Meer dan vier decennia zijn de Assads al aan de macht in Syrië en na de presidentsverkiezingen dinsdag komt daar ongetwijfeld geen einde aan. 

Bashar al-Assad en voor hem zijn vader werden tot nu toe altijd per referendum gekozen, met op het stembiljet slechts de naam Assad.

Dit keer heeft de president wel twee tegenstanders, maar van vrije verkiezingen is geen sprake. In het Westen wordt de stembusgang middenin de burgeroorlog dan ook afgedaan als een farce en een ''parodie op democratie".

''We sluiten onze ogen niet meer totdat we ja hebben gezegd tegen de oogheelkundige", verwijst een poster in de straten van Damascus naar Assads eigenlijke beroep. ''Zo zien de leeuwen eruit", staat op een ander billboard, met een foto van de president in uniform en een Ray-Ban-zonnebril op de neus.

En elders: ''Wij zijn allemaal Bashar al-Assad". Wat de campagneuitingen allemaal gemeen hebben is de hoofdpersoon: Assad. De twee andere kandidaten zijn in het straatbeeld niet te vinden.

Syrische vlaggen met een foto van de president wapperen in de straten, er rijden zwarte Hummers met de nationale kleuren op de ramen, terwijl pro-Assadliedjes uit de luidsprekers klinken.

Campagnebijeenkomsten voor de 'herverkiezing’ van de president worden in het centrum van de Damascus gehouden. Dat de aanvallen met mortiergranaten steeds precies tijdens die bijeenkomsten stoppen, verbaast niemand.

Andere kandidaten

De twee andere kandidaten komen niet uit het kamp van de Syrische rebellen, maar zijn onderdeel van de door Assad toegestane oppositie. Maher Hajjar en Hassan al-Nouri zijn relatief onbekend. Hajjar komt uit Aleppo, is 'onafhankelijk' parlementslid en was in het verleden lid van de communistische partij.

Nouri is een zakenman uit Damascus. Zij waren de enige twee die volgens het grondwettelijke hof voldeden aan de eisen: de steun van zeker 35 parlementariërs, de Syrische nationaliteit en zeker de laatste tien jaar onafgebroken woonachtig in Syrië.

De twee voeren amper campagne en hebben waarschijnlijk ook zelf niet de illusie dat ze een reële kans maken om president te worden. De eisen aan de kandidaten zorgden er ook voor dat werkelijke tegenstanders van Assad zich niet konden kandideren, voor zover ze niet gevangen zitten of naar het buitenland zijn gevlucht.

Stemrecht

Dat de steun voor Assad overweldigend zal zijn, heeft bovendien te maken met wie überhaupt mag stemmen. De drie miljoen Syriërs die het land zijn ontvlucht staan te boek als vluchteling en krijgen daarom geen stemrecht. Gebieden in het noorden en oosten van het land waar de rebellen de macht hebben, liggen dagelijks onder vuur van regeringstroepen en daar kan helemaal niet gestemd worden.

In de gebieden waar Assad de macht weer in handen heeft, vrezen bewoners dat ze gedwongen zullen worden om te stemmen. ''We willen het land het liefst verlaten tijdens de verkiezingen", zei een inwoner van Damascus tegen de BBC. ''Maar wat gebeurt er met de duizenden die niet kunnen vertrekken en die niet willen stemmen?"

Vraagtekens

Ondanks de scherpe vraagtekens die het Westen bij het democratisch gehalte van de verkiezingen plaatst, heeft Rusland verklaard ''niet te twijfelen" aan de legitimiteit. Syrië heeft weliswaar waarnemers uitgenodigd, maar die mogen alleen komen uit bevriende landen als Rusland, China en Cuba. West-Europese en Arabische waarnemers zijn niet welkom.

Het Westen vreest dat de verkiezingen een einde zullen maken aan de pogingen de burgeroorlog via onderhandelingen te beslechten. De besprekingen in Genève zijn net als de burgeroorlog zelf geëindigd in een impasse, waarbij geen van beide kanten de overhand weet te krijgen.

Intussen woedt de oorlog maar voort en vormt de nog altijd groeiende stroom vluchtelingen een zware ballast voor de omliggende landen.

Sommigen pleitten ervoor dat Assad niet langer dan nog twee jaar aan de macht zou blijven, om die daarna over te dragen aan een overgangsregering. Nu hij opgaat voor zijn derde termijn van zeven jaar lijkt die kans echter verkeken.

Meer langere verhalen en achtergronden op NUweekend

Chronologie van de Syrische burgeroorlog l Dossier Syrië