Met de jaarlijkse barbecue luidde de Tweede Kamer donderdag het zomerreces in. NU.nl maakt de balans op van de politieke stijgers en dalers van het parlementaire jaar.

Stijgers:

Martin van Rijn

"De architect, projectontwikkelaar en aannemer van het grootste project van Rutte 2", schreef de Volkskrant onlangs over staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid). Voor het grote publiek geniet hij relatief weinig bekendheid, maar Van Rijn wordt geroemd om de manier waarop hij tot majeure hervormingen in de zorg weet te komen.

Het "project" betreft de overheveling van jeugdzorg en langdurige zorg van het Rijk naar gemeenten en zorgverzekeraars. Anders dan bij veel andere politieke akkoorden onderhandelde Van Rijn in relatieve luwte met de oppositie, vakbonden, gemeenten en zorgverzekeraars om steun te vinden voor de hervorming. 

In dat proces dwong Van Rijn respect af door alle betrokkenen intensief bij het hervormingsproces te betrekken.

Op het Binnenhof wordt er rekening mee gehouden dat de decentralisatie-operatie promotie betekent voor Van Rijn. Hij wordt genoemd als nieuwe minister van Financiën indien Dijsselbloem naar Brussel vertrekt.

Jeroen Dijsselbloem

De minister van Financiën zelf maakte een valse start als voorzitter van de Eurogroep. Hij opperde dat de methode om een Cypriotische bank te redden, waarbij aandeelhouders en spaarders mee moesten betalen, een 'template' zou vormen voor de overige Europese banken.

Een schokgolf ging door de financiële markten, maar inmiddels is het Dijsselbloem-model een feit. Als 'Mr Euro' leidt hij de totstandkoming van de Europese bankenunie. 

In Nederland had Dijsselbloem afgelopen jaar zijn handen vol aan het sluiten van akkoorden met oppositiepartijen D66, ChristenUnie en SGP, oftewel de C3. Tot tevredenheid van de VVD morrelt de PvdA-minister niet aan de begrotingseisen. 

De PvdA-profilering laat Dijsselbloem over aan anderen, waardoor hij geaccepteerd wordt als neutrale voorzitter aan de onderhandelingstafels.

Hij wordt als kanshebber genoemd voor een functie als Eurocommissaris.

Alexander Pechtold

D66-leider Alexander Pechtold greep vaak net naast de prijzen, nadat hij in 2006 het leiderschap van de partij op zich nam. Zo ging na de verkiezingen in 2010 de vurige gewenste paarsplus-coalitie van VVD, PvdA, D66 en GroenLinks niet door en ging Rutte in zee met de PVV.

En na eerder hoog in de peilingen te hebben gestaan viel de uitslag van de verkiezingen in 2012 tegen en stonden de democraten weer aan de kant. Toch greep Pechtold zijn kans toen de coalitie van VVD en PvdA machteloos bleek wegens gebrek aan steun in de Eerste Kamer.

Na lange onderhandelingen kwamen de partijen, aangevuld met ChristenUnie en SGP, tot een akkoord over de begroting voor 2014. De samenwerking is echter breder en bij diverse punten uit het regeerakkoord zat D66 aan tafel om de plannen in hun richting te wijzigen. 

Bij de gemeenteraadsverkiezingen in het voorjaar van 2014 bleken de kiezers de constructieve houding van Pechtold te waarderen. Ook de rest van de kabinetsperiode zullen de begrotingsgerelateerde plannen van Rutte 2 het fiat van de D66-leider moeten krijgen.

En verder:

Minister Lodewijk Asscher (Sociale Zaken) wist een kabinetscrisis af te wenden door achter de schermen PvdA-senator Adri Duivesteijn toch mee te krijgen bij de verhuurdersheffing. Was dit niet gelukt dan was een miljardenbezuiniging van tafel geweest en had dit vrijwel zeker tot een kabinetscrisis geleid.

CDA-leider Sybrand Buma weet zijn partij nog niet te laten pieken in de peiling, maar de gemeenteraadsverkiezingen en Europese verkiezingen eindigden onverwacht succesvol voor de christendemocraten. Buma doet weinig mee met akkoorden, maar laat met zijn dertienkoppige fractie een krachtig oppositiegeluid horen. 

