Het chagrijn overheerste bij Feyenoord voordat Arne Slot in juni begon aan zijn klus in De Kuip. In een seizoen tijd is alles helemaal veranderd in Rotterdam: de club staat woensdag voor het eerst in twintig jaar in een Europese finale. Hoe de coach van een uitgeblust team een indrukwekkende voetbalmachine maakte en Feyenoord zijn trots teruggaf.

Slot wil één ding benadrukken als hij op 21 juni 2021 aanschuift achter de desk in De Kuip. Hij heeft net zijn eerste werkdag als trainer van Feyenoord erop zitten en geeft zijn eerste persconferentie. "Het is niet zo dat we de wereld op zijn kop gaan zetten", zegt hij droogjes. Slot wil alleen wat details veranderen, vooral op het gebied van tactiek.

De roep om een frisse wind is groot bij Feyenoord na een seizoen vol chagrijn: onder leiding van Dick Advocaat haakt de club vroegtijdig af in de titelstrijd, is er veel onvrede over het verdedigende spel en wordt een ticket voor Europees voetbal pas via de play-offs veilig gesteld. De documentaire Dat ene woord - Feyenoord versterkt ook nog eens alle negativiteit rondom de club.

De coronacrisis heeft Feyenoord bovendien financieel verder uitgekleed: er is geen stuiver in huis en concurrenten Ajax en PSV lijken mijlenver voor te liggen op de vijftienvoudig landskampioen. Zelfs AZ heeft Feyenoord overvleugeld. Het roept de vraag op wat Slot bezielt om als trainer van AZ bij Feyenoord te tekenen.

Slot gaat de monsterklus niet uit de weg: hij begint eind juni met bijna dezelfde ploeg als Advocaat aan zijn tijdperk in Rotterdam. Zijn eerste wapenfeit is de verbanning van grootverdiener Nicolai Jørgensen, omdat hij "alleen wil doorgaan met jongens die graag willen blijven".

Het blijkt de opmaat tot een sprookjesachtig seizoen, waarin architect Slot de voetbalwereld in Rotterdam juist wel helemaal op zijn kop zet, ondanks de kansloos verloren titelstrijd met kampioen Ajax en PSV. Volgens middenvelder Orkün Kökçü heeft Feyenoord "alles aan deze trainer te danken". Waarbij 'alles' vooral tot uitdrukking komt in de eerste Europese finale van Feyenoord in twintig jaar, woensdagavond in Tirana. De drie voornaamste ingrediënten die Feyenoord hier brachten: tactiek, fitheid en teamspirit.

Feyenoord staat voor het eerst in twintig jaar in een Europese finale.

Feyenoord staat voor het eerst in twintig jaar in een Europese finale.
Feyenoord staat voor het eerst in twintig jaar in een Europese finale.
Foto: ANP

Tactiek: Feyenoord speelt vol op de aanval

Slot zegt op zijn eerste dag bij Feyenoord dat zijn grootste uitdaging wordt om "spelers nieuwe taken in een hoog tempo" te laten uitvoeren. Al snel wordt duidelijk wat de tacticus daarmee bedoelt: Feyenoord gaat aanvallend voetbal spelen, waarbij de aanvallers de verdedigers van de tegenstander voortduren opjagen. Het contrast met Advocaat, die liever countervoetbal speelt, kan bijna niet groter zijn.

Slot wordt door technisch directeur Frank Arnesen geholpen bij het perfectioneren van zijn speelwijze: de ijverige middenvelder Guus Til, die Slot kent van hun gezamenlijke periode bij AZ, wordt tot het einde van het seizoen gehuurd. Daarnaast blijkt de komst van de onbekende middenvelder Fredrik Aursnes en de al net zo onbekende verdediger Gernot Trauner een schot in de roos. Het gemis van de vertrokken sterspeler Steven Berghuis, die na veel controverse naar Ajax verkast, wordt nauwelijks gevoeld.

Een andere cruciale ingreep van Slot is de andere positie van toptalent Kökçü. De Turkse international speelt onder Advocaat met wisselend succes vooral als aanvallende middenvelder, maar zijn opvolger maakt van hem een controlerende middenvelder. Het blijkt een gouden greep: Kökçü blinkt wekelijks uit en staat op negen goals en evenzoveel assists.

"Nummer 10 staat alleen nog op mijn shirt, verder is dat een afgesloten periode", zei Kökçü onlangs tegen het AD. "De controlerende rol, dat is mijn positie. Dus meer bezig met de opbouw. Vroeger wilde ik gekke acties zien. De spelers die dat deden, dát waren mijn favoriete spelers. Nu kijk ik beelden terug van Iniesta en dan geniet ik veel meer dan dat ik eerder deed."

