar scheidde van zijn vrouw Annie Dijkstra (met wie hij zijn eerste kind kreeg, Nathalie), hertrouwde de volkszanger in succesjaar 1981. Uit het huwelijk met Ellen Wolf werd zoon Melvin geboren. Niet veel later begon Hazes een affaire met Rachel van Galen.

Zij was pas veertien jaar oud toen Hazes een verhouding met haar kreeg. Het stel huwde op 14 oktober 1991, iets meer dan een jaar na de scheiding met Wolf. Hij bleef tot zijn dood samen met Rachel Hazes, die hem twee kinderen schonk (Roxeanne en André Jr.). Rachel beheert na zijn dood actief het nalatenschap van Hazes.

De carrière van Hazes kende enkele pieken en dalen. Producer Tim Griek was in de jaren 80 grotendeels verantwoordelijk voor het hitlijstsucces van Hazes en in 1985 kreeg de zanger zelfs zijn eigen televisieshow.

Hazes nam een plaat met Italiaanse liedjes op en eentje met vertaalde bluesnummers, al bleef zijn Nederlandstalige werk het populairst.

Hazes bij André van Duin Revue (1982)

Wij houden van oranje

1988 was een vreemd jaar voor Hazes. In de zomer scoorde hij een enorme hit met Wij Houden Van Oranje (vertaling van de Schotse hymne Auld Lang Syne) toen het Nederlands elftal het Europees Kampioenschap voetbal won, maar in februari van dat jaar kwam producer Tim Griek om te leven bij een tragisch auto-ongeluk.

In de jaren 90 bleef Hazes onverminderd populair met diverse singles, albums, verzamel-cd’s en uitverkochte stadionconcerten. Hij probeerde meermalen het succes van de voetbalhit Wij Houden Van Oranje te evenaren, zij het met weinig noemenswaardig resultaat. Wel kampte Hazes toen al met gezondheidsproblemen.

Terwijl de interesse voor Hazes aan het einde het decennium dreigde af te nemen door een nieuwe lichting Nederlandstalige artiesten (Marco Borsato, Volumia!, Bløf), verscheen hij in een reclamespotje voor knakworstjes. Dat najaar trad hij op in Ahoy, verlengde hij zijn platencontract en de documentaire Zij Gelooft In Mij verscheen.

Eigenwijs

De nieuwe versie van het liedje Zij Gelooft In Mij bereikte maar net de vijftigste positie in de hitparade, maar zou vier jaar later postuum op de eerste plek pronken. In zijn laatste jaren was Hazes een graag geziene gast op televisie en hij was ook regelmatig te horen in diverse radioprogramma’s. Hazes bleef echter eigenwijs.

Zo weigerde hij een Edison voor zijn oeuvre, nadat hij erachter kwam dat de prijs aanvankelijk naar Doe Maar zou gaan (zij kregen ze prijs niet omdat ze niet wilden optreden op de prijsuitreiking). Hij vierde zijn vijftigste verjaardag in Paradiso, waar hij B.B. King ontmoette. Ook werd hij door burgemeester Job Cohen onderscheiden voor zijn werk.

André Hazes - Wij Houden Van Oranje (laatste tv-optreden, 2004)

Spiegel

Hoewel hij een showman in hart en nieren was, heeft André Hazes zijn succes zelf altijd gerelativeerd. "Er zijn weinig mensen die in de spiegel durven te kijken, maar ik durf dat", zei hij in 1999 tegen NRC Handelsblad. "Iedereen denkt dat, als je beroemd bent, je tonnen hebt liggen en alles maar vanzelf gaat, maar zo is het niet."

Hazes stierf op het toppunt van zijn roem, met een kwakkelende gezondheid. In 2004 moest hij twee concerten in Ahoy afzeggen wegens gehoorproblemen en hij werd met zware longontsteking opgenomen in het ziekenhuis.

Op 23 september 2004 maakte een hartstilstand een einde aan zijn aardse bestaan, in menig Amsterdamse kroeg leeft hij voort.

Meer langere verhalen en achtergronden op NUweekend