Nederland stuurt duizend gevechtshelmen en duizend kogelwerende vesten naar de Koerdische strijders in Noord-Irak die vechten tegen het jihadistenleger van de Islamitische Staat (IS, voorheen ISIS). Het kabinet sluit meer militaire hulp niet uit. Maar wat kan Nederland de Koerden verder eigenlijk bieden?

Begin deze week sprak VVD-Kamerlid Mark Verheijen klare taal toen hij in de Telegraaf het kabinet opriep militaire steun niet langer meer te "overwegen", maar om direct tot actie over te gaan.

Donderdag werd besloten tot het leveren van materiaal en gaf Defensieminister Jeanine Hennis-Plasschaert te kennen meer hulp niet uit te sluiten.

Frankrijk en Groot-Brittannië zeiden eerder al toe de Koerden militaire steun te bieden om zich te verdedigen tegen de jihadisten van IS.

De VVD vond als eerste dat het kabinet moet stoppen met het getreuzel en direct in actie moet komen. "Wij moeten nu de Koerdische strijdkrachten te hulp schieten. Zij zijn de enige in de regio die successen boeken tegen de terroristen van IS. Steun is ook in ons eigen belang, wij willen geen 'kalifaat van haat' aan de grenzen van Europa", reageert Verheijen tegenover NU.nl

Militaire steun

Met hoe kan Nederland de Koerden dan militair ondersteunen? Zware wapens, pantservoertuigen of gevechtsvliegtuigen zullen niet richting Irak gaan. "We hebben niet zoveel", zegt defensiespecialist van het Instituut Clingendael Kees Homan. "We kunnen kogelvrije vesten en nachtkijkers sturen."

De steun zal zich blijven beperken tot het leveren van ondersteunend materiaal. "Het zal vooral gaan om transportvliegtuigen die snel humanitaire hulp kunnen bieden aan de vluchtelingen. Denk maar aan hospitalen die snel kunnen worden opgebouwd", zegt Homan.

Ook het leveren van munitie aan de Koerdische autoriteiten zal problematisch worden. "De Koerden maken vooral gebruik van oude Sovjet-wapens. Wij beschikken niet over de munitie voor deze wapens."

Omdat de Koerden zo licht bewapend zijn, zullen ze door de Amerikanen en Fransen vooral vanuit de lucht ondersteund worden.

Ook daar is geen rol voor de Nederlanders weggelegd, denkt Homan, die uitsluit dat Nederland de Koerden steun vanuit de lucht zal geven. Daar is geen  politieke steun voor in Nederland. Zo moesten de Nederlandse F-16's zich boven Libië beperken tot verkenningsvluchten. 

Wensen van de Koerden

Bovendien zal er in overleg met de Koerdische autoriteiten overlegd moeten worden waar de strijdkrachten behoefte aan hebben. Eerder toonden de Verenigde Staten en Frankrijk zich meer dan bereid de Irakezen te hulp te schieten en ook de Britse premier Cameron heeft militaire steun toegezegd.

"We moeten nu wat doen. Kijk wat je als Nederland kun bieden", zei Verheijen maandagochtend, maar de vraag is of Nederland met de beperkte militaire middelen die er zijn daadwerkelijk een bijdrage kán leveren.

De PvdA steunt het standpunt van het kabinet om militaire steun niet uit te sluiten, maar of en wat Nederland kan leveren is moeilijk te zeggen, zegt PvdA-Kamerlid Michiel Servaes. Dat hangt af van de wensen van de Koerdische autoriteiten en de verdeling van de Europese landen onderling. 

Het kan daarom zomaar zo zijn dat het wensenlijstje van de Koerden al door de Europese en Amerikaanse partners wordt afgevinkt.

Vier dingen die u moet weten over de Islamitische Staat | Alles over de onrust in Irak in ons dossier

Meer langere verhalen en achtergronden op NUweekend