Sceptische Belgen vrezen dat zij opnieuw een wereldrecord gaan vestigen. Pas 541 dagen na de vorige parlementsverkiezingen slaagden Belgische politici erin een nieuwe regering te vormen. Afgelopen zondag waren er weer verkiezingen, en België blijkt verdeelder dan ooit.

Parlementsverkiezingen bij onze zuiderburen gaan niet alleen over ideologische tegenstellingen tussen links, rechts en het midden, tussen socialisten, liberalen en christendemocraten.

Het land is ook verscheurd door een taalgrens met in het noorden de Vlaamse meerderheid en in Wallonië de Franstalige minderheid. En dan heb je nog de hoofdstad Brussel: die ligt in Vlaanderen maar de meeste inwoners zijn Franstalig.

Een aanzienlijk deel van de Vlamingen streeft naar zelfstandigheid, of in ieder geval naar meer zeggenschap. Hun boegbeeld, Bart De Wever, boekte zondag met zijn partij een verpletterende zege bij de landelijke en de Vlaamse parlementsverkiezingen. België kan niet meer om de Vlaams-nationalistische N-VA heen. ''Incontournable'' (onontkoombaar), zoals de Belgen, ook de Vlamingen, zeggen.

Koning Filip kon dan ook niets anders dan de winnaar van de verkiezingen en de leider van de grootste Belgische partij tot informateur benoemen. De Wever mag nagaan hoe er snel een nieuwe regering kan worden gevormd.

Ruk naar rechts

De Wever moet zich op 3 juni opnieuw bij de koning melden om te vertellen òf en welke mogelijkheden hij ziet. ''Plan A is een regering vormen zonder de Franstalige socialisten van premier Elio Di Rupo'', stelde de N-VA-voorzitter al voor de verkiezingen.

De Wever heeft het niet zo met de sociaaldemocratische PS, die in Wallonië en Brussel de touwtjes in handen heeft. Het PS-beleid druist niet alleen in tegen zijn opvatting dat mensen meer voor zichzelf moeten zorgen. Volgens hem is de socialistische politiek catastrofaal voor de economie en werkgelegenheid, waardoor er vele miljarden van het rijke Vlaanderen naar het arme Wallonië moet vloeien.

De Wever wil landelijk een ruk naar rechts, maar probeert dat eerst in Vlaanderen te bereiken. Omdat hij zondag ook in Vlaanderen zegevierde, begon hij daar meteen al gesprekken over de vorming van een Vlaamse regering. Hij hoopt met een Vlaams centrumrechts kabinet met liberalen en christendemocraten sterker te staan in de onderhandelingen met de Franstalige politici aan de andere kant.

Buitenspel

Ook dat is typisch voor het verdeelde land: het Belgische kabinet moet voor de helft uit Franstalige politici bestaan, hoe groot de zege aan Vlaamse kant ook was. Het is de vraag of de dominante PS van Di Rupo zich buitenspel laat zetten. Ook andere Franstalige partijen voelen er officieel niets voor om in zee te gaan met een Vlaams-nationalistische partij die uiteindelijk een einde wil maken aan België.

Dat is een extra uitdaging voor De Wever met zijn gewiekste politiek talent, stellen waarnemers. De economisch liberaal denkende N-VA'er flirt al jaren met de Franstalige liberale MR en haar boegbeeld Didier Reynders.

De Wever, die eigenlijk helemaal geen leider wil worden van het door hem verfoeide België, kan Reynders paaien door hem het premierschap aan te bieden. Reynders, nu minister onder Di Rupo, kan zich dan eindelijk van het socialistische juk verlossen. Erg verleidelijk. En De Wever kan zo ook het Franstalige front tegen de N-VA doorbreken.

'Preformateur'

Vier jaar geleden, na de vorige verkiezingen, slaagde De Wever nog niet. Ook toen mocht hij, na zijn doorbraak op het nationale toneel, als eerste onderzoeken onder welke voorwaarden een landelijke regering mogelijk was. Maar na enkele weken gaf hij zijn opdracht als informateur terug. Vervolgens mocht Di Rupo het proberen. Toenmalig koning Albert II benoemde hem tot preformateur, maar ondanks deze opmerkelijke nieuwe titel draaide ook de poging van de socialist op niets uit.

Daarop nam de koning opnieuw zijn toevlucht tot De Wever, die op 8 oktober 2010 tot ''koninklijk verduidelijker'' werd benoemd. Maar ook deze keer werd niets duidelijker. Na allerlei mislukte bemiddelingspogingen van andere politici sloeg Albert II op 20 juli 2011 met de vuist op tafel. In een bewogen tv-toespraak stelde hij dat de regeringsvorming lang genoeg had geduurd. Hij wees op de crisis en de verantwoordelijkheid van de Belgische politici.

Uiteindelijk slaagde Di Rupo erin eind 2011 een regering te vormen met de Vlaamse en Franstalige sociaaldemocraten, christendemocraten en liberalen. De N-VA moest, hoewel die de grootste partij van het land was geworden, in de oppositie. De Wever wil nu, na de klinkende overwinning van zondag, de winst verzilveren.

'Belgisch recept'

Maar Di Rupo is natuurlijk niet gek. Zijn coalitie van zes partijen heeft nog steeds een meerderheid in het parlement. Sterker nog, zowel aan Vlaamse als aan Franstalige kant wist de ploeg zich te handhaven. ''Uitzonderlijk voor regeringspartijen, die vaak worden afgestraft bij verkiezingen'', benadrukt de premier. De meeste Belgen lijken wel waardering te hebben voor het beleid van matige bezuinigingen en groeiprikkels, door Di Rupo zelf het ''Belgische recept'' genoemd.

Een tweede regering-Di Rupo is dus wel degelijk mogelijk. Als De Wever niet snel resultaat boekt, kan de koning de waarnemend premier tot formateur benoemen en is Di Rupo II slechts een kwestie van tijd. Filip, die in juli vorig jaar zijn vader opvolgde, wil kost wat kost voorkomen dat onder zijn bewind het wereldrecord wordt verbroken.

Meer langere verhalen en achtergronden op NUweekend