Met AS Roma treft Feyenoord in de finale van de Conference League ook 's werelds bekendste trainer: José Mourinho. Hoewel de Portugees al vijf jaar op een prijs wacht, blijft hij even excentriek als altijd, ook bij de Europese subtopper Roma. "Hij voelt zich groter dan de club en dan treden al zijn mechanismes in werking."

Het huidige seizoen bij Roma biedt Mourinho in al zijn gedaantes: hij zeurt dat hij een "middelmatige ploeg" heeft, applaudisseert minutenlang voor het vak met de fanatieke fans, weigert na een nederlaag vragen van journalisten te beantwoorden, barst in tranen uit na het bereiken van de finale van de Conference League en ruziet geregeld met scheidsrechters, die hij vervolgens in de pers genadeloos afbrandt.

Het dieptepunt is het telefoongebaar dat Mourinho in februari maakt naar scheidsrechter Luca Pairetto in de competitiewedstrijd tegen Hellas Verona (2-2). Daarmee refereert hij aan Pairetto's vader, die betrokken was bij het matchfixingschandaal in 2006. Het komt hem op een schorsing voor twee duels te staan.

Zo draait Circus Mourinho ook bij AS Roma, waar hij afgelopen zomer verrassend neerstreek, op volle toeren. Maar zijn status als prijzenpakker brokkelt langzaam af: de Europa League met Manchester United in 2017 is de laatste prijs van de voormalige succescoach van FC Porto, Chelsea, Real Madrid en Internazionale.

"Hij spreekt al een paar jaar niet meer tot de verbeelding. Bij zijn vorige clubs Manchester United en Tottenham Hotspur heeft hij niet meer op het niveau gepresteerd dat we van hem gewend zijn", aldus Emile Schelvis, commentator bij Ziggo Sport en kenner van het Italiaans voetbal.

"Maar nu voelt hij dat hij groter is dan de club. Hij doorziet het hele spel: hij is hoogintelligent. Hij heeft clubs getraind die honderden keren groter zijn dan Mourinho ooit zal worden, maar de andere clubs geven zich over aan hem. Dan slaat hij toe. Dan kruipt hij onder de huid van spelers, bestuursleden en media en begint het hele circus."

José Mourinho krijgt het weer eens aan de stok met de arbitrage.

José Mourinho krijgt het weer eens aan de stok met de arbitrage.
José Mourinho krijgt het weer eens aan de stok met de arbitrage.
Foto: Getty Images

Geliefde psycholoog onder spelers

Hoewel Mourinho allesbehalve onomstreden is in de voetbalwereld, lopen spelers massaal weg met de Portugese coach, die in de jaren negentig van de vorige eeuw als vertaler van Sir Bobby Robson zijn intrede in het topvoetbal deed. Hij geeft ze alle vrijheid, zolang ze maar op het veld presteren.

Wesley Sneijder vertelt in zijn biografie dat spelers bij Internazionale zelfs mochten roken en drinken. "Dan liep-ie langs en kreeg je een harde tik op je wang. 'Twee rondjes lopen, dan naar huis en morgen superfit aan de slag!' kreeg je dan mee."

Ook stuurt Mourinho zijn spelers geregeld op vakantie. In het vliegtuig zit hij bovendien niet vooraan bij de bestuursleden, zoals trainers gebruikelijk doen, maar achteraan bij de spelers. Het blijkt een succesrecept: in 2010 wint hij de Champions League, de landstitel en de beker met Internazionale. Op die wijze brengt hij ook ongekend succes bij FC Porto en Chelsea.

Volgens Schelvis is Mourinho de succesvolste topcoach die gebruikmaakt van psychologie. Sneijder haalt in de door Kees Jansma geschreven biografie als voorbeeld het tweeluik met het ongenaakbare FC Barcelona in de halve finales van de Champions League aan. "We waren zwaar onder de indruk van die ploeg. We hadden in de kwartfinale wel thuis (2-1) en uit (0-1) gewonnen van Chelsea, maar Barcelona? Dat leek te veel gevraagd."

