Er is één woord dat centraal staat rond de 98e editie van de Vierdaagse in Nijmegen en de bijbehorende Vierdaagsefeesten: duurzaamheid. 

Zowel het grootste wandelevenement ter wereld als het grootste meerdaagse festijn van Nederland willen hun 'voetafdruk’ kleiner maken. ''En dat is een hele uitdaging als je in een week tijd bijna 2 miljoen feestvierders en ongeveer 45.000 wandelaars ontvangt’’, aldus feestdirecteur Teddy Vrijmoet en marsleider Johan Willemstein.

Stichting de Vierdaagse, organisator van het wandelfestijn, is al jaren bezig met maatregelen en voorzieningen om zoveel mogelijk mensen met het openbaar vervoer te laten reizen. Elk jaar verbeteren de busverbindingen naar en van de start- en finishlocatie de Wedren, terwijl de NS extra treinen laat rijden om iedereen in alle vroegte aan de start te krijgen.

Nijmegen is in de derde week van juli vrijwel non-stop per trein te bereiken, want de NS laat ’s nachts ook extra treinen rijden om alle feestvierders naar huis te brengen. Dagelijks komen stappers en wandelaars die 50 kilometer gaan lopen elkaar tegen op het NS-station.

''En we steken de lopers natuurlijk een hart onder de riem op de Wedren", vertelt een lid van de Nijmeegse studentenvereniging Carolus Magnus.  ''Dat is echt een studententraditie: aan het eind van het uitgaansavondje de wandelaars aan de start uitzwaaien."

Herrie

''Leuke traditie", vindt ook de Vierdaagseorganisatie. ''Zolang de herrie een beetje binnen de perken blijft. Want er wonen gewoon mensen rondom de Wedren." Inperken van de geluidsoverlast is een duurzaamheidsspeerpunt dit jaar.  ''Herrie staat in de top 3 van ergernissen die de Vierdaagse veroorzaakt."

Sommige aanwonenden langs de route, of toeschouwers die met klapstoeltjes langs de wandelroute neerstrijken, draaien de knop van hun geluidsinstallatie zo ver open dat zelfs de wandelaars last hebben van het gebonk.

Langs de Zevenheuvelenweg in Groesbeek, de 'bergetappe’ van de derde dag, parkeren steeds meer Vierdaagsefans hun campers om op de eerste rang te zitten. Hun muziek galmt tot kilometers verderop over de heuvels. ''Mag het ietsje zachter", smeekte daarom ook burgemeester Hubert Bruls van Nijmegen.

Afval

In de ergernissentop 3 staan verder afval van materiaal en afval van mensen. ''Twee dingen die ook direct met duurzaamheid te maken hebben", volgens marsleider Willemstein.

''Wat is er zo moeilijk aan om schillen, verpakkingen, drinkflesjes en andere rommel even in een afvalbak te gooien?  Er staan er ontelbaar veel langs de routes. En als je er niet meteen een ziet, hou je je rommel even bij je tot de eerstvolgende prullenbak. Misschien heel ouderwets, maar het werkt wel."

Afval van mensen is de organisatie helemaal een gruwel. ''Elke dag worden honderden Biobak-evenemententoiletten en andere gratis toiletvoorzieningen langs de route geplaatst. Toch zijn er elk jaar weer evenveel klachten over lopers die plassen en zelfs poepen in tuinen, op akkers, in bossen en wegbermen."

Sommige plekken zijn zo berucht als 'sanitaire tussenstop’ dat bewoners hun erf hermetisch dichttimmeren tijdens de Vierdaagse. ''Terwijl heel veel particulieren en horecagelegenheden best mensen naar hun wc willen laten gaan, al dan niet tegen een vergoeding."

Ook in de Nijmeegse binnenstad, waar van zaterdag tot de vrijdag daarna feest wordt gevierd, staan honderden 'plaskruizen' en tijdelijke toiletunits. Desondanks is op een aantal plekken goed te ruiken en te zien dat ze erg populair zijn als 'wildplasplek’, hoewel de politie daar in alle drukte wel op let.

Duurzaam feesten

''Ook de gemeente en wij willen zo duurzaam mogelijk feestvieren", meldt Teddy Vrijmoet van de Vierdaagsefeesten. ''Vanaf 2015 willen we met bijna 3000 artiesten niet alleen het grootste, maar ook het duurzaamste evenement van Nederland zijn. Wij kunnen een grote voorbeeldrol spelen op het gebied van zuinig omgaan met energie, mobiliteit, water en voedsel.’’

De Vierdaagsefeesten gebruikt al led-verlichting, onder meer voor de grote matrixborden die de stroom bezoekers laten weten waar er nog plaats is. Saté-, hamburger- en frietbakkers moeten een vetafscheider in hun kraampje installeren.

Op de Valkhof Affaire, een zeer populair feestonderdeel, wordt voor het eerst geëxperimenteerd met zogenoemd cashless betalen. Bezoekers zetten een bepaald bedrag op een soort chipknip en kunnen daarmee overal betalen.

''De Vierdaagsefeesten zijn de landelijke proeftuin voor het systeem. Het is veel handiger dan consumptiebonnen of speciale munten. Bezoekers blijven ook niet zitten met niet-uitgegeven bonnen of munten. De verwachting is dat deze kaarten, als alle kinderziektes eruit zijn, straks op elk groot evenement worden gebruikt."

Ingenieursbureau Royal HaskoningDHV maakt voor de Vierdaagsefeesten een masterplan om zo economisch, maar ook zo ecologisch en sociaal mogelijk feest te vieren.

''Beter en efficiënter inzamelen van urine maakt daarvan deel uit. De enorme plas urine en de gigantische berg ontlasting die in een week tijd in Nijmegen wordt achtergelaten, kan beter worden hergebruikt dan weggespoeld."

Lees ook: 

Drogist voelt zich aan de kant gezet door Vierdaagse
'Wie veel wandelt, krijgt geen blaren meer'

De Vierdaagsefeesten beginnen zaterdag. De 98e Nijmeegse Vierdaagse vindt plaats van dinsdag 15 t/m vrijdag 18 juli. Volg voor het laatste nieuws, routekaarten en extra informatie ook @NUvierdaagse op Twitter.

Meer langere verhalen en achtergronden op NUweekend