De in december overleden oud-voetballer Wout Holverda (63) kreeg ernstige dementie door zijn sportcarrière. Dat hebben specialisten van het Amsterdam UMC geconcludeerd nadat ze het brein van de oud-prof van Sparta Rotterdam postmortaal hadden onderzocht, schrijft NRC. Niet eerder werd bij een Nederlandse voetballer zo sterk het verband gelegd tussen de sportcarrière en dementie.

Kopballen hebben een grote rol gespeeld in de ontwikkeling van dementie bij Holverda. "We hebben in zijn hersenen schade kunnen zien door terugkerende klappen tegen het hoofd. In dit geval is de voetbalcarrière van Wout Holverda de reden van zijn ziekte", aldus neuroloog Jort Vijverberg tegen NRC.

Vijverberg noemt de bevindingen "uniek". In de hersenen van Holverda werd de aandoening chronische traumatische encefalopathie (CTE) aangetroffen. Wereldwijd gebeurt dat zelden, doordat voetballers bijna nooit toestemming geven voor dit soort onderzoek.

CTE wordt in de VS wel vaak gevonden in de hersenen van overleden professionele sporters die American football speelden. Ook is de ziekte gevonden in de hersenen van boksers en ijshockeyers. Harde klappen tegen het hoofd komen vaak voor in deze sporten.

Het nieuwe onderzoek roept wel veel vragen op, schrijft NRC. Het is nog onduidelijk of bepaalde spelers gevoeliger zijn voor de aandoening en of meer voetballers zijn overleden met CTE.

Koppen is in Engeland al langer een thema

In Engeland is koppen al langer onderwerp van gesprek. Diverse spelers van de ploeg die in 1966 wereldkampioen werd hebben inmiddels dementie en enkelen zijn eraan overleden. Er lopen daar verschillende onderzoeken. Kinderen in het Verenigd Koninkrijk mogen niet koppen en voor volwassenen geldt een limiet van tien kopballen per week.

De UEFA kondigde in 2020 een richtlijn aan die het voor kinderen moeilijker maakt om te koppen tijdens trainingen. In Nederland geldt nog geen verbod. Medische specialisten van de KNVB vinden dat kinderen moeten leren koppen met zachte ballen, zodat ze later minder schade oplopen.

Holverda leed al jaren aan de ziekte van Alzheimer. Hij werd één keer geselecteerd voor het Nederlands elftal. Holverda kwam tussen 1978 en 1984 tot 135 Eredivisie-wedstrijden voor Sparta en scoorde daarin 56 keer. De kopsterke aanvaller kwam vervolgens uit voor Fortuna Sittard (1984 tot 1987) en FC Haarlem (1987 tot 1989).