Het Openbaar Ministerie (OM) gaat drie Russen en een Oekraïner vervolgen voor moord en voor het neerhalen van vlucht MH17 op 17 juli 2014 en de dood van alle 298 inzittenden. De rechtszaak zal op 9 maart 2020 beginnen.

Vervolging MH17

  • Vier mannen worden vervolgd voor neerhalen MH17
  • Zittingen beginnen op 9 maart in beveiligde rechtbank Schiphol
  • Mannen vervolgd voor onder meer het vervoeren van de buk-raket
  • Nabestaanden noemen vervolging een goede zaak

De namen van de verdachten werden woensdag bekendgemaakt tijdens een persconferentie van het onderzoeksteam, het Joint Investigation Team (JIT), een samenwerking tussen Nederland, België, Maleisië, Oekraïne en Australië. Het team stelt dat er genoeg bewijs is verzameld om tot vervolging over te gaan. De vervolging van de vier zal plaatsvinden in Nederland.

Het gaat om de Rus Igor Girkin (48), zijn rechterhand Sergey Dubinsky (56) en diens assistent Oleg Pulatov (52) en de Oekraïner Leonid Kharchenko (47). Zij behoorden ten tijde van de ramp allemaal tot de GRU DNR, de inlichtingendienst van de regio Donetsk, die wordt bestuurd door pro-Russische separatisten.

De vier mannen hebben dus niet zelf op de knop gedrukt, maar worden wel verantwoordelijk gehouden voor onder meer het transporteren van de buk-raket die het vliegtuig uit de lucht heeft geschoten.

Girkin en Dubinsky komen niet naar rechtbank

Girkin heeft na de persconferentie tegen het Russische persbureau Interfax gezegd dat hij niet zal getuigen in de strafzaak tegen hem en de drie andere verdachten.

Ook Dubinsky heeft laten weten dat hij niet met onderzoekers of aanklagers wil praten. Hij woont volgens zijn raadsman in Rusland en heeft niets met het neerstorten van de Boeing-777 te maken. Hij komt dus niet getuigen, aldus Interfax.

De Russische minister van Buitenlandse Zaken zegt volgens persbureau RIA dat de beschuldigingen ongegrond zijn.

Onderzoekscollectief Bellingcat, dat ook onderzoek doet naar de MH17-ramp, publiceerde eerder op woensdag een rapport met de namen van twaalf mannen, onder wie de vier verdachten die door het OM worden vervolgd. Zij worden door het onderzoekscollectief verdacht van betrokkenheid bij de vliegramp.

De nieuwe Oekraïense president Volodimir Zelenski sprak in een verklaring de hoop uit dat degenen die verantwoordelijk zijn ook daadwerkelijk voor de rechter zullen verschijnen.

OM heeft Rusland en Oekraïne niet om uitlevering gevraagd

Het OM heeft Rusland en Oekraïne niet om uitlevering van de verdachten gevraagd, omdat in de grondwetten van de landen staat dat er geen inwoners mogen worden uitgeleverd.

Wel zijn woensdag internationale aanhoudingsbevelen uitgestuurd. De vier verdachten worden ook op de (inter)nationale opsporingslijst geplaatst.

Het JIT acht de kans klein dat de mannen bij het strafproces aanwezig zullen zijn. Het proces zal op 9 maart 2020 om 10.00 uur starten. Hoofdofficier van justitie Fred Westerbeke schat in dat de behandeling van de zaak minstens tot eind 2020 zal duren.

Tijdens de persconferentie werd Rusland bovendien opnieuw opgeroepen tot medewerking aan het onderzoek. Het JIT benadrukte op veel vragen nog geen antwoord te hebben gekregen.

Nabestaanden blij dat 'trein in beweging is gezet'

Voor de nabestaanden van de slachtoffers van vlucht MH17 is het een "heel goede zaak" dat er nu een start is gemaakt met het vervolgen van de mogelijke daders. "Het zijn er vier en dat hadden er meer mogen zijn, maar het zijn niet de minste in het lijstje van verdachten", zegt Piet Ploeg, voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17.

Volgens hem getuigt het van "ontzettend veel lef" om Russische overheidsfunctionarissen te vervolgen. "Je gaat wel tegen een grootmacht in, dus daar moet je toch een soort ballen voor hebben."

"We wachten hier nu al vijf jaar op en de trein is nu in beweging gezet", aldus Ploeg, die zijn broer, schoonzus en neef bij de vliegramp verloor. "En die trein stopt ook niet meer, daar ben ik van overtuigd. We hebben er als nabestaanden alle vertrouwen in dat dit tot het gaatje wordt aangevochten."