De internationale raad voor de burgerluchtvaart (ICAO-raad) vindt dat Rusland verantwoordelijk is voor het neerhalen van vlucht MH17 boven Oekraïne. Daarmee heeft Rusland het verdrag voor internationale burgerluchtvaart geschonden, oordeelt de raad maandag.

Nederland en Australië hadden bij de ICAO-raad een zaak aangespannen tegen Rusland over het neerhalen van vlucht MH17 op 17 juli 2014. Daarmee wilden de landen een schadevergoeding van Rusland afdwingen. De ICAO-raad stelt Nederland en Australië in het gelijk en zegt dat Rusland het luchtvaartverdrag heeft geschonden. Volgens het Verdrag van Chicago mogen landen geen wapens tegen burgervliegtuigen in de lucht gebruiken.

Het moet nog blijken of het ook daadwerkelijk tot een schadevergoeding komt. Rusland trok zich in 2024 terug uit de procedure, omdat het vindt dat de raad niet de instantie is voor een schadevergoedingszaak.

In 2022 oordeelde ook de Nederlandse rechter dat Rusland achter het neerhalen van MH17 zat. Drie Russen werden bij verstek veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf, omdat ze betrokken waren bij het afvuren van de buk-raket die het vliegtuig raakte. Maar omdat Rusland geen onderdanen uitlevert, zal het drietal die straf waarschijnlijk nooit uitzitten.

In het vliegtuig zaten 298 inzittenden, onder wie 196 Nederlanders. Het vliegtuig stortte neer in het oosten van Oekraïne, waar op dat moment gevechten waren tussen pro-Russische separatisten en het Oekraïense leger. Alle inzittenden kwamen om het leven.

Nog onduidelijk of er schadevergoeding komt

Ook onderzoeksteam JIT, speciaal opgericht om het incident te onderzoeken, kwam tot de conclusie dat de Russische president Vladimir Poetin zeer waarschijnlijk een rol had bij het afschieten van de buk-raket. Rusland beweert dat het niet verantwoordelijk is voor het neerhalen van het toestel.

De komende weken bekijkt de ICAO-raad of en hoe de schadevergoeding kan worden uitgevoerd. Nederland en Australië willen dat er onderhandelingen komen met Rusland, dat lid van de ICAO is. Daarin moeten afspraken over een schadevergoeding worden gemaakt.

"Daarnaast is deze uitspraak een duidelijk signaal aan de internationale gemeenschap dat staten niet zonder gevolgen het internationaal recht kunnen schenden", vervolgt Veldkamp.

'Ongelooflijk goede uitslag'

Ook nabestaanden zijn tevreden over de uitspraak. Piet Ploeg, voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17, spreekt van een "ongelooflijk goede uitslag". Hij vindt het "ontzettend belangrijk" dat een organisatie van de Verenigde Naties oordeelt dat Rusland verantwoordelijk is.

Naar verwachting zal ook het Europees Hof voor de Rechten van de Mens de komende maanden uitspraak doen over het neerhalen van vlucht MH17. Nederland heeft ook daar een zaak aangespannen.