DEN HAAG - Een bank moet een veilige haven zijn voor spaarders en het betalingsverkeer.

Daarom moet risicovol gedrag van bankiers aan banden worden gelegd. Dat vindt regeringspartij CDA dat woensdag een serie voorstellen presenteerde.

Zo wil het CDA dat de overheid via een 'gouden aandeel' steeds betrokken blijft bij het functioneren van de belangrijkste banken voor het betalingsverkeer, de zogenoemde systeembanken.

Verder zouden bankiers zelf terughoudend moeten zijn met bonussen. Doen ze dat niet, dan wil het CDA wettelijk vastleggen dat een bonus niet hoger mag zijn dan 25 procent van het jaarsalaris.

Bedrijfsleven

Maar behalve op banken doet het CDA ook een oproep op burgers en bedrijfsleven. Het mag volgens de christendemocraten niet langer vanzelfsprekend zijn om schulden aan te gaan. Vanaf jongsaf aan moet spaarzin gestimuleerd worden. Verder wil het CDA dat consumenten voldoende inzicht in hun eigen financiële situatie hebben.

Net als in een eerder rapport pleit het CDA ook nu voor de invoering van één belastingtarief in de inkomstenbelasting met daarbij een extra heffing voor topinkomens. Hierdoor wordt het volgens het CDA minder aantrekkelijk om geld te lenen. Het aflossen van een hypotheek moet daarnaast verder worden gestimuleerd. Dat kan door bij het aflossen het eigenwoningforfait te verlagen.

Bonussen

Minister Jan Kees de Jager van Financiën voelt er niet voor om bonussen bij banken wettelijk te maximeren op 25 procent.

De Jager vindt het kabinetsbeleid over bonussen voldoende. Banken die steun hebben gekregen van de staat, mogen geen variabele beloningen uitkeren zolang ze niet alle steun hebben terugbetaald.

Maar een CDA-denktank wil verdergaan. De Jager steunt het morele beroep, maar ziet een ''beperkte rol'' voor de minister van Financiën.

Bonusverbod

Eerder stelden PvdA en SP al een totaal bonusverbod voor, ook voor banken die geen steun hebben gehad van de overheid. CDA-Kamerlid Elly Blanksma heeft een maximale variabele beloning van 25 procent voor ogen voor al het personeel van een bank. Als de sector niet zelf maatregelen neemt, overweegt ook zij een initiatiefwetsvoorstel in te dienen.

Blanksma wil ook dat bekeken wordt of de staat een 'gouden aandeel' kan krijgen in de belangrijkste banken in Nederland. Nu heeft de staat weinig in te brengen als een bank door activistische aandeelhouders in een bepaalde richting wordt gedwongen.