The Stones, Metallica, Stromae, Arcade Fire, John Mayer: Pinkpop 2014 kan voor de liefhebbers nu al niet meer stuk. ''Het festival is net als die ene ouderwetse oom. Soms denk je 'ga eens met je tijd mee', maar toch blijf je dol op hem."

Keuzes maken, dat hoort erbij op een festival, maar Giel Beelen, die net als voorgaande jaren de bands aan elkaar praat, krijgt het dit jaar knap lastig. ''John Mayer en The Stones op één dag, bizar. Gelukkig wensen die grootheden niet aangekondigd te worden. Ik kan het dus gewoon meemaken zoals het hoort: tussen het publiek."

Editie 2014 van Pinkpop, het oudste popfestival van Nederland, gaat de boeken in als een van de mooiste jaren ooit, verwacht muziekkenner Leon Verdonschot.

''De grootste rock 'n roll band ter wereld en de grootste metalband ter wereld op één festival. De rest van het programma is ook erg goed: Stromae en Arcade Fire, de grootste Indieband ter wereld. Het programma zit slim in elkaar, edgy, progressief, een goeie mix van bands die iedereen gaaf vindt en dingen die nu relevant zijn."

"Lowlands was dit jaar niet in recordtijd uitverkocht, terwijl Pinkpop juist razendsnel ging. Jarenlang is dat andersom geweest."

Ups en downs

Inderdaad, het festival kende heel wat ups en downs. De eerste editie was op 18 mei 1970, in het Burgemeester Damenpark in Geleen, georganiseerd door een aantal jongerencentra, met Mr. Pinkpop Jan Smeets voorop. Totale begroting: 15.000 gulden. De 10.000 bezoekers betaalden 2,50 gulden voor een kaartje en kregen daarvoor onder meer een optreden van de Golden Earring. Met wat overbleef werd de volgende editie in de steigers gezet.

Pinkpop werd hét evenement waarvoor je met Pinksteren naar het zuiden afreisde. Maar na vele succesvolle jaren begon het festival de concurrentie van de stadionconcerten en de komst van nieuwe, meer alternatieve festivals te voelen. In 1985 was Pinkpop zelfs op sterven na dood.

De programmering sloot niet meer aan bij wat het publiek wilde. Het Belgische festival Torhout Werchter dokte wél voor U2, maar Smeets weigerde acht ton betalen voor een groep die hij vier jaar ervoor nog voor 6000 gulden wist te strikken. De kaartverkoop kelderde, het festival balanceerde op de rand van faillissement.

Concertorganisator Mojo, in de persoon van Leon Ramakers, schoot te hulp, op voorwaarde dat Smeets de programmering uit handen gaf. Hij haalde de bezem door de 'krakkemikkige zooi’ die hij aantrof. Met resultaat: de editie van 1986 was wél weer uitverkocht, met dank aan The Cure. Sindsdien bepaalt Mojo de programmering. Zijn vetorecht heeft Smeets nog nooit ingezet.

Gemopper op het hoogst haalbare

Er wordt traditioneel veel gemopperd op Pinkpop, maar zeker voor Nederlandse artiesten is een optreden in Landgraaf  zo’n beetje het hoogste haalbare, zegt Giel Beelen. ''Als je hier staat hoor je er bij. Het is niet het festival waar je nieuwe bandjes gaat ontdekken. Het is het festival van de grote namen, de A-lijst."

Ruud van Wersch (62) was er vanaf de allereerste editie bij. ''Nou ja, uit protest heb ik twee jaar overgeslagen. De eerste keer in 1987, toen vanwege een renovatie van het terrein in Geleen werd uitweken naar Baarlo, én het jaar daarop toen het naar Landgraaf verhuisde. Pinkpop hoorde voor mij in Geleen. Maar het jaar daarna ben ik knarsetandend toch weer gegaan."

Hij zag Pinkpop door de jaren heen veranderen. ''In het begin schopte het festival tegen de gevestigde orde. Nu is het bijna Disneyland voor popliefhebbers, een miljoenenbedrijf.’’ En toch blijft de magie, stelt hij. ''Voor mij is er Pinkpop, en dan heel lang niets. Het festival zit in mijn bloed. Dat we na zoveel jaar ook nog eens The Rolling Stones krijgen, is bijna te mooi om waar te zijn. Dit jaar staan er echt drie generaties op het veld."

Overigens bewandelde Pinkpop ook onder Mojo een kronkelweg. Het dieptepunt kwam in 2005 met een schamele 20.000 bezoekers. Het jaar daarop stonden er weer 68.000 man te springen bij de Red Hot Chili Peppers. Voor Verdonschot was de veertigste editie in 2009 onvergetelijk, toen Bruce Springsteen zijn Europese festivaldebuut maakte met een drie uur durende show. ''Hij pakte het hele veld in een paar minuten compleet in."

