Telstar en FC Volendam spelen vrijdagavond in de 'Vissersderby' beide in een speciaal ontworpen regenboogshirt. Aanvoerders Glynor Plet en Damon Mirani van de Keuken Kampioen Divisie-clubs hopen dat deze actie helpt om het taboe op homoseksualiteit in het profvoetbal te doorbreken.

In zijn acht jaar als profvoetballer ziet hij dat er langzaam een verschuiving plaatsvindt. Dat de conservatieve 'machowereld' wat opener wordt. En dat er ook in de kleedkamer vaker en makkelijker over lhbtiq+-acceptatie wordt gepraat.

"Maar het taboe is nog steeds te groot voor een profvoetballer om tijdens zijn carrière uit de kast te komen", zegt FC Volendam-captain Mirani (25) in gesprek met NU.nl. "Er heerst nog steeds het gevoel dat je niet helemaal vrij bent om te zijn wie je bent. Dat zou niet zo moeten zijn en daarom is het goed dat we daar met deze actie aandacht aan geven."

In de week van International Coming Out Day, die afgelopen maandag was, zijn er bij alle wedstrijden in het betaalde voetbal acties om de lhbtiq+-gemeenschap wereldwijd te steunen. Zo spelen alle captains met een OneLove-aanvoerdersband, dragen de coaches en de arbitrage een regenboogspeldje en zullen alle cornervlaggen de kleuren van de regenboog hebben.

De door de Alliantie Gelijkspelen (John Blankenstein Foundation, NOC*NSF, KNVB en KNHB) geïnitieerde actie startte in 2017 en wordt elk jaar een beetje uitgebreid. Vorig seizoen speelde Telstar als eerste club in een speciaal regenboogshirt en vrijdag wordt de Noord-Hollandse derby Telstar-FC Volendam de eerste voetbalwedstrijd ooit waarbij beide clubs een regenboogtenue dragen.

"De boodschap die we willen uitdragen is dat iedereen vrij is om te zijn wie hij is, dat je iedereen in zijn waarde moet laten en dat je elkaar moet respecteren", zegt Telstar-aanvoerder Plet (34). "Vorig jaar heeft onze actie al veel aandacht gekregen en het zal zeker helpen dat Volendam nu ook een speciaal shirt draagt. Als meer mensen zich gaan roeren, zul je ook meer mensen bereiken."

Telstar-directeur Pieter de Waard, Louis van Gaal en vicevoorzitter Jan Smit van FC Volendam tonen de speciale regenboogshirts.

Telstar-directeur Pieter de Waard, Louis van Gaal en vicevoorzitter Jan Smit van FC Volendam tonen de speciale regenboogshirts.
Telstar-directeur Pieter de Waard, Louis van Gaal en vicevoorzitter Jan Smit van FC Volendam tonen de speciale regenboogshirts.
Foto: Alliantie Gelijkspelen

'Zonde dat voetballers niet zichzelf kunnen zijn'

In de internationale sportwereld is er maar een handjevol voorbeelden van mannen die tijdens hun loopbaan uit de kast durfden te komen. In het Nederlandse profvoetbal is dat nog nooit voorgekomen. In de podcast De Schaduwspits van de NOS vertelde een anonieme, homoseksuele prof die op het hoogste niveau uitkomt eerder dit jaar wat voor hem de drempels zijn.

"Ik denk dat 80 tot 90 procent van de voetbalwereld zal denken: who cares, lekker belangrijk. Maar het is dat kleine deel waar je wel last van zal krijgen. Bijvoorbeeld van spreekkoren in de stadions", zei hij. "Ik ben een sportman en ik heb maar één doel, dat is het hoogst haalbare in mijn sport. Dat kan geschaad worden als ik nu als homo naar buiten treed."

Mirani begrijpt dat een homoseksuele profvoetballer vreest voor de gevolgen van uit de kast komen. "Zeker als je de eerste bent. Dan zal er extra druk komen van de buitenwereld en daar moet je tegen kunnen. Ik snap heel goed dat dat een reden kan zijn om pas na je carrière uit de kast komen. Maar het is wel echt zonde dat deze voetballers niet zichzelf kunnen zijn. Ik kan me voorstellen dat je prestaties er ook onder lijden als je niet kan zijn wie je wil zijn."

Plet: "Het is niet voor niks dat er nog geen actieve profvoetballers uit de kast zijn gekomen in Nederland. Er is heel veel moed voor nodig. Hopelijk voelen deze voetballers zich gesteund door een actie als die van vrijdag. En vinden ze de kracht om te zeggen: oké, ik zet nu de stap."

FC Volendam-aanvoerder Damon Mirani.

FC Volendam-aanvoerder Damon Mirani.
FC Volendam-aanvoerder Damon Mirani.
Foto: Pro Shots

'Dit onderwerp moet breed uitgedragen worden'

Plet en Mirani denken dat het in de kleedkamers van respectievelijk Telstar en FC Volendam geen probleem zou opleveren als een homoseksuele speler zijn geaardheid zou openbaren. Dat is in lijn met de uitkomsten van het onderzoek Homo-acceptatie in het betaald mannenvoetbal, dat het Mulier Instituut dit jaar uitvoerde. In deze studie onder ruim honderd Nederlandse profvoetballers zei 90 procent dat ze een teamgenoot openlijk zouden steunen als hij uit de kast wil komen.

In het onderzoek worden (negatieve) reacties van fans aangeduid als de grootste belemmering voor de acceptatie van homoseksualiteit in het betaalde voetbal. "Juist daarom moet dit onderwerp breed uitgedragen worden, en niet alleen deze week", zegt Mirani. "Het moet niet zo zijn dat wij een speciaal shirt maken om ook maar mee te doen met dit statement en het daarna weer links laten liggen."

De aanvoerder van FC Volendam erkent dat een actie met regenboogshirts niet direct voor (grote) veranderingen zal zorgen. "Je kunt niet in één keer van nul naar honderd, het heeft tijd nodig. Maar dat is geen reden om niks te doen. Het uiteindelijke doel is volledige acceptatie door iedereen die betrokken is bij de voetballerij. Dan kan nog lang duren, maar ik denk dat we dat doel gaan bereiken."