Achtergrond: Welke bedrijven zijn allemaal betrokken bij het dieselschandaal?

Dat Volkswagen de uitstootgegevens van dieselauto's manipuleerde met illegale software is maar het topje van de ijsberg. Er lopen steeds onderzoeken naar verschillende fabrikanten. Langzaam wordt duidelijk hoe groot de omvang van het dieselschandaal eigenlijk is en welke producenten naast Volkswagen nog meer betrokken zijn. 

Al jaren deden geruchten de ronde dat dieselauto's bij normaal gebruik op de weg veel meer stikstofdioxide uitstoten dan tijdens laboratoriumtesten. De Europese Commissie zou er mogelijk al sinds 2012 of zelfs nog eerder van op de hoogte zijn geweest. 

Toch duurde het tot september 2015 voordat Amerikaanse toezichthouders konden aantonen dat Volkswagen had gesjoemeld met de uitstootwaarden. 

Volkswagen

Volkswagen had dieselmotoren uitgerust met software die ervoor zorgt dat de wagen minder stikstofdioxide uitstoot in een testsituatie. Dit speelde niet alleen bij het merk Volkswagen, maar ook bij dochtermerken Audi, Skoda, Porsche en Seat. Het bedrijf moest wereldwijd miljoenen auto's terugroepen om ze van juiste software te voorzien.

In de VS schikte Volkswagen voor een bedrag van 14,7 miljard dollar. Met dit geld worden onder meer auto's teruggekocht en worden eigenaren van diesels gecompenseerd. Europese klanten krijgen geen vergelijkbare compensatie. Volkswagen biedt deze groep alleen een extra garantie van twee jaar aan.

Daarnaast moest de autofabrikant onder meer 4,3 miljard euro aan Amerikaanse autoriteiten betalen om verdere vervolging te ontlopen. Het concern is verwikkeld in meerdere rechtszaken die tot schadevergoedingen kunnen leiden.

Begin augustus 2017 heeft een hooggeplaatste bestuurder van Volkswagen in de VS schuld bekend. Oliver Schmidt was er tot maart 2015 verantwoordelijk voor dat Volkswagen aan de Amerikaanse milieueisen voldeed. Schmidt wordt ervan beschuldigd bewust autoriteiten te hebben misleid.

Bosch

Het Duitse bedrijf Bosch moest als leverancier van software ook Amerikaanse eigenaren van Volkswagens compenseren. Het concern moest hiervoor 327,5 miljoen dollar neertellen

De software van Bosch stelde Volkswagen namelijk in staat om te frauderen met de uitstoot van de dieselvoertuigen.

Daimler

De Duitse justitie heeft ondertussen ook Daimler op de korrel, omdat ook dit bedrijf mogelijk heeft gerommeld met uitstootgegevens van dieselauto's. Er zijn in mei 2017 in Duitsland meerdere invallen gedaan en er loopt een onderzoek.

Volgens onbevestigde berichten zou de fabrikant tussen 2008 en 2016 ruim een miljoen diesels hebben verkocht die meer broeikasgassen uitstoten dan is toegestaan.

Om de gemoederen te bedaren, kondigde het bedrijf in juli 2017 aan in Europa drie miljoen dieselwagens terug te roepen. Het gaat om wagens van het merk Mercedes-Benz. 

Ook in deze zaak duikt de naam van Bosch op. De onderzoekers willen weten of Bosch als leverancier van het mogelijke gesjoemel op de hoogte was en of het concern Daimler daarbij heeft geholpen. 

Fiat Chrysler

Ook het Italiaans-Amerikaanse bedrijf Fiat Chrysler Automobiles wordt ervan verdacht in ongeveer 104.000 Amerikaanse dieselwagens sjoemelsoftware te hebben geïnstalleerd.

Het zou gaan om sportieve terreinwagens van Jeep en RAM die na 2014 zijn verkocht. De software is niet bij de autoriteiten opgegeven en zou ervoor zorgen dat de modellen ongezien meer stikstofdioxide kunnen uitstoten dan is toegestaan.

De Amerikaanse milieutoezichthouder EPA heeft het concern in januari 2017 beschuldigd. Het concern is in mei officieel aangeklaagd door Amerikaanse autoriteiten vanwege het overtreden van de Amerikaanse milieuwetgeving. Het bedrijf ontkent iets verkeerd te hebben gedaan. Het bedrijf mocht in de VS tijdelijk geen nieuwe pick-uptrucks en SUV's met een dieselmotor verkopen. Eind juli 2017 werd dit verbod na aanpassingen in de software weer opgeheven.

Eind 2016 is Fiat Chrysler ook door Duitse autoriteiten beschuldigd van het manipuleren van uitstootgegevens. De Fiat 500x, Fiat Doblo en Jeep Renegade zouden op papier voldoen aan de eisen, maar in werkelijkheid meer uitstoten dan de EU-regels toestaan. In Frankrijk loopt eveneens een onderzoek naar de fabrikant.

Uit een onderzoek van RDW in Nederland bleek in juli 2017 dat de uitstoot van stikstofoxide onnodig hoog is bij de Jeep Grand Cherokee. Het softwaresysteem gedraagt zich in testsituaties anders dan bij normaal gebruik.

Moederbedrijf Fiat Chrysler heeft niet kunnen aantonen dat dit nodig is om de motor te beschermen. Dit wijst mogelijk op het gebruik van sjoemelsoftware. Bij het model Wrangler was de verminderde werking van het systeem wel nodig om de motor te beschermen.

Renault

Het Franse Openbaar Ministerie is in januari 2017 een strafrechtelijk onderzoek begonnen naar de praktijken van autobouwer Renault. Mogelijk heeft ook dit concern met uitstootwaarden gefraudeerd.

Eerdere doorzoekingen leverden voldoende aanwijzingen op voor verder onderzoek. Het Franse bedrijf zegt zich te houden aan alle wetten en de voertuigen niet te hebben voorzien van illegale software.

PSA Peugeot Citroën

Eveneens in Frankrijk, is justitie in april 2017 een officieel onderzoek gestart naar PSA Peugeot Citroën.

Ook deze onderneming zou niet eerlijk zijn geweest over de uitstootwaarden van dieselwagens om aan milieunormen te kunnen voldoen. Ook PSA spreekt de aantijgingen tegen.

General Motors

De autofabrikanten worden niet alleen openbaar aangeklaagd. In het geval van het Amerikaanse General Motors (GM), spanden bezitters en mensen die een voertuig van GM leasen een zaak aan in het voorjaar van 2017.

Het bedrijf zou pick-uptrucks zou hebben uitgerust met sjoemelsoftware om emissietesten te kunnen doorstaan. Het gaat volgens de aanklacht om modellen die tussen 2011 en 2016 zijn gemaakt.

Reputatie

Inmiddels hebben Duitse autofabrikanten bij een dieseltop op uitnodiging van de Duitse overheid voorgesteld vijf miljoen wagens terug te roepen te voorzien van een software-update. Zo hopen de bedrijven een verbod op de verkoop van dieselwagens te voorkomen en hun reputatie te herstellen.

VDA, de brancheorganisatie voor Duitse autofabrikanten, heeft laten weten dat de branche bereid is om de kosten hiervan te betalen.

Daaronder vallen ook de 2,5 miljoen auto's van het merk Volkswagen die al zijn teruggeroepen. Met de ingreep zou de gemiddelde uitstoot van stikstofoxiden met 25 tot 30 procent verminderd moeten worden.

Lees meer over:
Tip de redactie