NEC laat zondag zo'n 1.150 toeschouwers toe bij de thuiswedstrijd in de Keuken Kampioen Divisie tegen De Graafschap. Het wordt de eerste sportwedstrijd met publiek in Nederland sinds eind september, maar een terugkeer naar vollere stadions is nog ver weg.

De wedstrijd tussen NEC en De Graafschap (aftrap 12.15 uur) vormt een pilot in een wetenschappelijk onderzoek van Fieldlab. Deze organisatie doet onderzoek naar het toelaten van publiek bij evenementen in de sport en cultuur tijdens de coronacrisis.

Maandag werd met een congres in het Beatrix Theater in Utrecht voor het eerst een testevenement georganiseerd door Fieldlab en zaterdag volgde op dezelfde locatie een cabaretvoorstelling van Guido Weijers met publiek.

Ook de komende periode staan er naast NEC-De Graafschap nog pilots op het programma. Op 28 februari wordt ook een Fieldlab-test gehouden bij Almere City-SC Cambuur. Vervolgens worden in maart een dance-evenement in de Amsterdamse Ziggo Dome en een concert op het terrein van Lowlands in Biddinghuizen gehouden.

"Ons doel is om in beeld te brengen hoeveel contactmomenten er bij deze evenementen plaatsvinden", vertelt Dimitri Bonthuis van Fieldlab aan NU.nl. "Aan de hand daarvan kunnen we advies geven over hoe sportwedstrijden en andere evenementen veilig kunnen worden georganiseerd."

Fans van NEC dienen zich tijdens de wedstrijd net zo te gedragen als voor de COVID-19-uitbraak.

Fans van NEC dienen zich tijdens de wedstrijd net zo te gedragen als voor de COVID-19-uitbraak.
Fans van NEC dienen zich tijdens de wedstrijd net zo te gedragen als voor de COVID-19-uitbraak.
Foto: Pro Shots

Toeschouwers worden 48 uur vooraf getest op coronavirus

NEC heeft tegen De Graafschap plaats voor vijftienhonderd toeschouwers, maar door een gebrek aan belangstelling worden slecht 1.150 plaatsen gevuld. Er werden 4.500 seizoenkaarthouders uitgenodigd om mee te doen aan de pilot, maar lang niet alle NEC-fans hadden daar belangstelling voor.

De toeschouwers moeten namelijk 48 uur voor de wedstrijd een negatieve coronatest afleggen om toegang te krijgen en worden vijf dagen na de wedstrijd opnieuw getest in stadion De Goffert. Op de wedstrijddag wordt bij binnenkomst van iedereen de temperatuur gemeten; fans met verhoging wordt de toegang geweigerd. Mensen die tot een kwetsbare groep behoren, zoals ouderen, werden niet uitgenodigd door Fieldlab.

In het stadion worden de toeschouwers in zes bubbels verdeeld. Iedereen krijgt een keycord met een tag om, een apparaatje dat registreert met hoeveel mensen de fans in contact komen en hoelang die contacten duren. Bonthuis: "De fans dienen zich zo gewoon mogelijk te gedragen, zoals in 'het oude normaal'."

Op 28 september was Telstar-FC Den Bosch de laatste wedstrijd in het betaald voetbal met publiek.

Op 28 september was Telstar-FC Den Bosch de laatste wedstrijd in het betaald voetbal met publiek.
Op 28 september was Telstar-FC Den Bosch de laatste wedstrijd in het betaald voetbal met publiek.
Foto: Pro Shots

'We hebben allerlei ideeën, maar er is nooit onderzoek gedaan'

In de zes verschillende bubbels worden diverse tests uitgevoerd. Op de ene tribune zit het publiek naast elkaar en op een andere wordt een 'dambordopstelling' gemaakt, waarbij er steeds een lege stoel tussen de fans zit.

In andere bubbels wordt het vak vanaf de bovenste rij naar beneden gevuld en op weer een andere tribune hebben de toeschouwers vrije keus. In sommige tribunevakken mogen mensen in de rust van hun plek om eten en drinken te kopen, terwijl dat op de andere tribune zal worden uitgedeeld. Zo kan gemeten worden welke manier van catering de minste en de kortste contactmomenten oplevert.

"Door verschillende settings te creëren, gaan we op zoek naar de ideale methode waarbij er weinig langdurig contact binnen 1,5 meter is", legt Bonthuis uit. "We hebben allerlei ideeën en aannames over welke maatregelen het kleinste aantal contactmomenten opleveren, maar daar is nog nooit onderzoek naar gedaan. Met deze pilots gaan we dat op wetenschappelijke basis onderzoeken."

Er wordt niet getest met zingen en schreeuwen in het stadion. Daarvoor heeft Fieldlab een andere pilot in een concertzaal, waarbij bezoekers fluorescerende drankjes krijgen, zodat gemeten kan worden hoe ver hun speeksel reikt bij luid gezang en geschreeuw.

Begin dit seizoen zaten de fans van NEC nog op 1,5 meter van elkaar in het stadion.

Begin dit seizoen zaten de fans van NEC nog op 1,5 meter van elkaar in het stadion.
Begin dit seizoen zaten de fans van NEC nog op 1,5 meter van elkaar in het stadion.
Foto: Pro Shots

Pas na enkele weken wordt gekeken naar vervolgstappen

Het valt nog te bezien of de pilot al gevolgen zal hebben voor het toelaten van toeschouwers in het huidige voetbalseizoen. "Na de tests bij NEC en Almere City zal het drie of vier weken duren voordat de wetenschappers alle data hebben geanalyseerd", legt Bonthuis uit.

"Daarna gaan we kijken wat de vervolgstappen zijn, maar daarbij zijn we uiteraard afhankelijk van de coronamaatregelen op dat moment. Iedereen begrijpt dat het met de huidige lockdown niet mogelijk zal zijn om stadions weer te vullen."

Het onderzoek van Fieldlab richt zich ook op de lange termijn. "Als zich in de toekomst een vergelijkbare situatie voordoet als met het coronavirus, dan weten we wat er wel en niet kan om een evenement veilig te laten verlopen. Het zal dan niet zo zijn dat we teruggaan naar een situatie waarbij helemaal geen publiek kan worden toegelaten."