Nu het water in de overstroomde Limburgse gebieden aan het zakken is, kan ook de schade in de natuur worden opgenomen. Zeker is dat een enorme berg afval is achtergebleven in de natuurgebieden. Samen met vrijwilligers is Natuurmonumenten deze week begonnen met het opruimen daarvan. Dinsdag gebeurde dat in Meers, een Maasdorpje aan de grens met België.

"Kijk! Daar hangt een gieter", roept een vrouw met een geel hesje aan en een afvalgrijparm in haar hand. Ze is een van de vrijwilligers die de natuurgebieden langs de Maas schoonmaken en wijst naar het object in kwestie, dat op een meter of 4 hoog aan een boom bengelt. Met een lange tak stoot ze het ding los, om het vervolgens mee te nemen.

De hoogte waarop de gieter, maar verderop ook kratten en ander plastic hangen, doet wat onwerkelijk aan. Natuurlijk, de grond is drassig en door de modder, afgebroken takken en geknakte planten is het gebied niet erg begaanbaar, maar dat het water hier anderhalve week geleden metershoog stond, is lastig voor te stellen.

De woeste stroom nam van alles mee: tuinstoelen, pallets, rugzakken, vuilnisbakken en honderden kratten van een Belgische bronwaterfabrikant. Nadat het water wat was gezakt, heeft Natuurmonumenten het gebied eerst geïnspecteerd voordat vrijwilligers begonnen met opruimen.

Grote kadavers van dieren zijn weggehaald, op plekken waar chemisch afval ligt, mogen alleen professionals komen, en er is - gelukkig zonder resultaat - ook gezocht naar stoffelijke overschotten van mensen. En ook nu nog mogen mensen niet zelfstandig het gebied in, omdat het nog steeds gevaarlijk kan zijn.

Tientallen vrijwilligers helpen mee om de Limburgse natuur weer schoon te krijgen.

Tientallen vrijwilligers helpen mee om de Limburgse natuur weer schoon te krijgen.
Tientallen vrijwilligers helpen mee om de Limburgse natuur weer schoon te krijgen.
Foto: ANP

Aan vrijwilligers is nu geen gebrek

De opruimacties vinden plaats met ploegen van enkele tientallen vrijwilligers per keer en de zes acties die tot nu toe werden opengesteld door Natuurmonumenten waren telkens binnen een uur vol.

Ook Frank Brants uit het naburige Stein heeft dinsdagochtend meegeholpen. "Ik heb hier een ochtend voor vrij genomen", vertelt hij. "Iedereen recreëert hier langs de rivier en de natuur is van iedereen. Ik vind dat we een gezamenlijke verantwoordelijkheid hebben om de rommel op te ruimen."

"Kampeerbedden, pallets en tuinschuttingen, ik kwam van alles tegen", vervolgt Brants. "Ik vond ook een rugzak, ik heb nog gekeken of er een naam of adres in stond, maar dat was niet zo. Ik kan hem dus aan niemand teruggeven. Ik ga op een later moment zeker weer meehelpen, maar nu eerst aan het werk."

Afvalberg langs Maas na overstromingen, vrijwilligers in actie
41
Afvalberg langs Maas na overstromingen, vrijwilligers in actie

Stoelen en vuilnisbakken in bos langs de rivier

Nico Altena, coördinator van Natuurmonumenten, is blij dat er zo veel enthousiasme is voor het opruimen. Maar hij hoopt wel dat dat de komende tijd aanhoudt. "Eerst dachten we dat we in een paar weken klaar zouden zijn, maar op dit moment denk ik eerder aan maanden en misschien zelfs wel jaren. We hopen dat de mensen ons na een paar weken niet vergeten zijn en ons ook dan komen helpen."

Overigens is het geen uitzondering dat het Maaswater zo hoog staat dat de oevers en de natuurgebieden daarachter overstromen. Maar doorgaans gebeurt dat in de winter en staan er niet allerlei campings langs de rivier. "Nu was niemand erop berekend", aldus Altena.

“Het is echt een megaoperatie.”
Nico Altena, coördinator Natuurmonumenten

En dus zijn allerlei campingspullen in het rivierbos terug te vinden, evenals vuilnisbakken uit Wallonië. "Dan denk je wel even: hoe zou het met die mensen gaan? Het doet je beseffen wat een kracht het water heeft en wat een ramp er heeft plaats gevonden, met helaas ook slachtoffers in die gebieden (België, red.)."

Nu het water zakt, komen ook dieren weer terug het natuurgebied in. Er lopen al grote grazers als runderen en konikpaarden, maar Altena verwacht ook dat hazen en muizen terug het gebied in komen. "Het vuil moet eruit om het weer leefbaar te maken voor de dieren. Je wil niet dat ze in bijvoorbeeld plastic verstrikt raken. Het is echt een megaoperatie."

Een vuilnisbak die door het Maaswater is meegesleurd.

Een vuilnisbak die door het Maaswater is meegesleurd.
Een vuilnisbak die door het Maaswater is meegesleurd.
Foto: ANP