SP-leider Emile Roemer slaagt erin om de partij te laten groeien en de socialisten in steeds meer stadsbesturen aan de macht te krijgen. Vooral het veroveren van PvdA-bolwerk Amsterdam is een trofee waar ze bij de sociaaldemocraten buikpijn van krijgen. De SP zou bij de volgende verkiezingen zomaar eens een serieuze coalitiepartner kunnen zijn.

Dalers:

Ronald Plasterk

De minister van Binnenlandse Zaken begon deze kabinetsperiode al met een uitgeklede portefeuille, aangezien minister Stef Blok de hervorming van de woningmarkt en de Rijksdienst onder zijn hoede nam.

De belangrijkste onderwerpen die overbleven, de inlichtingendiensten en de 'superprovincie', bezorgden Ronald Plasterk vooral hoofdpijn.

Plasterk kwam in grote politieke problemen toen hij in Nieuwsuur de Amerikanen verweet in Nederland 1,8 miljoen taps te hebben uitgevoerd. Uiteindelijk bleek dat Nederland de metadata zelf had getapt, maar Plasterk weigerde aanvankelijk de Kamer van de misser op de hoogte te stellen.

Zwaar gehavend overleefde hij het debat, maar het beeld van een minister die in mediaoptredens onzorgvuldig met gevoelige informatie omspringt en de Kamer niet adequaat informeert bleef echter hangen.

Onlangs liep de missie om de provincies Noord Holland, Utrecht en Flevoland te laten fuseren ook vast. Plasterk vond ook na een interventie van premier Mark Rutte geen meerderheid voor het plan.

Geert Wilders

De PVV-leider heeft afgelopen jaren vaker te maken gehad met fluctuerende peilingen en intern gedoe, maar na de gemeenteraadsverkiezingen ontstond de grootste crisis sinds de oprichting in 2005.

Dat de PVV niet de grootste werd in Den Haag was al een tegenvaller, maar veel ernstiger was het effect van Wilders' uitspraken tijdens de uitslagenavond in Den Haag. "Willen we meer of minder Marokkanen?", riep hij richting zijn toehoorders die massaal "Minder! Minder!" scandeerden.

Diverse PVV'ers vonden dit te ver gaan en keerden de partij de rug toe, waaronder de Kamerleden Roland van Vliet en Joram van Klaveren. Laatstgenoemde werd door Wilders herhaaldelijk één van zijn talenten genoemd.

Ook op provinciaal, lokaal en Europees niveau stapten PVV'ers op en kelderde de partij in de peilingen. In aanloop naar de Europese verkiezingen kwamen veel kiezers weer terug, maar Wilders moest toch een verlies incasseren.

Jetta Klijnsma

De PvdA-staatssecretaris anticipeerde met haar collega Frans Weekers (Financiën) traag op een dreigend echec rondom de wijziging van de pensioenopbouw in de Eerste Kamer.

De oppositiepartijen die nodig waren voor een meerderheid lieten zich het plan niet door de strot duwen en Klijnsma en Weekers moesten het voorstel terugnemen. 

Ook op het sociale zekerheidsdeel van haar portefeuille werd afgelopen jaar door allerlei partijen geschaafd aan de plannen rond de bijstand en de Participatiewet.

Naast de twijfels over haar politieke handwerk worden ook vraagtekens gezet bij haar dossierkennis en is ze ongelukkig  in haar communicatie.

Haar oproep om een moestuin te nemen om de lage aow te compenseren leverde haar een publieke schoffering van partijvoorzitter Hans Spekman op. 

En verder: 

Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg slaagt er nog altijd niet in om de harten van haar parlementariërs te winnen. Ze heeft weinig gezag en wekt irritatie op als ze bij zware aanvaringen niet ingrijpt en bij pietluttigheden haar autoriteit juist wel laat gelden.

50Plus is van een veelbelovende belangenbehartiger voor ouderen verworden tot een tot opheffen gedoemde partij. Intern geruzie en een schandaal rond fractievoorzitter Henk Krol zorgde ervoor dat de fractie uit elkaar viel. Van de enorme zetelwinst in de peilingen is niets over en een zetel in het Europees Parlement ging aan de neus voorbij.

Meer langere verhalen en achtergronden op NUweekend