"Die boete komt toch nooit aan." Dat mantra van te hard rijdende vakantiegangers heeft zijn beste tijd gehad. Wie met een Nederlands kenteken op de auto te hard rijdt op buitenlandse snelwegen, moet gewoon betalen.

Zo'n 200.000 Nederlanders worden jaarlijks geflitst op de Franse wegen, best een aanzienlijk aantal op een totaal van 2,7 miljoen Nederlandse vakantiegangers.

Tot voor kort bleef dat zonder consequenties: de administratieve systemen sloten niet op elkaar aan, dus werden boetes meestal niet geïnd. Dit jaar is het in Frankrijk echter gedaan met de straffeloosheid, met dank aan Europese regels.

Met Duitsland, België en Zwitserland heeft Nederland al jaren een verdrag dat het uitwisselen van kentekengegevens regelt, zodat buitenlandse overtreders opgespoord kunnen worden.

Steeds meer EU-landen delen sinds kort die gegevens met elkaar. Dat is het gevolg van een Europese richtlijn die eind vorig jaar werd ingevoerd.

'Gewoon betalen'

Frankrijk heeft dit jaar, nog ruim voor de komst van de eerste grote golf vakantiegangers, zijn systemen op orde gebracht. De uitwisseling van kentekengegevens met Nederland loopt nu op rolletjes. Het wordt dus oppassen op de tolwegen en de Routes Nationales.

Bij de ANWB merken ze dat de Fransen nu behoorlijk aan het handhaven zijn, vertelt jurist Yda Matthijssen. "We krijgen signalen dat er inderdaad meer boetes doorkomen vanuit Frankrijk. Regelmatig bellen mensen daarover met onze rechtshulpafdeling."

Het antwoord is dan simpel: gewoon betalen, als de boete tenminste terecht is en je geen bezwaar wilt maken. Matthijssen is overigens wel te spreken over de werkwijze. "De Franse overheid doet het heel netjes, keurig met uitleg in het Nederlands erbij." 

De ANTAI, de Franse autoriteit die over verkeersboetes gaat, heeft zelfs een website in het Nederlands en een informatienummer met Nederlands sprekende telefonisten.

Innen

Europese landen wisselen niet alleen kentekengegevens uit, ze helpen elkaar ook bij het innen van boetes. Dat duurt wel een tijdje: eerst moet de boete definitief zijn, bijvoorbeeld omdat geen bezwaar is gemaakt.

Vervolgens moet de buitenlandse instantie eerst zelf proberen het geld op te eisen. Pas als dat niet lukt, komt het Nederlandse Centraal Justitieel Incasso Bureau (CJIB) in beeld. Die instantie kan administratiekosten rekenen en in het uiterste geval de deurwaarder op iemand afsturen.

Hoewel steeds meer Europees geregeld wordt, bestaan binnen de EU nog altijd grote verschillen. Zo doen Groot-Brittannië, Ierland en Denemarken überhaupt niet mee aan het Europese uitwisselingssysteem van kentekengegevens.

En Italië, Kroatië, Griekenland en Ierland hebben de Europese richtlijn over de inning van buitenlandse boetes wel aangenomen, maar die nog niet in hun eigen wetgeving verwerkt. Het eerste rijtje landen kan dus niet uitzoeken waar de buitenlandse overtreder woont, het tweede rijtje landen kan het CJIB niet inschakelen om het geld op te halen.

Direct afrekenen

"De meeste mensen betalen uit zichzelf wel", zegt Matthijssen. Maar een land als Italië kan dat dus niet afdwingen zolang het de Europese regels niet heeft doorgevoerd. Voor nu hebben de Italianen echter andere methodes: ze registreren overtreders en wanbetalers, want die komen vaak nog weleens terug in het land.

Matthijssen kent gevallen van Nederlanders die zich niets aantrokken van een Italiaanse boete of rijontzegging, maar tijdens een volgende vakantie in Italië door de carabinieri van de ontbijttafel werden geplukt. In zo'n geval raak je alsnog je rijbewijs kwijt of moet je ter plaatse betalen.

Vakantiegangers die in het buitenland door de politie aan de kant worden gezet en een boete krijgen, zijn over het algemeen sowieso de klos. Buitenlandse overtreders moeten normaal gesproken direct afrekenen met de politie, of een waarborgsom betalen als ze nog bezwaar willen maken.

Veel EU-landen hebben overigens hun kentekenregister nog niet opengesteld. Naast Nederland hebben Duitsland, België, Frankrijk, Polen, Zweden, Bulgarije en Litouwen dat al wel gedaan, maar de overige negentien EU-landen laten op zich wachten. Dat antwoordde verantwoordelijk minister Ivo Opstelten (Veiligheid en Justitie) onlangs op Kamervragen.

In Nederland

Uit de brief van Opstelten bleek verder dat in Nederland nog aardig wat buitenlandse hardrijders de dans ontspringen. Op dit moment kunnen alleen Duitsers, Belgen en Zwitsers een boete krijgen als ze op onze wegen worden geflitst.

Kentekens uit andere landen herkent de apparatuur met de huidige instellingen namelijk niet. Dat gaat op termijn veranderen: in eerste instantie worden Franse en Poolse kentekens aan het rijtje toegevoegd, daarna volgen steeds meer andere landen.

De meeste verkeersboetes die tussen 2009 en 2013 aan buitenlanders werden uitgedeeld, zijn overigens wel geïnd: 2,26 miljoen van de 2,86 miljoen. Dat heeft de schatkist ruim 150 miljoen euro opgeleverd, schrijft Opstelten. Een deel van de nog onbetaalde boetes staat nog open.

Strikter

Het algemene beeld is volgens Yda Matthijssen dat Europese landen steeds strikter de verkeersregels handhaven. Flitspalen, laserguns en geautomatiseerde systemen zijn overal gemeengoed geworden. De kans dat boetes ook hun weg naar de deurmat vinden, neemt steeds verder toe.

Jammer voor de snelheidsduivels, maar het heeft natuurlijk ook positieve gevolgen. "Misschien is het voor een deel omdat de overheden geld nodig hebben, maar het gaat zeker ook om de verkeersveiligheid", zegt Matthijssen. Haar gratis juridisch advies: "Hou je aan de regels en geef je geld aan iets leukers uit."

Meer langere verhalen en achtergronden op NUweekend