Een ding staat vast in de rechtszaak tegen Oscar Pistorius. Op Valentijnsdag 2013 schoot hij zijn vriendin Reeva Steenkamp dood. Met welke gedachte hij dat deed, dat moet de rechter nu bepalen.

Sinds 3 maart van dit jaar staat de gevallen Zuid-Afrikaanse sportheld voor de rechter in Pretoria. Bijna 35 mensen hebben inmiddels getuigd, en de zaak werd meermaals stilgelegd.

Donderdag en vrijdag kwamen topjuristen Gerrie Nel en Barry Roux nog één keer aan het woord en nu is het aan rechter Thokozile Masipa om een oordeel te vellen. Dat gebeurt op 11 september. Als Pistorius schuldig wordt bevonden aan moord, dan moet hij mogelijk voor 25 jaar naar de gevangenis.

De aanklager, 'pitbull' Gerrie Nel, heeft gedurende het proces een vaste koers gevaren. Pistorius is, zo schetste Nel, een man die zijn gevoelens van woede soms niet onder controle heeft. Hij kan erg jaloers zijn en neemt bovendien nooit verantwoordelijkheid voor zijn daden. Dat laatste blijkt volgens Nel ook nu, na de moord op Steenkamp.

Pistorius schoot zijn vriendin, zo claimt Nel, doelbewust dood na een uit de hand gelopen ruzie. Telefoonberichten en verklaringen van getuigen die zeggen schoten, ruziënde mensen en een gillende vrouw te hebben gehoord, lijken dat beeld te bevestigen.

Wapens

Het verleden lijkt Pistorius ook niet te helpen. De aanklager benadrukte tijdens het proces herhaaldelijk dat Pistorius al lange tijd een liefde koesterde voor wapens, en dat die wapens hem vaker in de problemen brachten.

Pistorius' wapen ging volgens getuigen bijvoorbeeld al eens af in een restaurant in Johannesburg en volgens een ex-vriendin schoot de atleet ook al eens door het dak van een auto. Diezelfde ex-vriendin claimt dat Pistorius ooit uit zijn auto sprong en zijn wapen op een BMW richtte. De auto zou hem hebben gevolgd. 

De verdediging van Pistorius heeft altijd gezegd dat hij in de vroege ochtend van 14 februari 2013 dacht dat een inbreker zijn huis was binnengedrongen. Naar Pistorius' inschatting hield de persoon zich schuil in de badkamer.

In de veronderstelling dat zijn vriendin naast hem lag te slapen, bewoog Pistorius zich op zijn stompen en op de tast richting de badkamer. Hij was bang, moest zichzelf en zijn vriendin verdedigen en schoot daarom door de gesloten deur van de badkamer op de vermeende inbreker.

Volgens Pistorius' advocaat is het dramatische incident een gevolg van de angst voor geweld en woninginbraken die de atleet door nare ervaringen in het verleden heeft opgebouwd. Pistorius was altijd in staat van verhoogde alertheid voor geweldsdreiging, zo stelt Roux. 

Koerswijziging

Analytici claimen dat Pistorius tijdens de getuigenis enigszins van koers is gewijzigd. Pistorius werd stevig ondervraagd, en stelde zich niet precies te kunnen herinneren wat hij dacht toen hij schoot. Hij vuurde zijn wapen in een reactie op geluid in de badkamer, en uit paniek. I didn't mean to pull the trigger, verklaarde Pistorius.

Dat lijkt te botsen met het verhaal van de verdediging dat Pistorius doelbewust op een inbreker schoot om zichzelf en zijn vriendin te verdedigen.

"Ik kreeg de indruk dat de getuigenis minder sterk was dan de rest van de verdediging", zegt ook Dianne Hawker, die als verslaggever voor de Zuid-Afrikaanse 24-uurszender eNCA in de rechtszaal van Pretoria het proces volgde.

"Toen hij zichzelf voor de rechter moest verdedigen, en moest uitleggen waarom hij de trekker overhaalde, had hij het moeilijk. Hij gaf onduidelijke antwoorden, en stelde dat het niet zijn bedoeling was om te schieten."

Oordeel

De ogenschijnlijke tegenstrijdigheden kunnen volgens Hawker een belangrijke rol gaan spelen nu rechter Masipa haar oordeel gaat vellen. Nel heeft de rechter donderdag nogmaals gewezen op de koerswijziging in de verklaringen van de verdediging. Masipa moet nu bepalen of het verhaal van Pistorius geloofwaardig is. 

Zuid-Afrikanen zijn ondertussen nog altijd verdeeld over de schuldvraag, zegt Hawker. In de ogen van velen is Pistorius onschuldig en nog altijd een held.

Zo zag Hawker na een van de zittingen een vrouw die Pistorius buiten de rechtszaal opwachtte met een bos bloemen. 'I love you, Oscar!', riep ze naar hem. Na elke zitting werd Pistorius opgewacht door een menigte die een glimp wilde opvangen van de atleet.

Als Masipa volgende maand haar oordeel velt, komt een einde aan een van de grootste rechtszaken uit de Zuid-Afrikaanse geschiedenis. Nooit eerder werd een rechtszaak in Zuid-Afrika via een livestream over de hele wereld uitgezonden.

Volgens Hawker is het voor Zuid-Afrikanen goed om een inkijkje te krijgen in de hedendaagse Zuid-Afrikaanse rechtsgang. Zo kunnen zij zien dat het er in tegenstelling tot het verleden eerlijk aan toe gaat.

Meer langere verhalen en achtergronden op NUweekend