The Stones

Vorig jaar was Pinkpop voor het eerst in zeven jaar niet uitverkocht. De reden: geen 'Arena-act’. The Rolling Stones - 'de duurste act ever', volgens de festivaldirecteur - maken dit jaar nu al gedenkwaardig. ''Dit is nu eenmaal een festival voor de massa", aldus Verdonschot. Nee, Pinkpop is zeker niet het hipste en meest vernieuwende festival, vindt ook Beelen.

''Andere festivals moeten het hebben van de lekkere eettentjes, de leuke secundaire festivalvoorwaarden. Bij Pinkpop gaat het om één ding: de grote namen. Daarom denk ik dat ze niet zo bang hoeven te zijn voor concurrentie. 65.000 man binnenhalen, dat krijgt geen enkel ander festival voor elkaar. Onder kleinere festivals heerst een concurrentiestrijd, maar Pinkpop hoeft zich geen zorgen te maken. '’

Leon Verdonschot deelt die mening. ''Je gaat naar Pinkpop vanwege de bands, dat is wel echt een verschil met festivals als Lowlands en Best Kept Secret. Pinkpop is niet voor hipsters. Het is best een ouderwets festival, maar dat is ook juist leuk: die weide, een aantal podia en friet, that’s it."

Hij ergert zich aan de 'enorme zeiksfeer’ die om het festival heen hangt. ''Het werd onterecht neergezet als het lulletje in festivalland. Maar Pinkpop is als die ouderwetse oom die je altijd op verjaardagen ziet. Soms denk je: ga toch eens met je tijd mee, maar je houdt toch van hem, juist omdat hij zo lekker ouderwets is."

"De kracht van Pinkpop is het goede affiche. En de roze hoedjes, het grote veld, het bier, al die dingen waar iedereen kritiek op heeft, voelen tegelijkertijd vertrouwd. Het is thuiskomen."

Het programma van Pinkpop 2014 l Dossier Pinkpop

Meer langere verhalen en achtergronden op NUweekend

Pinkpop door de jaren heen

2013: The Opposites was een van de grootste smaakmakers dit jaar © ANP
2013: De punkband Green Day sloot het festival dit jaar af © ANP
2012: Pinkpop maakt kennis met de oude bluesmuzikant. Kenmerkend zijn de zelfgemaakte gitaren van Steve © ANP
2011: De Britse band Coldplay zorgen voor een feestje © Hollandse Hoogte
2009: Bruce Springsteen en The E-street Band treden zaterdagavond op tijdens de 40e editie van Pinkpop in 2009 in Landgraaf. Mede dankzij de aanwezigheid van Springsteen waren de kaarten voor de eerste dag van het festival binnen een recordtijd van 18 minuten uitverkocht. © ANP
2007: Het optreden van Iggy & The Stooges ging niet onopgemerkt voorbij © ANP
2005: De Haagse rockers laten zien dat ze het nog hebben © Hollandse Hoogte
2004: Giel Beelen kondigt volledig naakt de Sugababes aan © Hollandse Hoogte
2004: De hiphopgroep Black Eyed Peas in actie © Hollandse Hoogte
2002: Till Lindemann van Rammstein zweept het publiek op © Hollandse Hoogte
2000: Huub van der Lubbe van De Dijk stelt zijn band voor aan het publiek © Hollandse Hoogte
Williams is de afsluitende act van de tweede dag, op zaterdag 13 juni. Hij stond eerder in 1999 op het festival. © Hollandse Hoogte
1998: Britpopband The Verve © Hollandse Hoogte
2006: Het optreden van Alanis Morissette op Pinkpop wordt rechtstreeks uitgezonden op de Nederlandse televisie © Hollandse Hoogte
1994: Crowdsurfen tijdens het 25-jarige jubileum van Pinkpop. Onder andere The Smashing Pumpkins treden op © Hollandse Hoogte
1992: Eddie Vedder tijdens het legendarische optreden van Pearl Jam in Landgraaf © Getty
1992: Lou Reed. Hij overleed vorig jaar op 71-jarige leeftijd © ANP
1990: Mensen hebben een goed uitzicht over het Pinkpopterrein © Hollandse Hoogte
1988: de Red Hot Chili Peppers gaan los op Pinkpop © ANP
1986: Peter te Bos van de Nederlandse band Claw Boys Claw © Hollandse Hoogte
1983: Fans wachten op hun helden van Doe Maar © Hollandse Hoogte
1982: Bassist en zanger Henny Vrienten van Doe Maar. Net als in '83 van de partij © Hollandse Hoogte
1980: Michael Anthony, David Lee Roth, Eddie van Halen van rockgroep Van Halen © Hollandse Hoogte
1977: Vrijheid, blijheid voor het podium van Pinkpop © Hollandse Hoogte
1975: De Amerikaanse rockmuzikant Joe Walsh op de zesde editie van Pinkpop © Getty
1971: De tweede editie van Pinkpop, dat in 1970 voor het eerst werd gehouden. Onder andere Focus en Shocking Blue traden op © Getty