Het onderzoeksteam in de zaak van het neerhalen van vlucht MH17 heeft woensdag bekendgemaakt dat er vier aanhoudingsbevelen zijn uitgevaardigd voor mannen die worden verdacht van betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17. Het Openbaar Ministerie (OM) gaat hen vervolgen in een rechtszaak die in maart 2020 begint. Daarnaast heeft onderzoekscollectief de namen van nog acht mogelijke betrokkenen gepubliceerd. Een overzicht.

Uit het onderzoek is nog niet gebleken wie het bevel heeft gegeven voor het afvuren van de buk-raket die aan 298 mensen het leven heeft gekost. Ook is niet duidelijk wie de raket heeft afgevuurd. Wél is de rol van deze twaalf mannen in kaart gebracht.

De mannen onder de groepering GRU-DNR:

Igor Girkin/Strelkov (zal vervolgd worden)

Minister van Defensie van de DNR

De Rus Igor Girkin/Strelkov had een belangrijke rol als minister van Defensie. Hij stond boven de bij het neerhalen betrokken groeperingen. Bellingcat zegt dat hij van zowel het vervoer als het afvuren van de buk-raket op de hoogte moet zijn geweest.

Bij vrijwel elk conflict van Rusland, waar ook ter wereld, duikt hij op. De in 1970 in Moskou geboren Girkin werkt in de schaduwwereld van de Russische autoriteiten. Het staat vast dat hij bij de Russische veiligheidsdienst FSB heeft gewerkt, de opvolger van de beruchte KGB. De Europese Unie ziet Girkin als agent van de Russische militaire inlichtingendienst GRU. Hij was actief in Bosnië, Transnistrië en Tsjetsjenië. Daarna verscheen hij op de Krim, het schiereiland dat uiteindelijk door de Russen werd geannexeerd.

Later verscheen Girkin in Oost-Oekraïne. Hij riep zichzelf uit tot bevelhebber van de rebellen en vroeg Rusland om militaire steun. Hij werd minister van Defensie in de zelfuitgeroepen Volksrepubliek Donetsk. Zijn premier was een andere Russische ultranationalist, Aleksandr Borodaj. Ook Borodaj was eerder te zien op de Krim.

Sergey Nikolaevich Dubinsky (zal vervolgd worden)

Rechterhand van Strelkov (DNR)

Dubinsky zou volgens meerdere onderschepte telefoontjes verantwoordelijk zijn geweest voor het laten afleveren én het wegbrengen van de buk-installatie. Ten tijde van de ramp was hij hoofd inlichtingen van de Volksrepubliek Donetsk.

Volgens Oekraïne werkte Dubinsky ook voor de GRU, een van de geheime diensten van Rusland. In Oekraïne gebruikte hij ook de schuilnamen Dvorkovsky, Sergey Petrovsky, Zoebr (wisent), Bizon en Karakhan.

Oleg Yuldashevich Pulatov (zal vervolgd worden)

Ondergeschikte van Dubinsky (DNR)

Deze ondergeschikte van Dubinsky zou een essentiële rol hebben gespeeld bij het vervoeren van de buk-raket.

Leonid Vladimirovich Kharchenko (zal vervolgd worden)

Ondergeschikte van Dubinsky (DNR)

Kharchenko is waarschijnlijk betrokken geweest bij het vervoeren van de buk-raket.

Eduard Mashutovich Gilazov

Ondergeschikte van Kharchenko, waarschijnlijk overleden

Deze man zou een commandant van de separatisten zijn geweest. Hij is mogelijk betrokken geweest bij het veiligstellen van de buk-installatie.

Oleg Anatolevich Sharpov

Hoofd separatisten en ondergeschikt aan Kharchenko

Sharpov zou twee uur voor het neerhalen van de MH17 hebben gevraagd hoe hij bij de locatie moest komen waar de raket later is afgevuurd. Hij was volgens Bellingcat waarschijnlijk aanwezig toen dit uiteindelijk gebeurde.

De mannen onder de groepering van Bezler:

Igor Nikolaevich Bezler

Kopstukken van de pro-Russische separatisten

'Bes' (Russisch voor 'duivel') is de veelzeggende bijnaam van Igor Bezler, een van de kopstukken van de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne. Het waren zijn mannen die op 17 juli 2014 de MH17 uit de lucht hebben geschoten.

Volgens onderzoekscollectief Bellingcat was Bezler degene die vlucht MH17 aanzag voor een vijandelijk toestel nadat hij van een ondergeschikte te horen kreeg dat er een 'birdie' (vogeltje) aankwam, waarna zijn meerderen toestemming gaven een buk-raket af te vuren.

Het toestel werd ten zuidoosten van Bezlers hoofdkwartier Horlivka uit de lucht geschoten. Kort na de ramp verspreidde Oekraïne een opgenomen telefoongesprek waarin Bezler te horen zou zijn. "Het is 100 procent zeker een passagiersvliegtuig", zei een man, mogelijk Bezler. Aan de andere kant van de lijn zou iemand van een Russische inlichtingendienst zijn. Die vroeg naar aangetroffen wapens. De man antwoordde: "Die zijn er niet. Er zijn civiele voorwerpen, medische spullen, handdoeken, toiletpapier."

Sergey Sergeyevich Povalyaev

De man onder Bezler

Een onderschept telefoongesprek wijst uit dat Dubinsky en Povalyaev hebben gezegd dat er "een vliegtuig is neergeschoten". Hoewel Povalyaev de man onder Bezler was, ziet Bellingcat geen directe link tussen hem het het daadwerkelijk neerhalen van de MH17.

Valery Aleksandrovich Stelmakh

Ondergeschikte van Bezler

Valery Stelmakh zou degene zijn die naar Bezler gebeld zou hebben met de melding dat er een vliegtuig richting hun gebied vloog. Hij wordt door Bellingcat gezien als een belangrijke persoon, omdat deze melding volgens de reconstructie er uiteindelijk toe geleid kan hebben dat de MH17 is neergehaald.

Igor Ivanovich Ukrainets

Ondergeschikte van Bezler

De man is een commandant geweest en werd door Bezler genoemd in een onderschept telefoongesprek in relatie tot het neerhalen van de MH17. Bellingcat heeft geen informatie ontdekt die erop zou wijzen dat hij betrokken is geweest bij het neerhalen van de vlucht.

De mannen van het Vostok-bataljon:

Aleksandr Sergeyevich Khodakovsky

Hoofd van het bataljon

Als hoofd van het bataljon Vostok is het volgens Bellingcat waarschijnlijk dat hij nauw betrokken was bij het laten overkomen van de buk-raket. Onderschepte gesprekken zouden ook aantonen dat hij had geprobeerd de zwarte dozen van de MH17 te verbergen. Dit ontkent hij.

Aleksandr Aleksandrovich Semyonov

Rechterhand van Khodakovsky

Een onderschept telefoontje wijst volgens Bellingcat uit dat hij de aankomst van de buk-raket heeft gefaciliteerd.