André Onana mag een jaar lang niet in actie komen, nadat vrijdag bekend werd dat hij positief had getest op furosemide. Vijf vragen over de schorsing van de doelman van Ajax.

Wat is het verweer van Onana?

Onana liep tegen de lamp bij een zogenoemde out of competition-controle van de UEFA op trainingscomplex De Toekomst. Daarbij werd de hele selectie van Ajax onaangekondigd gecontroleerd op doping. De UEFA voert op onregelmatige basis zulke verrassingstesten uit, naast de gewoonlijke controles van twee spelers per ploeg bij bijvoorbeeld Champions League-duels.

Dat gebeurde op 30 oktober, een dag voor de competitiewedstrijd van Ajax tegen Fortuna Sittard (5-2-zege) en vier dagen voor het Champions League-duel met FC Midtjylland (1-2-winst). Onana zegt dat hij op die ochtend een aspirine wilde nemen omdat hij zich niet helemaal lekker voelde. Per ongeluk pakte hij een pilletje dat zijn vrouw gebruikte om af te vallen na haar zwangerschap. En dat pilletje bevatte het verboden middel.

Nu is het zo dat vrijwel elke sporter die een positieve dopingtest aflegt, met een smoes op de proppen komt in de hoop op vrijspraak of strafvermindering. Maar in het geval van Onana lijkt de UEFA te geloven dat hij per abuis een medicijn van zijn vrouw gebruikt heeft. Normaal gesproken worden sporters die furosemide gebruiken voor vier jaar geschorst, met een straf van één jaar houdt de UEFA al rekening met verzachtende omstandigheden.

'Door schorsing Onana dreigt Ajax miljoenen mis te lopen'
173
'Door schorsing Onana dreigt Ajax miljoenen mis te lopen'

Heeft de gang naar het CAS wel zin?

Ajax gaat in beroep tegen de straf, die in de ogen van de club "buitenproportioneel" is. "De wereld van Onana stort nu in. Het verrast ons dat deze straf zo hoog is, we zijn het hier absoluut niet mee eens", zei Ajax-directeur Edwin van der Sar.

Ook al lijkt de UEFA met de schorsing van een jaar al relatief mild te hebben gestraft (voor opzettelijk dopinggebruik staat vier jaar schorsing), toch hoopt Ajax dat het CAS de schorsing terugbrengt.

De club zal net als het eerder bij de UEFA deed ook bij het internationale sporttribunaal uiteenzetten dat Onana het middel niet met opzet heeft genomen, maar of dat leidt tot strafvermindering is de vraag. Een topsporter is immers te allen tijde zelf verantwoordelijk voor welk voedsel en welke medicijnen hij tot zich neemt.

Het CAS behandelt de zaak helemaal opnieuw, wat betekent dat de de straf lager, maar ook hoger kan uitvallen. Ajax neemt dus een risico. Vrijspraak lijkt een utopie; er is nu eenmaal een verboden middel aangetroffen bij Onana.

Waarom mag Onana zelfs niet trainen?

De 24-jarige Kameroener is een jaar lang uitgesloten van alle voetbalactiviteiten. Hij mag zelfs niet met zijn ploeggenoten meetrainen of bijvoorbeeld keeperstraining geven aan de jeugd van Ajax.

Dit is de standaard procedure bij dopingschorsingen. Zo wordt voorkomen dat bijvoorbeeld een 35-jarige wielrenner die positief test op doping verder gaat als ploegleider en zo zijn schorsing min of meer 'ontloopt'.

Behalve dat hij een jaar lang niet inzetbaar is voor Ajax, mag Onana ook niet voor Kameroen spelen. De achttienvoudig international mist de Afrika Cup, die in januari 2022 in zijn eigen land gehouden wordt.

Algemeen directeur Edwin van der Sar van Ajax.

Algemeen directeur Edwin van der Sar van Ajax.
Algemeen directeur Edwin van der Sar van Ajax.
Foto: Pro Shots

Wie gaat Ajax nu als keeper opstellen?

De timing van de schorsing van Onana enkele dagen na het sluiten van de transfermarkt oogt zeer ongelukkig, maar dat is slechts schijn. Ajax werd in november door de UEFA al op de hoogte gesteld van de positieve test. De club had dus op de transfermarkt in januari kunnen inspelen op de schorsing.

Door dat niet te doen, liet Ajax merken vertrouwen te hebben in de vervangers van de eerste doelman. Tijdens de bekerduels op 16 december (5-4-zege op FC Utrecht) en 20 januari (0-1-zege op AZ) kregen Kjell Scherpen en Maarten Stekelenburg al de kans om zich te tonen onder de lat.

Gezien het grote verschil in het aantal tegendoelpunten maakt Stekelenburg de grootste aanspraak op een basisplaats. Van der Sar liet vrijdag al doorschemeren dat de oud-international voorlopig het doel verdedigt: "Maartens kwaliteiten staan buiten kijf. Ik weet zeker dat het gezien zijn rust en uitstraling goed gaat komen."

De 38-jarige Stekelenburg heeft weliswaar een schat aan ervaring, maar mist ook wedstrijdritme. Sinds de zomer van 2017 heeft hij slechts vier bekerwedstrijden en twee Europa League-duels gespeeld.

De 21-jarige Scherpen zal waarschijnlijk als tweede keeper gaan fungeren. Het talent heeft met FC Emmen al 34 duels ervaring opgedaan in de Eredivisie en keepte de afgelopen anderhalf jaar regelmatig voor Jong Ajax in de Keuken Kampioen Divisie.

Hoe ziet de toekomst van Onana eruit?

Met zijn leeftijd van 24 jaar geldt Onana als een van de grootste keeperstalenten ter wereld. De website Transfermarkt.com schatte zijn marktwaarde voordat zijn schorsing bekend werd op 36 miljoen euro.

Het contract van de keeper loopt door tot en met de zomer van 2022. Als de schorsing blijft staan, kan Onana nog hooguit een paar maanden spelen voor Ajax voordat hij transfervrij is. Bij de contractverlenging in maart 2019 werd afgesproken dat Ajax mee zou werken aan een transfer als de keeper nog minimaal een jaar zou blijven. Daarom valt het nog te bezien of Onana openstaat voor nog een nieuw contract bij de Amsterdamse club.

Andere vraag is of Ajax een miljoenensalaris wil betalen aan een geschorste speler. In het verleden spanden clubs wel eens een rechtszaak aan tegen een eigen speler die betrapt was op dopinggebruik. Zo moest Adrian Mutu 18 miljoen euro aan Chelsea betalen nadat hij werd geschorst wegens cocaïnegebruik.

Zo'n vaart lijkt het met Onana en Ajax niet te gaan lopen. "Wij staan achter André en steunen hem in deze zaak", zei Van der Sar. "We gaan samen met hem de volgende stappen ondernemen."