Frank de Boer (43) kan zondag bij Vitesse voor de vierde keer op rij kampioen worden met Ajax. Daarmee zorgt de altijd voor verslapping wakende trainer voor een unicum in de eredivisie.

"Hij werd in de rust enorm boos. En dat terwijl we 4-0 voor stonden." Ajax-verdediger Joël Veltman graaft in zijn geheugen. "Het was in de A1, de tegenstander weet ik niet meer. Maar ik weet nog wel dat ik dacht: waar maakt de trainer zich nu zo druk om?" Glimlachend: "Maar dat heb ik natuurlijk niet gezegd."

Het was één van de woede-uitbarstingen waar Frank de Boer bekend om staat. Vorig seizoen uit bij NEC gebeurde het ook, toen bij een 5-1 voorsprong. Voor het oog van de camera ging de trainer tekeer tegen zijn spelers vanwege dat ene tegendoelpunt.

Veltman: "En afgelopen woensdag in de rust bij RKC Waalwijk was de trainer ook boos. We stonden 2-0 voor. Niets aan de hand, zou je zeggen. Destijds als A-junior keek ik van die boosheid op. Nu begrijp ik het. De laatste vijf minuten van de eerste helft waren niet goed, dat kregen we meteen te horen. Je mag nooit verslappen, wat de stand ook is. Altijd het maximale eruit halen. Dat tekent deze trainer."

Cursus

Zijn tweelingbroer Ronald ziet het vaak al aankomen, thuis voor de televisie of in het stadion. "Dan is er even zo'n moment van verslapping bij Ajax, waardoor je tegen een blessure aan kunt lopen of toch nog een doelpunt moet incasseren. En dan weet ik: Frank is hier straks laaiend over."

De man die tegenwoordig geregeld aanschuift bij Studio Voetbal kent het ook uit de tijd dat ze samen speelden. "Ik kon als voetballer nonchalant zijn. En dan werd Frank verschrikkelijk kwaad. Zelfs zo erg dat medespelers dachten dat het niet meer goed zou komen tussen ons. Maar wij als broers waren het na een seconde of veertig al weer vergeten."

Samen speelden ze bij Ajax, Oranje, FC Barcelona, Glasgow Rangers en bij Al-Rayyan en Al-Shamal in Qatar. Ronald zag in die jaren nog niet de latere trainer in zijn broer. "Dat kwam pas aan het eind van zijn loopbaan toen hij terugging naar Nederland. Frank stopte in 2006, wilde de trainerscursus gaan doen. Dat leek mij ook wel wat, maar ik had het beter naar mijn zin in Qatar. Daarom ben ik daar nog langer doorgegaan."

Kneden

Een jaar na zijn afscheid als voetballer haalde De Boer zijn trainersdiploma. Hij werd assistent van bondscoach Bert van Marwijk bij Oranje en kreeg bij Ajax de A1 onder zijn hoede, tot hij in december 2010 werd doorgeschoven naar het eerste elftal van de Amsterdammers. De Noord-Hollander volgde de opgestapte Martin Jol op.

De voorlopige afloop is bekend. Mogelijk dit weekend al pakt Ajax de vierde landstitel op rij onder zijn leiding. Veltman: "Bij één of twee titels kun je je nog afvragen hoe groot het aandeel van de trainer is. Maar bij vier kampioenschappen op rij hoef je daar niet meer aan te twijfelen. Het aandeel van de trainer is heel groot."

Henk Spaan is nog stelliger. "De vier titels zijn 100 procent de verdienste van Frank de Boer", aldus de sportjournalist die de trainer in 2011 volgde voor het televisieprogramma Heilig Gras.

Spaan komt De Boer nu nog geregeld tegen op De Toekomst waar de jeugd van Ajax speelt. "Dan staat hij daar net als ik bij pakweg de C1 te kijken. Dat zou zijn voorganger Jol nooit doen. De Boer wel. Hij wil precies weten wat voor talent er aankomt. Met veel van de jongens die nu bij Ajax in het eerste spelen, heeft hij al in de A1 gewerkt. Veltman, Ricardo van Rhijn, Davy Klaassen, Daley Blind, Nicolai Boilesen, noem maar op. En zo is dat ook gegaan met Christian Eriksen, die nu bij Tottenham Hotspur speelt."

"De Boer is er in geslaagd om al die jongens tot een kampioensploeg te kneden, steeds weer. En dat is heel knap, want op Eriksen na zijn het geen talenten van Europees topniveau. Hij haalt er het maximale uit. Geloof me, PSV en Feyenoord hebben echt niet minder materiaal. Als De Boer in 2010 trainer van PSV was geworden, dan waren ze in Eindhoven nu minimaal twee keer kampioen geweest. Dat weet ik zeker."

Vacature

Verklaring voor het succes van De Boer is volgens Spaan voor een groot deel dat hij als trainer geen risico neemt. "En ergens vind ik dat jammer. Ik zag woensdag bij Paris Saint-Germain twee prachtige individuele acties. Dat zal je bij Ajax niet snel zien. De tactiek van De Boer is vooral gebaseerd op het positiespel, zonder uitschieters. Alles draait om het team. Daarin lijkt zijn werkwijze op die van Louis van Gaal. Maar hij verschilt ook van Van Gaal, in zijn public relations bijvoorbeeld. Dat pakt hij beter aan."

Met Van Gaal is de succestrainer genoemd onder wie De Boer jarenlang bij Ajax, Barcelona en Oranje speelde. Maar met de naderende vierde titel gaat hij zijn leermeester op eredivisieniveau nu al voorbij. Sterker, geen enkele trainer werd eerder vier keer op rij kampioen in Nederland. Het doet de vraag rijzen wat er voor De Boer nog voor uitdaging ligt bij Ajax, waar hij tot 2017 onder contract staat.

Ronald de Boer: "Als Frank vertrekt dan is dat alleen voor een absolute topclub in het buitenland. Maar hij blijft met alle plezier langer bij Ajax. Hij heeft het naar zijn zin en er ligt nog voldoende uitdaging. Smetje op de aanstaande titel is toch dat het spel niet echt sprankelend was. Dat kan een mooi doel zijn voor volgend jaar. Echt heersen in wedstrijden, zoals Barcelona dat kan. De tegenstander jouw wil opleggen, geen kans weggeven."

Spaan onderschrijft dat De Boer niet met tegenzin bij Ajax blijft. "En in spelers als Viktor Fischer, Ricardo Kishna, Klaassen en Veltman zit nog genoeg rek. Volgend seizoen kan hij dus weer succesvol zijn met Ajax. Maar ik zie hem niet nog vier jaar blijven. Hij staat open voor een vertrek, al hangt het wel af van de aanbiedingen die komen."

"Fulham, Swansea City en Newcastle United hoeven niet te bellen. Ik zie hem wel naar Tottenham Hotspur gaan. Of naar Manchester United, daar komt binnenkort vast een vacature vrij. Ja, twee jaar werken in de top van de Premier League zou een mooie tussenstap zijn voor De Boer. Daarna is hij klaar voor Barcelona."

Meer langere verhalen en achtergronden op NUweekend