De Reddingsbrigade moet steeds vaker uitrukken voor levensbedreigende situaties, en de waterkwaliteit van zwemlocaties in Nederland is één van de slechtste van Europa. Hoe kun je deze zomer alsnog onbekommerd van het zwemwater genieten?

In het eerste drukke zomerweekeinde was het direct raak; de Reddingsbrigade moest 65 keer in actie komen voor levensbedreigende situaties, en rukte in totaal zelfs 2.056 keer uit. Het is de voortzetting van een trend die al een tijdje gaande is: zwemmers komen vaker in de problemen.

Vorig jaar moest de Reddingsbrigade tijdens de zomerperiode 342 keer uitrukken voor een levensbedreigende situatie. Het aantal reddingen leek vanaf 2009 flink te dalen, maar is sinds 2011 weer gestegen. De cijfers worden vanaf 2008 bijgehouden.

Beweeg de cursor over het diagram om de aantallen te zien. De gegevens zijn afkomstig van de Reddingsbrigade. - (c)NU.nl/Jerry Vermanen

'Minder zwemvaardig'

"Kinderen zijn helaas steeds minder zwemvaardig", concludeert een woordvoerster van de Reddingsbrigade. "Vroeger gingen veel kinderen door tot aan hun zwemdiploma C. Tegenwoordig wordt niet eens overal zwemles aangeboden."

Ook merkt ze dat volwassenen vaak overmoedig het water in gaan. "Ze zijn niet fit en blijven aan het begin van het zwemseizoen te lang in het koude water. Daardoor kun je snel kramp krijgen en onderkoeld raken."

De Reddingsbrigade zag vorig jaar ook veel Poolse gasten die in het water in de problemen raakten. "Zij hebben een andere zwemcultuur. Wij leren van jongs af aan om te zwemmen, Polen hebben dat een stuk minder. Ook zijn zij vaak niet gewend aan buitenwateren."

Volgens de woordvoerster voorkom je veel problemen door te zwemmen op locaties met toezicht en aanwijzingen netjes op te volgen. "Zorg er ook voor dat je fit bent. Zo niet, dan kun je altijd nog tot aan je knieën in het water om af te koelen. Drink ook voldoende, en blijf niet te lang in het water. Dan kun je veilig genieten van een dagje aan het water."

Waterkwaliteit

Maar zelfs als je zwemvaardigheid in orde is, kun je een nare bijsmaak aan een dagje strand of binnenwateren overhouden. Het zwemwater in Nederland behoort namelijk tot de top drie van slechtste kwaliteit in Europa.

Vorig jaar werden 670 Nederlandse zwemlocaties door het Europees Milieuagentschap (EEA) gecontroleerd. Daarvan werden er 33 als matig beoordeeld. Groningen spant de kroon met 12,2 procent matige beoordelingen van zwemplassen. In Drenthe, Limburg, Overijssel, Utrecht en Zeeland is geen enkele locatie slecht beoordeeld.

Derde in Europa

Dat klinkt positief, maar Nederland ligt op Europees niveau in de achterhoede van schoon zwemwater. Vorig jaar hadden enkel Albanië en Estland smeriger water dan Nederland. Sinds 2010 verbetert de kwaliteit van het Nederlandse zwemwater wel.

Beweeg de cursor over de lijn om de percentages te zien. De gegevens zijn afkomstig van het Europees Milieuagentschap. - (c)NU.nl/Jerry Vermanen

Zodra een zwemlocatie vijf jaar achtereen een slechte beoordeling krijgt, moet het volgens de Europese richtlijnen permanent worden gesloten. Vorig jaar werden in Europa negen zwemplassen voor vijf opeenvolgende jaren onvoldoende bevonden.

Opmerkelijk genoeg zaten daar vijf Nederlandse locaties bij, naast twee in België, een in Frankrijk en een in Spanje. Dat betekent niet dat deze vijf Nederlandse locaties direct zijn gesloten. De Europese richtlijnen worden pas vanaf 2016 in ons land ingevoerd.

Darmbacterieën

Hoe schadelijk is dat slechte water eigenlijk? "Het zwemwater wordt gecontroleerd op twee soorten ziekteverwekkende darmbacterieën", legt een woordvoerder van het EEA uit. "Bij inslikken kunnen deze braakneigingen of diarree veroorzaken."

Het zwemwater verslechtert vaak van kwaliteit na hevige regenval, waardoor vervuild oppervlaktewater in het zwemwater terecht komt. Beheerders van zwemplassen kunnen hier niet altijd iets aan doen, maar moeten wel adequaat handelen.

De bron van vervuiling moet zo spoedig mogelijk worden vastgesteld. Dat kan bijvoorbeeld een overstroomd riool of vervuilde grond zijn. Vervolgens moet de beheerder van de zwemplas maatregelen nemen om het vervuilde water uit het zwemwater te weren.

Minstens zo belangrijk is om het publiek duidelijk te waarschuwen voor onveilig water. In het ergste geval moet een zwemverbod worden ingesteld. Het advies luidt dan ook: zie je een waarschuwing voor de kwaliteit van het water, zoek dan een andere plas om te zwemmen.

Bekijk hieronder een kaart met alle beoordeelde zwemlocaties van 2013:

  • Groen = Uitstekend
  • Blauw = Goed
  • Geel = Voldoende
  • Rood = Matig
  • Lichtblauw = Nieuw
  • Zwart = Gesloten

Meer langere verhalen en achtergronden op NUweekend