Nigel de Jong merkt aan alles dat een nieuwe fase is aangebroken bij het Nederlands elftal. En meer dan ooit wil hij daarin een voortrekkersrol vervullen.

Hoe het toch kon gebeuren dat Oranje, derde op het afgelopen WK, vorige maand van Italië en Tsjechië verloor?

Dat is niet zo ingewikkeld, legt De Jong uit. Hij voert een gebrek aan concentratie aan. De spelers namen hun verantwoordelijkheid niet, vindt de 29-jarige Amsterdammer. Aan de tactiek van de nieuwe bondscoach Guus Hiddink lag het in elk geval niet.

"Deze trainer geeft je heel veel verantwoordelijkheid. En als speler is het veel moeilijker om je verantwoordelijkheid te némen, dan wanneer je alles krijgt aangereikt door een coach als Louis van Gaal. Die geeft je geen verantwoordelijkheid, je moet gewoon doen wat hij zegt. Dat is een groot verschil met de nieuwe bondscoach."

Waarmee hij niet wil zeggen dat het één beter is dan het ander. "Het is alleen zo dat je gaat nadenken op het moment dat je zelf je verantwoordelijkheid moet nemen. Hiddink probeert zijn spelers in dat opzicht te laten groeien, als voetballer en als mens. Tegen Italië zag je die werkwijze al terug. Spelers moesten het zelf doen, werden niet gecoacht aan de zijlijn."

En daar ging het mis. Veel internationals moeten eraan wennen om zelf de juiste keuzes maken, redeneert de middenvelder. "Dat is natuurlijk makkelijker als je ervarener bent. Zoiets komt met de jaren. Maar we beschikken over jonge spelers die de lef en agressiviteit hebben om dat wel te tonen. Als zij straks ook 29 zijn, dan gaat dat vanzelf makkelijker. Die wedstrijd tegen Italië is een goede les geweest. Het was echt een mentaal verhaal. Want Italië is voetbaltechnisch niet beter dan wij."

Tegen Kazachstan zette Oranje vrijdag met een 3-1 zege al een kleine stap in de goede richting. De Jong gelooft dan ook absoluut dat de werkwijze van Hiddink aanslaat en dat maandagavond ook IJsland wordt verslagen. Hiddink hoeft zich niet als Van Gaal te gaan opstellen.

"Hiddink moet gewoon zijn eigen aanpak houden. Daar is hij altijd succesvol mee geweest. Dat is zijn handelwijze. De spelers zijn eindverantwoordelijk." En dan vooral de ervaren jongens. "Iedereen kent zijn filosofie, bij PSV waren het ook de ervaren spelers die de kar trokken. Er ligt dus meer verantwoordelijkheid bij ons."

Is de verklaring van die twee nederlagen ook niet gewoon het feit dat een dipje erbij hoort na zo'n sterk WK?
"Nee, dat vind ik niet. Verliezen moet je nooit accepteren. Ook niet na zo'n succesvol toernooi. Dat is te makkelijk. Het verwachtingspatroon is omhoog gegaan en dat moeten we dan ook kunnen waarmaken. Daar zijn we profs voor."

Hiddink gebruikt in dat kader graag het woord 'uitgenast', waarmee hij bedoelt dat je in het veld uitgekookt moet zijn, een wedstrijd moet kunnen 'killen'. Jij bent een type dat dat in zich heeft. Hoe word je zo?
"Dat is deels iets dat sommige spelers van zichzelf hebben, maar het is vooral ook ervaring. Als je 20 of 21 bent, dan kan je nog niet uitgenast zijn. Dan weet je nog niet hoe je een wedstrijd moet uitspelen als je met 1-0 of 2-0 voor staat, hoe je op een catenaccio-achtige manier moet voetballen. Dat leer je vaak pas als je in het buitenland gaat voetballen."

Dus niet door erover te praten?
"Nee. Ik kan niet tegen jou zeggen: vanaf morgen moet je uitgenast zijn. Dat komt met ervaring. Ik was een flierefluiter toen ik 20 was. Pas in Hamburg heb ik die switch gemaakt. Bij Ajax ging het alleen maar om het voetbaltechnische gedeelte, we gingen niet de gym in. In Duitsland leerde ik een andere wereld kennen."

Jij bent dus blij dat veel Oranje-spelers na het WK de stap van de eredivisie naar buitenlandse competities hebben gemaakt.
"Natuurlijk. Het ijzer was heet genoeg om te smeden. Zo'n kans komt misschien nooit meer voor die spelers. Je zal zien dat ze er alleen maar sterker van worden. De nieuwe generatie moet doorgroeien. En daar profiteert het Nederlands elftal van."

Behalve Dirk Kuijt is de hele selectie van het afgelopen WK normaal gesproken ook nog beschikbaar voor het EK van 2016. Gezien de ontwikkeling die jij net beschrijft, kunnen we op dat toernooi dus een sterker Oranje verwachten dan afgelopen zomer Brazilië?
"In principe wel, daar ga ik van uit. Maar we zullen daar heel hard voor moeten werken. Laten we eerst zorgen dat we ons plaatsen."

Het zal misschien jouw laatste eindtoernooi zijn. Benauwt het je als bijna dertigjarige dat het moment van stoppen ooit gaat komen?
"Nee, helemaal niet. Het gaat zoals het gaat. Ik hou hartstikke veel van dit spelletje, maar heb niet het eeuwige leven. Al is het mijn intentie om zo lang mogelijk door te gaan."

In Brazilië voerde je het feit dat het voor een deel van de selectie waarschijnlijk het laatste WK was als reden aan voor jullie enorme gretigheid. Tijdens zo'n eindtoernooi gaat dat wel meespelen?
"Ja, want ik kan wel denken dat ik er in 2018 of 2022 nog bij ben, maar dat is niet realistisch. Met deze lichting zijn we nu bovendien in onze sterkste fase. Daarom sprak ik dat uit op het WK. Al kun je tegenwoordig lang meedraaien als je regelmatig je rust pakt en je lichaam goed verzorgt. Dat merk ik zeker in Italië. De hele generatie vóór mij bij AC Milan, ging heel lang door. Mijn huidige trainer Filippo Inzaghi voetbalde tot zijn 38e."

"Dat waren mannen die echt leefden voor het voetbal, honderd procent profs. Zij trainden in hun laatste jaren ook geen volle week meer. Het was een dag of twee trainen, dan een wedstrijd en daarna een shutdown van drie dagen. De begeleiding in Italië laat spelers veel vrijer."

Extra rustdagen, die heb jij toch nog niet nodig?
"Nee, zo oud ben ik nog niet en zo oud voel ik me ook nog niet. Maar als ik het niet meer kan belopen en er een ander beter is op mijn positie, dan ben ik de eerste die zijn hand opsteekt en zegt: ik kap ermee."

Nigel de Jong was tegen Argentinië 'zeventig tot tachtig procent' fit