Met de tweede dubbel op rij in aantocht houdt de hegemonie van Ajax aan, terwijl de Champions League-miljoenen opnieuw binnenstromen. Wordt Ajax écht het Bayern München van Nederland? "Een overstap kan steeds interessanter worden voor topspelers van PSV, Feyenoord en AZ."

Het was in juli 2018 tijdens een trainingskamp van Ajax in het Engelse Walsall dat directeur voetbalzaken Marc Overmars het voor eerst zei. "Het streven van Ajax is om het Bayern München van Nederland te worden." Je moet maar durven als directeur voetbalzaken van een club die op moment al vier jaar geen kampioen was geworden. Bij Bayern stond de teller destijds op zes titels op rij.

Maar nog geen drie jaar later lijkt Ajax wel op weg naar een Bayern-achtige dominantie. Als zondagmiddag thuis tegen FC Emmen minimaal één punt gepakt wordt, is de vijfde nationale prijs op rij (twee KNVB-bekers, een Johan Cruijff Schaal en twee kampioenschappen) een feit. Een unicum in de clubhistorie. En dan werd tussendoor ook nog de halve finale in de Champions League en de kwartfinale in de Europa League gehaald.

"Ajax is een club met diepe zakken geworden", zegt Chris Woerts, marketeer die werkzaam was voor tal bedrijven binnen en buiten het voetbal. "En dat allemaal omdat ze drie jaar geleden de strategie hebben omgegooid."

Ajax durfde die zomer meer financiële risico's te nemen. "En dat pakte goed uit", vervolgt Woerts. De voormalig commercieel directeur van Feyenoord en ex-bestuurder van toenmalig Premier League-club Sunderland lepelt de aankopen op. "Daley Blind kwam. Dusan Tadic ook. En waarom? Omdat Ajax het salarisplafond omhooggooide. Daardoor konden ze dit seizoen ook weer Sébastien Haller naar Amsterdam halen. En uiteindelijk levert dat alleen maar meer geld op."

Top acht duurste Eredvisie-aankopen ooit

  • 1. Sébastian Haller (in 2021 van West Ham United naar Ajax) - 22,5 miljoen euro
  • 2. David Neres (in 2017 van São Paulo naar Ajax) - 22 miljoen euro
  • 3. Miralem Sulejmani (in 2008 van sc Heerenveen naar Ajax) - 16,25 miljoen euro
  • 4. Daley Blind (in 2018 van Manchester United naar Ajax) - 16 miljoen euro
  • 5. Antony (in 2020 van São Paulo naar Ajax) - 15,75 miljoen euro
  • 6. Quincy Promes (in 2019 van Sevilla naar Ajax) - 15,7 miljoen euro
  • 7. Edson Álvarez (in 2019 van América naar Ajax) - 15 miljoen euro
  • 8. Mateja Kezman (in 2000 van Partizan Belgrado naar PSV) - 14 miljoen euro

De twee duurste Ajax-aankopen van dit seizoen: Antony en Sebastién Haller.

De twee duurste Ajax-aankopen van dit seizoen: Antony en Sebastién Haller.
De twee duurste Ajax-aankopen van dit seizoen: Antony en Sebastién Haller.
Foto: ANP

'Natuurlijk zijn ze bezorgd in Eindhoven'

Vijf van de zeven duurste Eredivisie-aankopen ooit zijn transfers van Ajax in de afgelopen drie jaar. De recordkampioen koopt (én verkoopt) op een ander niveau dan de rest van de Eredivisie. En doordat ze komend seizoen voor het vierde jaar op rij de Champions League ingaan, kunnen de Amsterdammers het zich veroorloven. Sterker, het gat met de concurrentie dreigt alleen maar groter te worden.

Woerts: "Met Champions League-plaatsing pakt Ajax gegarandeerd 40 miljoen euro. En met de nieuwe opzet, vanaf 2024, wordt dat 70, 80 miljoen euro. Natuurlijk zijn ze daar bezorgd over in Eindhoven. PSV moet nu een brug slaan, anders komt Ajax op eenzame hoogte. Het is do or die voor PSV."

Het dwingt de Eindhovense club - en ook Feyenoord en AZ - creatief te zijn. Feyenoord praat met buitenlandse investeerders, AZ excelleert met de jeugdopleiding en PSV genereerde met een nieuwe hypotheek op het stadion en een fonds al 50 miljoen euro extra voor komend seizoen.

"Ik ben blij dat PSV dat voor mekaar heeft gekregen. Goed nieuws voor de Eredivisie", zegt Erik Meijer. De enkelvoudig Oranje-international, die in Duitsland speelde voor onder meer Bayer Leverkusen en Hamburger SV, weet wat de dominantie van een club met een competitie kan doen.

