DEN HAAG - Het akkoord tussen de sociale partners dat eraan zit te komen over de AOW moet voldoende besparingen opleveren voor de overheidsfinanciën.

Dat is een harde voorwaarde die de VVD stelt, zegt VVD-Kamerlid Stef Blok in een eerste reactie op het aanstaande akkoord van werkgevers en vakbonden.

Op basis van wat nu bekend is, zegt Blok nog niet te kunnen beoordelen of het plan van de sociale partners aan die voorwaarde zal voldoen. Dat hangt af van de afspraken over hoe de AOW-leeftijd verder zal stijgen.

''Wij staan niet meteen te applaudisseren'', zegt Blok. De VVD wil eerder beginnen met het verhogen van de AOW-leeftijd naar 67 jaar. Op korte termijn leveren de plannen van de sociale partners niets op.

CDA

Maxime Verhagen is namens het CDA is verheugd dat werkgevers en vakbonden dichtbij een akkoord zijn. Maar de demissionaire minister doet wel een beroep op sociale partners om naast het AOW-akkoord ook cao-afspraken te maken die ouderen daadwerkelijk in staat stellen door te werken.

Volgens Verhagen zijn oplopende kosten en het dreigend tekort aan arbeidskrachten door de vergrijzing niet alleen op te vangen met een verhoging van de leeftijd in de AOW en bij aanvullende pensioenen. Hij stelde dat werkgevers en vakbonden veel meer afspraken moeten maken in cao's om mensen tot op latere leeftijd aan het werk te houden.

De CDA'er zei ook dat cao's waarin dergelijke afspraken ontbreken, niet meer algemeen verbindend verklaard moeten worden voor een hele sector.

PvdA

PvdA-leider Job Cohen roept CDA, VVD en D66 op werkgevers en vakbonden te volgen in hun keuze voor een meer geleidelijke verhoging van de AOW-leeftijd. De PvdA is verheugd over het op hande zijnde AOW-akkoord.

De partij wil net als sociale partners over tien jaar beginnen met verhoging van de pensioenleeftijd, terwijl CDA, VVD en D66 eerder willen beginnen. Cohen benadrukt dat een geleidelijke verhoging nodig is om ouderen te ontzien die nu vlak voor hun pensioen zitten en zich niet kunnen voorbereiden op langer doorwerken.

D66

D66 vreest dat door een pensioenakkoord van werkgevers en vakbonden een hogere AOW-leeftijd te laat wordt doorgevoerd. D66-leider Alexander Pechtold zei dat donderdag.

Pechtold stelde dat veel partijen al eerder de AOW-leeftijd willen verhogen. Alleen de PvdA wil ook in 2020 beginnen. De SP en PVV willen niet aan de AOW komen.

Lange baan

In de ogen van de D66-leider heeft FNV-voorzitter Agnes Jongerius bij het vorige kabinet van CDA, PvdA en ChristenUnie noodzakelijke sociaal-economische hervormingen al op de lange baan weten te schuiven. ''We moeten vandaag beginnen met het op orde brengen van de overheidsfinanciën, niet pas over tien jaar. Anders betalen jongeren eenzijdig de rekening.''

Wel noemt Pechtold het positief dat de FNV een hogere AOW-leeftijd nu lijkt te accepteren. Ook is hij blij dat de sociale partners zijn afgestapt van een ingewikkelde regeling om werknemers met zware beroepen te ontzien.

SP

De SP waarschuwt voor het conceptakkoord tussen werkgevers en vakbonden over een hogere AOW-leeftijd, zoals dat nu op tafel ligt. SP-leider Emile Roemer noemde het donderdag ''een nog slechter voorstel'' dan het plan van het gevallen kabinet van CDA, PvdA en ChristenUnie.

Roemer vindt het niet kunnen dat iedereen, zonder uitzondering voor zware beroepen, verplicht wordt langer door te werken. Hij verzet zich ook tegen een korting voor mensen die voor hun 66e verjaardag willen stoppen met werken. Verder zou de koppeling van de AOW-leeftijd aan de gemiddelde levensverwachting oneerlijk uitpakken.

Roemer: ''Mensen met een laag inkomen leven gemiddeld 5 jaar korter, zij hebben niks aan een gemiddelde levensverwachting. Dit voorstel bestraft de zwaarste beroepen met een korting op de AOW, dat is asociaal. Ik kan mij niet voorstellen dat dit akkoord door de FNV wordt gesteund. En als de FNV-top het toch steunt reken ik erop dat de leden van de FNV het akkoord van tafel zullen vegen.''