Beveiligen en reduceren is inzet nucleaire top Den Haag

Op 24 en 25 maart wordt in het World Forum in Den Haag de Nuclear Security Summit (NSS) gehouden. De internationale top zorgt dagenlang voor veel hinder in de Randstad. Wat is eigenlijk het doel van deze top?

De Amerikaanse president Barack Obama noemde nucleair terrorisme in 2009 tijdens een toespraak "een van de grootste bedreigingen voor de internationale veiligheid".

De angst bestaat dat kwaadwillenden op welke wijze dan ook de beschikking krijgen over een nucleair wapen of een 'vuile bom', waarmee radioactieve straling kan worden verspreid. De explosie van zo'n wapen in een stadscentrum levert hoe dan ook een enorm rampscenario op.

Radioactief materiaal is echter wereldwijd te vinden, in bijvoorbeeld kerncentrales en ziekenhuizen, maar de kans dat terroristen over een nucleair wapen beschikken, is volgens experts niet groot.

Angst niet nieuw

Angst voor nucleair terrorisme is zeker niet nieuw. Decennialang maken politici en analisten zich al zorgen over hoe de toegang tot nucleair materiaal en kennis over de werking van atoomwapens kan leiden tot een nucleair terroristisch incident.

In de jaren zeventig bestond de grootste vrees over de kwetsbaarheid van kerncentrales. Rond de jaren negentig doken verhalen op over Russische nucleaire 'kofferbommen'.

Tegenwoordig wordt vooral gevreesd voor de 'vuile bom'; een conventioneel explosief dat is omhuld met radiologisch materiaal. De gevolgen van de inzet van zo'n wapen zijn waarschijnlijk kleinschalig. Een groter eefect zou de internationale angst die dan onstaat zijn.

De mogelijkheid dat een terroristische organisatie als al-Qaeda een atoomwapen van een land als Pakistan in bezit krijgt en deze in een Westerse stad laat afgaan, maakt deze top in de ogen van de Verenigde Staten noodzakelijk.

Kans op aanslag voor 2015

Sinds het begin van de 21e eeuw hebben de opkomst van internationaal terrorisme en de groei van nucleaire technologie de zorgen vergroot dat zo'n incident vroeg of laat zal plaatsvinden.

Hoewel niet iedereen eenduidig is over de urgentie van de top, sprak twee derde van de experts en betrokkenen halverwege het vorige decennium al de verwachting uit dat er een kans van 10 tot 50 procent is dat vóór 2015 een nucleaire aanslag wordt gepleegd. "Het is niet de vraag of, maar wanneer het gebeurt", is een door analisten veel gebruikte uitdrukking.

Bewijzen dat terroristische groeperingen een radiologisch of nucleair wapen bezitten, of op het punt staan om er een in handen te krijgen zijn er niet. Wel is bekend dat groeperingen pogingen hebben ondernomen om uranium of plutonium in bezit te krijgen. 

Beter beveiligen en reduceren

De NSS-top in Den Haag is de derde in een reeks die is ingezet door president Obama. In 2010 vond de eerste top plaats in Washington. Hier werden door de betrokken landen afspraken gemaakt over hoe de hoeveelheid nucleair materiaal kan worden teruggebracht en hoe het beter beveiligd kan worden, waardoor de kans op een nucleaire aanslag wordt gereduceerd.

Deze afspraken werden vastgelegd in het Washington Work Plan, en ze behelzen specifieke richtlijnen over hoe om te gaan met nucleair materiaal en bijvoorbeeld het delen van kennis tussen de deelnemende landen.

In 2012 volgde een tweede top in de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoel, waar de voortgang werd besproken en nieuwe afspraken werden geïmplementeerd. Daar bleek dat de deelnemende landen 80 procent van de doelen van het Washington Work Plan hadden bereikt.

Noord-Korea en Iran afwezig

Tijdens de top in Den Haag wordt gekeken wat er tot nu toe is bereikt en wordt de blik op de toekomst gericht. Zo staat onder meer het verminderen van het gebruik van hoog-verrijkt uranium en plutonium en het betrekken van de nucleaire industrie bij het maken van de wetgeving op het programma.

De voorbereidingen op de Haagse top zijn al sinds 2012 aan de gang. In totaal zijn 53 landen uitgenodigd, waaronder bijvoorbeeld Rusland en China. Ook de Europese Unie, de Verenigde Naties, Interpol en het atoomagentschap IAEA zijn aanwezig, in een waarnemende rol.

Noord-Korea en Iran zijn de grote afwezigen, al wordt er wel over maatregelen gesproken om te zorgen dat het voor deze landen lastiger wordt om toegang te krijgen tot nucleaire technologieën.

Lees ook: NSS is proces van lange adem

Overzicht van de aanwezigen tijdens de NSS

Lees meer over:
NSS
Tip de redactie