"Mourinho voelde dat. Aan het begin van zijn bespreking zaten we allemaal nog wat onderuitgezakt. Maar hij pakte flink uit, met beelden, met analyses, met stemkracht. Het ging alleen maar over de zwakke punten van Barcelona, de kwetsbaarheid bij omschakeling, dat soort zaken. Zijn verhaal draaide feitelijk om ons zelfvertrouwen en wij gingen steeds meer rechtop zitten. Op de kamers zeiden we tegen elkaar dat we gingen winnen."

Bij AS Roma draait alles om coach José Mourinho.

Bij AS Roma draait alles om coach José Mourinho.
Bij AS Roma draait alles om coach José Mourinho.
Foto: Getty Images

'Bij Roma houden ze van Mourinho'

Met veel bombarie werd Mourinho vorige zomer aangesteld bij Roma: wie anders dan 'The Special One' zou de miljoenen hunkerende fans uit Rome iets kunnen geven? Na de landstitel in 2001 wonnen de 'Giallorossi' alleen de minder aansprekende Coppa Italia (2007 en 2008) en de Supercoppa (2007).

Maar het resultaat in het eerste seizoen is vrij mager: Roma eindigde in de Serie A op de zesde plaats, goed voor Europa League-voetbal. Dat terwijl plaatsing voor de Champions League het doel was en Mourinho meer dan 100 miljoen euro kon investeren in de selectie. In de Conference League ging Roma zelfs twee keer af tegen het nietige FK Bodø/Glimt, waaronder de ontluisterende 6-1-nederlaag in Noorwegen.

Ondanks de mindere prestaties heeft Mourinho geen moment onder druk gestaan. "Als hij verliest, blijven de fans altijd achter hem staan", aldus Massimo Cecchini, volger van AS Roma voor de Italiaanse sportkrant La Gazzetta dello Sport. "Ze denken dat het onmogelijk is om iets te winnen als zelfs Mourinho daar niet in slaagt. Ze houden van hem."

Schelvis ziet Mourinho desondanks steeds verder afdalen, nadat hij eerder was ontslagen bij Manchester United en Tottenham Hotspur. "In het afgelopen seizoen ben ik me zelfs gaan afvragen of hij nog wel de grote Mourinho is en niet een karikatuur van zichzelf is geworden. Hij voert constant het gevecht met de arbitrage. Het is nooit saai, hij heeft altijd een verhaal. Maar je moet ook zien dat Roma het op de belangrijke momenten elke keer laat afweten."

Volgens Schelvis is de Conference League dan ook een "godsgeschenk" voor Mourinho en Roma, dat nog nooit een Europese hoofdprijs won. "Hij heeft de finale tegen Feyenoord omgeturnd tot een ijkpunt in de geschiedenis van Roma, zodat hij de mensen in Rome kan geven waar ze naar hunkeren. En vooral dat hij dat kan doen."

De 25 prijzen van José Mourinho

  • Landstitels (8x): 2003, 2004 (met FC Porto), 2005, 2006 (met Chelsea), 2009, 2010 (met Internazionale), 2012 (met Real Madrid), 2015 (met Chelsea)
  • Champions League (2x): 2004 (met FC Porto), 2010 (met Internazionale)
  • UEFA Cup/Europa League (2x): 2003 (met FC Porto), 2017 (met Manchester United)
  • Bekertoernooi (8x): 2003 (met FC Porto), 2005, 2007 (zowel FA Cup als League Cup met Chelsea), 2010 (met Internazionale), 2011 (met Real Madrid), 2015 (met Chelsea), 2017 (met Manchester United)
  • Nationale Supercup (5x): 2003 (met FC Porto), 2005 (met Chelsea), 2009 (met Internazionale), 2012 (met Real Madrid), 2016 (met Manchester United)