In de tactiek van Slot krijgt sterspeler Luis Sinisterra (23 goals) bovendien alle ruimte voor zijn acties, terwijl de krachten van Bryan Linssen en Cyriel Dessers met de overrompelingstactiek volledig worden benut.

Orkün Kökçü is sinds de komst van Arne Slot topfit.

Orkün Kökçü is sinds de komst van Arne Slot topfit.
Orkün Kökçü is sinds de komst van Arne Slot topfit.
Foto: Getty Images

Fitheid: de 'herstelcup' voor 'olympische atleten'

De fitheid is een belangrijk wapen van Feyenoord. Volgens Stijn Vandenbroucke, het Belgische hoofd van het medisch team en performanceteam bij Feyenoord, geldt vanaf dit seizoen de "Amerikaanse sportcultuur" bij de club: de spelers zijn op Trainingscomplex 1908 elke dag bezig om beter te worden.

"We proberen de jongens te inspireren om de mindset van olympische atleten te krijgen", zei Vandenbroucke recent in Feyenoord Magazine. "Daarvoor moet je goed uitleggen wat nodig is om succesvol te zijn en te blijven. Dat begint bij het consistent blijven volhouden van de basis. Daarbij motiveren we het team constant om net die extra's te doen die de concurrentie misschien niet doet."

Een van de noviteiten is de zogenoemde 'herstelcup': spelers kunnen punten scoren door met hun herstel na een wedstrijd of training bezig te zijn, waarmee ze tussentijds kleine prijsjes kunnen veroveren. Sindsdien melden spelers zich al om 8 uur 's ochtends om aan yoga te doen of een ijsbad te nemen.

Aanvaller Linssen zegt na afloop van de thuiswedstrijd tegen FC Utrecht, die Feyenoord wint dankzij een treffer van Sinisterra in de blessuretijd, dat de spelers fitter zijn geworden door de nieuwe aanpak. "Ik denk dat we aan het begin van het seizoen een goede basis hebben gelegd. Daar hebben we een goede conditie opgebouwd."

De omslag straalt vooral af op Kökçü, die zichtbaar afgetrainder is. "Voor dit seizoen had ik best vaak dat ik op was en dat het dreigde dat ik het einde van de wedstrijd niet zou halen. En ik zeg nu eerlijk: ik was in de voorgaande jaren gewoon niet fit genoeg. Ook dat is veranderd."

Feyenoord staat bekend als een hechte eenheid.

Feyenoord staat bekend als een hechte eenheid.
Feyenoord staat bekend als een hechte eenheid.
Foto: Pro Shots

Teamspirit: 'Deze groep is een familie'

Niet eerder dit seizoen werd Feyenoord zo getest als in de uitwedstrijd tegen Olympique Marseille. De spelersbus wordt voorafgaand aan het duel bekogeld met stenen en in een intimiderende sfeer in het Stade Vélodrome verdedigt de ploeg van Slot een 3-2-voorsprong uit de eerste wedstrijd in Rotterdam.

Feyenoord slaagt met vlag en wimpel: de club komt geen moment in de problemen tegen de nummer twee van de Franse competitie en haalt de finale van de Conference League. Ook onder zware hoogspanning blijft de formatie van Slot een niet te slopen eenheid.

"Deze groep kun je vergelijken met een familie", zegt Linssen na afloop van het duel. "We staan er voor elkaar, zowel in goede als slechte tijden, en niemand laat elkaar vallen. Ook in zo'n stadion, met zo veel lawaai, zo veel vijandigheid, weten we dat we voor niemand bang hoeven te zijn."

Ruzies blijven eveneens uit in de kleedkamer van Feyenoord. Dessers spreekt in de media één keer zijn frustraties uit over een wisselbeurt, maar daar blijft het bij. Zelfs wisselspeler Alireza Jahanbakhsh is vol lof over Slot. "Hij is tactisch zeer sterk en heel duidelijk en kritisch", zegt hij in het supportersblad Hand in Hand. "Ik vind Arne Slot de beste trainer die op dit moment in Nederland actief is."

En wie weet helpt Slot Feyenoord woensdagavond al in zijn eerste seizoen aan een hoofdprijs. De finale van de Conference League tussen Feyenoord en AS Roma in het Albanese Tirana begint woensdag om 21.00 uur.