Door het overlijden van Willy van der Kuijlen (74) verliest PSV de grootste speler uit de clubhistorie. De bescheiden Brabander, houder van een niet te evenaren Eredivisie-record, was een van de beste spitsen die Nederland ooit gekend heeft, al was hij zelf de laatste die dat zou zeggen.

In januari 1966 poseerde Oranje-bondscoach Georg Kessler trots met zijn drie nieuwkomers: de aanvallende supertalenten Johan Cruijff (18), Willy Dullens (20) en Willy van der Kuijlen (19). Ze zouden jarenlang de voorhoede van het Nederlands elftal gaan vormen, zo was de verwachting.

Het liep anders. Dullens stopte op zijn 23e vanwege een ernstige knieblessure, Cruijff werd wel een wereldster en ook Van der Kuijlen groeide uit tot een van de beste Nederlandse spitsen ooit. Althans, bij PSV. Bij Oranje bleef hij, mede door een conflict met Cruijff, steken op 22 interlands en 7 goals.

Het contrast met de 528 Eredivisie-wedstrijden en 308 goals voor PSV is groot. Scoren deed Van der Kuijlen begin jaren zestig al bij de amateurs van het Helmondse HVV, waarna de clubs voor hem in de rij stonden. Met goedkeuring van zijn vader stopte hij met zijn opleiding tot tegelzetter, koos voor PSV en ging nooit meer weg bij de club.

Bijna twee decennialang scoorde Van der Kuijlen erop los tot hij met 311 goals Eredivisie-topscorer aller tijden was. Zijn kapbeweging en harde schot - dat in 1974 in de competitiewedstrijd tegen FC Wageningen letterlijk door het net heen ging - was zijn wapen. 'Skiete Willy' klonk er van 1964 tot 1981 vanaf de tribunes van het Philips Stadion. Het werd zijn bijnaam.

Bondscoach Georg Kessler in 1966 met Willy van der Kuijlen (links), Willy Dullens (midden) en Johan Cruijff (rechts).

Bondscoach Georg Kessler in 1966 met Willy van der Kuijlen (links), Willy Dullens (midden) en Johan Cruijff (rechts).
Bondscoach Georg Kessler in 1966 met Willy van der Kuijlen (links), Willy Dullens (midden) en Johan Cruijff (rechts).
Foto: ANP

Interesse van Real Madrid? Hij bleef liever in Brabant

In zijn eerste jaren bij PSV leidde het extreme moyenne van Van der Kuijlen nog niet tot prijzen. Dat veranderde in de jaren zeventig toen Kees Rijvers trainer werd en zijn topscorer uitgroeide tot aanvoerder. Met een elftal vol Brabantse jongens, met ook de broers Willy en René van de Kerkhof, Harry Lubse en de Amsterdamse keeper Jan van Beveren, werd met succes de aanval geopend op Ajax en Feyenoord.

In 1975, 1976 en 1978 veroverden PSV en Van der Kuijlen de landstitel en in dat laatste kampioensjaar was er zelfs Europees succes. De Eindhovenaren versloegen het Franse Bastia in de UEFA Cup-finale en pakten zo de eerste Europese prijs uit de clubhistorie.

Op dat moment had Van der Kuijlen zijn laatste interland al gespeeld. De Brabander was ondanks zijn status wars van sterallures en dat botste nog weleens met andere spelers in Oranje, in het bijzonder die van Ajax. Het deed Van der Kuijlen besluiten te bedanken voor het WK van 1974 en een jaar later was na een conflict met Cruijff zijn interlandcarrière definitief voorbij.

Van der Kuijlen werd daardoor vooral 'Mister PSV', een eretitel die hij bescheiden droeg. Interesse van Real Madrid liep op niets uit. De aanvaller bleef liever in Brabant, waar hij zich thuis voelde en gewoon als 'Willy' door het leven kon gaan.

'Het is één keer verkeerd gegaan'

Meer dan een halve eeuw was Van der Kuijlen verbonden aan PSV, tot aan zijn dood. Na zijn spelersloopbaan werd hij jeugd- en assistent-trainer, scout en in zijn laatste jaren had hij vooral een ceremoniële functie. Nieuwe spelers kregen uit handen van de legendarische spits hun eerste PSV-shirt. Van Lens tot Lestiënne tot Lozano; steevast was Van der Kuijlen er bij de presentatie om ze welkom te heten. Dat ze in één jaar waarschijnlijk meer gingen verdienen dan hij in achttien seizoenen profvoetbal, deerde hem niet.

Van der Kuijlen was ook geen man van rancune. Ook niet jegens Cruijff. "Het is één keer verkeerd gegaan, in 1975 bij het Nederlands elftal, maar dat is al zo lang geleden dat ik daar verder geen woorden aan vuil wil maken. Ik hoop van ganser harte dat hij er nog lang mag zijn", zei hij toen Cruijff 65 jaar werd tegen Voetbal International. "Johan: van harte!"

Nu, negen jaar later, zijn ze er allebei niet meer. Van der Kuijlen was al geruime tijd ziek. Hij leed aan Alzheimer, zo werd vorig jaar bekend. Maandag overleed hij op 74-jarige leeftijd.

PSV moet verder zonder clubicoon en het Nederlands voetbal verliest de grootste doelpuntenmachine ooit. Al loopt er inmiddels wel een nieuwe 'Van der Kuijlen' op de Nederlandse velden. Kleinzoon Mitchel van Rosmalen (19) speelt voor FC Eindhoven en maakte dit seizoen zijn debuut in het betaalde voetbal. Anders dan zijn opa is hij verdediger.