"In Duitsland zien ze de hegemonie van Bayern als een enorm probleem", vertelt Meijer, tegenwoordig analist voor het Duitse Sky. "Het is slecht voor een competitie als je voorafgaand aan het seizoen weet wie kampioen wordt. Maar ja, money rules. En dus steekt Bayern erbovenuit."

"En dat zie je bij meer topcompetities. In Frankrijk gingen de afgelopen jaren bijna alle prijzen naar Paris Saint-Germain. En gelukkig wordt in Italië eindelijk een andere club kampioen dan Juventus. In Nederland moet het niet die kant opgaan."

'Op termijn haakt het publiek af'

Volgens Woerts kan de mogelijke dominantie van Ajax misschien nog wel zwaardere gevolgen hebben in de Eredivisie dan de hegemonie van andere clubs in pakweg de Bundesliga, Serie A of Ligue 1.

"In die landen gaan de nummer twee, drie en vier ook de Champions League in. Hier pakt één club, en soms een tweede via de voorronde, al het Champions League-geld. Dat maakt de strijd om plek drie, vier minder interessant. En als in januari al duidelijk is welke club kampioen wordt, zoals dit seizoen, haakt het publiek op termijn af. En daarmee neemt ook de waarde van een competitie af."

"Een ontknoping zoals in 2007 met AZ dat bij Excelsior verliest en PSV dat ineens toch kampioen is, dat heb je nodig. Of Ajax dat op de laatste speeldag de titel verspeelt bij De Graafschap. Spektakel."

In Duitsland, waar Bayern, op de rand staat van de negende titel op rij, is die spanning in de titelstrijd al jaren weg. Meijer: "Af en toe dreigde een club aan te haken bij Bayern, zoals Leverkusen rond de eeuwwisseling. Maar toen kocht Bayern prompt Michael Ballack, de beste speler van Leverkusen. Bij Dortmund deden ze hetzelfde met Mario Götze, Robert Lewandowski en Mats Hummels en nu RB Leipzig goed bezig is, pikken ze daar komende zomer Dayot Upamecano op."

Aantal landstitels in Duitsland sinds 2000

  • Bayern München - 15 (2000, 2001, 2003, 2005, 2006, 2008, 2010, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020)
  • Borussia Dortmund - 3 (2002, 2011, 2012)
  • Werder Bremen -1 (2004)
  • VfB Stuttgart -1 (2007)
  • VfL Wolfsburg -1 (2009)

Verdediger Dayot Upamecano en trainer Julian Nagelsmann verruilen komende zomer RB Leipzig voor Bayern München.

Verdediger Dayot Upamecano en trainer Julian Nagelsmann verruilen komende zomer RB Leipzig voor Bayern München.
Verdediger Dayot Upamecano en trainer Julian Nagelsmann verruilen komende zomer RB Leipzig voor Bayern München.
Foto: ANP

'Ajax zoekt eerder in het buitenland'

Daar ligt nog wel een verschil tussen Bayern en Ajax, dat bijna nooit een speler direct overneemt van een titelconcurrent. De Amsterdammers flirtten twee jaar geleden weliswaar even met PSV-aanvaller Steven Bergwijn, maar die ging een half jaar later naar Tottenham Hotspur.

"Ajax zoekt de topkwaliteit eerder in het buitenland", weet Woerts. "En de buitenlandse topcompetities zijn voor de topspelers van Feyenoord, PSV en AZ over het algemeen interessanter dan Ajax. Al zal Ajax het niet nalaten als ze een toptalent kunnen weghalen bij de concurrentie."

Meijer: "Ajax kan voor topspelers van Feyenoord, PSV en AZ steeds interessanter worden als het gat groter wordt. Een speler wil prijzen pakken, daarom kiezen de toppers in de Bundesliga voor Bayern. En als dit zo doorgaat ben je ook bij Ajax zeker van prijzen."

Wedstrijden in 31e speelronde Eredivisie

  • Heracles Almelo-VVV-Venlo 4-0
  • Fortuna Sittard-FC Twente 3-0
  • RKC Waalwijk-AZ 1-3
  • Vitesse-PEC Zwolle 2-1
  • FC Utrecht-Willem II 3-2
  • ADO Den Haag-Feyenoord (zondag 12.15 uur)
  • Ajax-FC Emmen (zondag 14.30 uur)
  • FC Groningen-Sparta Rotterdam (zondag 14.30 uur)
  • PSV-sc Heerenveen (zondag 16.45 uur)