Deze week zijn de eerste Nederlandse politietrainers aangekomen in Mali. De Nederlandse aanwezigheid in het land groeit. Wat gaan 'we' in Mali precies doen?

Nederland zal met ongeveer 450 militairen meedoen aan de VN-missie 'MINUSMA', de 'United Nations Multidimensional Integrated Stabilization Mission in Mali'.

Nederlandse militairen zijn straks in Mali met name belast met twee taken: Het opleiden van de lokale politie en het inwinnen van inlichtingen in Noord-Mali.

Dertig politietrainers zullen in de hoofdstad Bamako eerst een cursus volgen, om vervolgens les te geven aan lokale agenten.

Het vergaren van inlichtingen is een taak voor de Nederlandse commando’s. Zij zullen het gevaarlijke noorden van Mali in kaart brengen en onder meer uitzoeken waar de jihadisten zich bevinden.

Risico's

De missie is niet zonder risico's, erkent ook het ministerie van Defensie. Jihadisten hebben aangegeven de Nederlanders als legitiem doel te beschouwen en het is niet uitgesloten dat de Nederlandse militairen straks geweld moeten gebruiken.

Kees Homan, als defensiespecialist verbonden aan het Clingendael-instituut, benadrukt dat de commando's zijn gespecialiseerd in het inwinnen van inlichtingen in gevaarlijk gebied. Ze zijn goed bewapend en uitstekend opgeleid. Bovendien krijgen ze, mocht het nodig zijn, steun van Apache-helikopters.

De Nederlandse militairen komen in Mali op twee plekken terecht: zowel in Gao als in de hoofdstad Bamako is een hoofdkwartier van de VN. De leiding van de VN-missie - dus ook hoofd van de vredesmacht Bert Koenders - zit in Bamako.

De Nederlandse commando's vertrekken straks vanuit Gao om in het noorden inlichtingen in te winnen, die vervolgens ook in Gao door Nederlandse analisten worden bekeken. Vergaarde en geanalyseerde inlichtingen worden vervolgens overgedragen aan de commandant van de VN-missie in Bamako.

Kamp

Al sinds februari bouwen Nederlanders aan een kamp in Gao. Dat moet van de grond af opgebouwd worden, benadrukt Homan. Zo moet in de kale woestijn worden gezorgd voor water- en elektriciteitsvoorziening.

In plaats van in tenten zullen de Nederlandse militairen in beschermende containers worden gehuisvest. Dat is volgens het ministerie van Defensie besloten nadat Gao doelwit werd van indirecte beschietingen.

Eind maart werd ook bepaald dat de infrastructuur van het kamp in Gao aangepast moet worden omdat Nederland toch eigen transporthelikopters gaat inzetten.

Eerder werd nog gehoopt dat de Chinooks door bondgenoten konden worden geleverd. "Nederland heeft op dat punt toch bakzeil gehaald", aldus Homan.

Vertraging

De missie, die volgens Koenders in juli op volle toeren moet draaien, is nog niet helemaal op stoom gekomen. De toegezegde inzet van militairen laat bijvoorbeeld op zich wachten. "De missie is op dit moment voor de helft gevuld", aldus Homan.

In Afrika is op dit moment sprake van een soort 'concurrentie', legt Homan uit. "De militaire inzet van Afrikaanse troepen moet verdeeld worden onder verschillende landen, waaronder de Centraal-Afrikaanse Republiek, Zuid-Sudan en Mali. Al die landen vragen om steun van de Afrikaanse Unie." Dat is mogelijk een van de redenen dat de inzet van militairen in Mali op zich laat wachten.

Belang

Nederland heeft, in vergelijking met veel andere VN-landen, een groot aandeel in de missie. Ministers Frans Timmermans (Buitenlandse Zaken) en Jeanine Hennis-Plasschaert (Defensie) hebben vorig jaar in beleidsdocumenten het strategisch belang van Mali en de regio benadrukt.

Mali is, zo benadrukken de ministers, een belangrijk doorvoerland voor drugs, wapens-, en ook mensenhandel. Stabiliteit in Mali is belangrijk voor de toekomst van Europa en Nederland. Het land ligt, zo stelt Homan, in de "boog van instabiliteit" van Afrika: de regio die zich van Mauritanië naar het oosten van Afrika uitstrekt.

Homan benadrukt echter dat de omvang van de Nederlandse inzet ook moet worden gezien als een "goedmakertje", omdat Nederland het eerder liet afweten toen werd gevraagd om deelname aan de EU-trainingsmissie in Mali. De VVD was toen niet voor.

Homan denkt ook dat het feit dat de missie wordt geleid door Koenders een rol heeft gespeeld in de besluitvorming over deelname aan de missie. Hij benadrukt echter dat dat speculatie is.  

De Nederlandse militairen zijn tot zeker eind 2015 in Mali. 

Bekijk de ligging van Gao op de kaart:


Grotere kaart weergeven

Meer langere verhalen en achtergronden op NUweekend