De gladiool is onlosmakelijk verbonden met de Nijmeegse Vierdaagse. Voor de lokale bloemenmarkt vanzelfsprekend een piektijd. "Gladiolenkwekers uit de regio spelen erop in, net als lokale bloemisten en supermarkten."

Ook tijdens de komende editie van de Vierdaagse worden wandelaars op de Via Gladiola weer binnengehaald als helden en overstelpt met gladiolen. De bloem staat symbool voor kracht en overwinning.

Terwijl lokale partijen sterk profiteren van de populariteit van de bloem in de Vierdaagseweek, speelt de gladiool in de totale Nederlandse bloemenmarkt slechts een marginale rol. "Tulpen, rozen en lelies stijgen er ver bovenuit."

Maar bloemist Flowers Insight op het Nijmeegse Centraal Station heeft de troepen alvast in gereedheid gebracht. "De Vierdaagse is voor ons een belangrijke verkoopperiode", laat eigenaar John Langeveld weten. "We kopen de gladiolen zelf voor dag en dauw in op de Nederlandse bloemenveilingen."

Vooral tijdens de intocht is het aanpoten. "Op die dag staan we met verschillende stands in en om het Centraal Station, die we bemannen met eigen personeel, familie en extra krachten."

Gladiolenproductie

Twee derde van de totale gladiolenproductie is afkomstig van het bedrijf van kweker Theo Theunissen. Zijn dichtstbijzijnde concurrent bevindt zich in de Achterhoek, daarnaast zitten er in de bollenstreek nog een paar.

"In de Vierdaagseweek brengen we gemiddeld zo'n driehonderdduizend gladiolen aan de man, ongeveer dertigduizend bossen", laat Theunissen weten. "Vergeleken met vorig jaar is het nu wel drukker, dat heeft vooral te maken met de droge weersomstandigheden dit voorjaar."

Theunissen stapte in 1985 in het bedrijf in Malden, dat zijn vader in 1958 gestart is. De onderneming houdt zich voornamelijk bezig met gladiolen, zowel in bloemen- als in bollenvorm.

Onder de rook

De Maldense kweker profiteert van het feit dat zijn bedrijf zich onder de rook van Nijmegen bevindt. "In de bollenstreek zijn ook gladiolenkwekers, maar hun bloemen moeten eerst op transport."

En dat transport is duur. Gladiolen zijn ongeveer een meter hoog, terwijl de gemiddelde bloem zo'n vijftig centimeter hoog is. Dat betekent dat er slechts een laag bloemen geladen kan worden, waar dat er normaal gesproken twee zijn.

"Gladiolen zijn volume", vervolgt Theunissen. "De marges op gladiolen zijn klein. De kostprijs is 10 cent per tak, de verkoopprijs ligt daar maar iets boven. Vaak gaat het zelfs maar om tienden van centen."

Veel van de gladiolen van het bedrijf van Theunissen zijn bestemd voor de detailhandel. In de Vierdaagseweek zijn ze in ongeveer alle supermarkten in de omgeving van Nijmegen te vinden. Ook levert hij tijdens de 'hamsterweken' aan Albert Heijn. "Dan gaan er daar meer gladiolen over de toonbank dan tijdens de Vierdaagse."

Volgens de kweker is de Vierdaagse vooral goed voor het imago van de bloem. 

Maken of breken

"Op de Nederlandse bloemenmarkt telt de gladiool niet echt mee qua opbrengst. Voor spelers die er echt mee bezig zijn, kan de Vierdaagse echter wel heel belangrijk zijn, zoals de marktkoopman in Nijmegen of de bloemist in het centrum. Dat kan een jaar wel maken of breken", denkt ook directeur Paul Goedegebuure van bloemengroothandel Goedegebuure en de Mooy uit Ede.

Goedegebuure koopt bloemen in op veilingen en verkoopt ze aan de detailhandel, in een straal van zo'n dertig kilometer rond Ede. "De gladiool vormt maar een kleine groep binnen ons assortiment, het is zeker niet de hoofdmoot. Het  is een echte seizoensbloem die vanaf half juni tot en met september te verkrijgen is en daarbuiten bijna niet. Daarom is het ook een leuke bloem, iedereen is blij dat hij er weer is."

"Wij merken zeker het effect van de Vierdaagse. In die week worden er veel meer gladiolen verkocht. Een klant op het Centraal Station van Utrecht bijvoorbeeld, verkoopt alleen maar in de week van de Vierdaagse gladiolen, voor mensen die onderweg naar Nijmegen alvast een bosje willen kopen."

Roos

Jaarlijks worden er 63 miljoen gladiolen verhandeld via de grootste bloemen- en plantenveiling ter wereld, FloraHolland. "Ter vergelijking: de absolute topper onder de bloemen is de roos, met 3,7 miljard exemplaren op jaarbasis", vertelt marktmanager zomerbloemen Gerard Gardien van de veilingcoöperatie.

De tulp is met 1,7 miljard stelen per jaar eveneens heel populair, net als de chrysant. De gladiool staat op de 25e plek van de lijst waarop ruim tweehonderd soorten voorkomen.

Hoewel gladiolen het hele jaar door worden verkocht, is er inderdaad een duidelijke piek zichtbaar in de zomermaanden. "Tijdens de piektijd van de gladiool, van week 28 tot en met week 40, worden er zo’n vijf miljoen stelen per week aangevoerd", aldus Gardien.

Nederlandse kwekers

Het leeuwendeel is afkomstig van Nederlandse kwekers. Nederland is goed voor zo'n 90 tot 95 procent van de via FloraHolland verhandelde gladiolen. Daarnaast levert Israël er wat aan, "maar dat gaat om kleine aantallen". 

Naar schatting wordt ongeveer 75 procent van de gladiolen van Hollandse grond geëxporteerd, naar landen als Frankrijk, Engeland, Italië en Duitsland.

"De gladiool heeft slechts een marginale rol in het geheel", stelt Gardien vast. "De invloed van de Vierdaagse is zeer beperkt, maar die is op lokaal en regionaal niveau wel van belang."

De Nijmeegse Vierdaagse vindt dit jaar plaats van 15 t/m 18 juli. Volg voor het laatste nieuws, routekaarten en extra informatie ook@NUvierdaagse op Twitter.

Meer langere verhalen en achtergronden op NUweekend