De UEFA maakt op 19 april bekend hoe de Champions League-opzet er vanaf 2024 uitziet. Dan wordt waarschijnlijk ook duidelijk of de Super League voorlopig van tafel is. Vijf vragen over de aankomende hervormingen in het Europese topvoetbal.

Wat is de UEFA precies van plan?

Officieel heeft de Europese voetbalbond nog niets over de nieuwe opzet naar buiten gebracht. Het concept is in de afgelopen maanden in grote lijnen echter al uitgelekt in de media, waardoor inmiddels wel ongeveer duidelijk is wat de UEFA wil.

De bedoeling is dat vanaf 2024 32 tot 36 clubs aan de Champions League meedoen. Momenteel zijn het er 32. In het nieuwe format verdwijnt de poulefase met groepen van vier teams zoals we die nu kennen en komt er één ranglijst.

Niet alle clubs spelen daarbij tegen elkaar; dat zou organisatorisch onhaalbaar zijn. Iedere deelnemer krijgt per loting tien tegenstanders toegewezen, waarna de top acht zich rechtstreeks voor de achtste finales plaatst. De nummers 9 tot en met 24 strijden om de overige acht tickets. In de knock-outfase speelt de koploper vervolgens tegen de nummer zestien, de nummer twee tegen de nummer vijftien, en zo verder.

In totaal worden er flink meer wedstrijden gespeeld dan in de huidige Champions League-opzet: 225 om 125. Het voornemen is om in de Europa League en de Conference League - een derde toernooi dat per volgend seizoen wordt ingevoerd - hetzelfde speelschema te hanteren.

De CL-plannen vanaf 2024

  • 32 tot 36 deelnemers
  • Geen groepsfase, maar één ranglijst
  • Zestien clubs naar achtste finales
  • Hoe hoger je positie, hoe gunstiger de tegenstander
  • Hogere premies en prijzengeld

Waarom wordt de opzet gewijzigd?

Simpel gezegd wil de UEFA de Champions League op twee vlakken aantrekkelijker maken voor clubs: sportief en financieel. De Europese voetbalbond staat al langer onder druk van een aantal Europese topclubs, die verandering willen zien.

Sportief gezien moet de ranglijst van 36 clubs meer spanning bieden. Clubs zijn nu soms na een aantal groepsduels al zeker van de knock-outfase, terwijl zo'n scenario met de nieuwe opzet wordt voorkomen. De best presterende ploegen worden in de volgende ronde beloond met een op papier zwakkere tegenstander.

De omzet van de Champions League groeit naar verwachting van ongeveer 3 naar 5 miljard euro. Voor de deelnemende clubs ligt flink meer geld klaar dan nu het geval is; er wordt zelfs gesproken over bijna een verdubbeling.

Zo rekende Eredivisie CV-directeur Jan de Jong onlangs aan NRC voor dat de kampioen van Nederland bij de nieuwe opzet 70 tot 90 miljoen euro opstrijkt, waar deelname nu nog 40 miljoen euro oplevert.

Vorig seizoen werd de Champions League gewonnen door Bayern München.

Vorig seizoen werd de Champions League gewonnen door Bayern München.
Vorig seizoen werd de Champions League gewonnen door Bayern München.
Foto: Pro Shots

Wat maakt de situatie zo ingewikkeld?

Er wordt al heel lang nagedacht en vergaderd over hervormingen in het topvoetbal en dat is niet voor niets. De UEFA wil met de grote én kleinere clubs rekening houden en dat is niet makkelijk, want het belang van de één staat soms haaks op de wensen van de ander.

De toename van 125 naar 225 Champions League-wedstrijden per seizoen zal hoe dan ook tot een nog voller programma leiden. Clubs en spelers klagen nu al over drukke speelschema's en met de nieuwe opzet zal de kalender alsmaar voller worden.

Ook wordt door (kleinere) clubs gevreesd dat de nationale competities mede door de verhoogde Europese premies alsmaar minder belangrijk worden. Als bijvoorbeeld Ajax zich jaren achtereen voor de Champions League plaatst, wordt de financiële kloof met de rest van Nederland nog veel groter dan die al is.

De voetbalkalender dreigt nog voller te worden, wat de kans op blessure vergroot.

De voetbalkalender dreigt nog voller te worden, wat de kans op blessure vergroot.
De voetbalkalender dreigt nog voller te worden, wat de kans op blessure vergroot.
Foto: Pro Shots

Wat betekent de nieuwe opzet voor Nederlandse clubs?

Dat is nog even de vraag, omdat bijvoorbeeld nog niet duidelijk is hoe de vier extra Champions League-tickets worden verdeeld. Gaan ze naar de landen onder de top, dan kan Nederland daar mogelijk van profiteren. Krijgen de topcompetities een extra ticket, dan dreigt een grote(re) kloof.

Namens Nederland is Ajax in ieder geval een van de grote voorvechters voor het nieuwe plan. Directeur Edwin van der Sar, die vicevoorzitter is van de ECA (de belangenvereniging voor Europese topclubs), denkt dat er voor Nederland zeker ook financiële voordelen aan het Champions League-plan zitten.

"Ik denk dat het goed is voor de categorie landen waar wij als Nederland toe behoren", zei de oud-topkeeper er tegen NRC over. "Het geld wordt door clubs uit die landen met name in de Europese duels verdiend, niet zozeer in de eigen competitie. Dit model zorgt voor meer toegang en meer wedstrijden, dus de middelgrote landen, zoals wij, zouden daarvan moeten profiteren."

Edwin van der Sar zit namens Ajax in de ECA.

Edwin van der Sar zit namens Ajax in de ECA.
Edwin van der Sar zit namens Ajax in de ECA.
Foto: Pro Shots

Hoe zit het met die Super League?

De invoer van een mogelijke Super League, een besloten competitie voor de Europese elite, was de afgelopen maanden vaak onderwerp van gesprek. Nog steeds is niet helemaal helder welke topclubs er precies achter het omstreden plan zitten (vooral Real Madrid en FC Barcelona worden genoemd) en hoe concreet de plannen precies zijn. Het lijkt vooral een troef te zijn geweest van een aantal topclubs om de UEFA onder druk te zetten om Europese veranderingen door te voeren.

Hoewel het alleen op dreigen lijkt, schijnt er op de achtergrond wel degelijk onderzoek te zijn naar de haalbaarheid van een Super League. Zo zou er al een Amerikaanse bank bereid zijn gevonden om te investeren.

Het overgrote deel van Europa ziet in ieder geval niets in een Super League. Onlangs dreigde de FIFA om spelers die eraan meedoen te weren op EK's en WK's en de UEFA is al langer fel tegenstander. Bovendien spraken ook tientallen supportersverenigingen uit heel Europa zich gezamenlijk tegen het plan uit.

"De Super League zou het Europese voetbalmodel vernietigen", verwoordden de fans in een verklaring het gevoel dat de vele tegenstanders hebben. "Het zou ervoor zorgen dat een klein groepje topclubs nog meer geld en macht krijgt, terwijl er juist meer sportief evenwicht moet komen in Europa."

Bekijk het programma van dit Champions League-seizoen