Nederland en Australië stellen Rusland aansprakelijk voor het neerhalen van de MH17 in juli 2014. Volg hier de laatste ontwikkelingen.

  • Nederland en Australië stellen Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17
  • Hiermee willen beide landen afdwingen dat Rusland meewerkt aan onderzoek
  • Rusland is op de hoogte gebracht van besluit
  • Onderzoeksteam Bellingcat wijst nieuwe hoofdverdachte aan
  • Rutte wil niet vooruitlopen op vervolgstappen Rusland
vrijdag 25 mei om 14:53
Met het einde van de persconferentie van Rutte sluiten wij ook dit liveblog af. Voor de laatste ontwikkelingen omtrent de MH17-ramp kan je natuurlijk altijd op NU.nl terecht.
vrijdag 25 mei om 14:50
Premier Rutte reageert op de uitkomst van het MH17 onderzoek na afloop van de wekelijkse ministerraad. (Foto ANP)
vrijdag 25 mei om 14:43
Daarmee is de persconferentie met Rutte over het MH17-onderzoek afgerond.
vrijdag 25 mei om 14:40
Er wordt opgemerkt dat Nederland ook afhankelijk is van Rusland, namelijk van het Russisch gas. Maar volgens Rutte is dat een ander dossier en speelt dat geen enkele rol in het MH17

Het kabinet heeft besloten de gaskraan in Groningen voor 2030 helemaal dicht te draaien. Dat betekent enerzijds dat er minder gas verbruikt moet worden, maar ook dat er meer moet worden geïmporteerd zoals mogelijk ook uit Rusland.  

Maar de premier wil er verder niet op ingaan dat de Russen dit dossier mogelijk zouden kunnen gebruiken als pressiemiddel.
vrijdag 25 mei om 14:34
Een journalist somt op: Rusland was betrokken bij het afvuren van de buk-raket, loog daar vier jaar lang over en werkte het onderzoek tegen. Wat zegt dat over het politieke oordeel van Rutte over de Russen?

"Ik vind daar van alles van en heb daar emoties bij. Maar die kan ik niet altijd uitspreken", antwoordt de premier. Dat doet hij om het verdere onderzoek niet te belasten. Daarbij speelt het verdriet van de nabestaanden ook een rol.
vrijdag 25 mei om 14:27
Er wordt gevraagd wat het aandeel van Rusland is bij het neerhalen van de MH17. Heel gedetailleerd wil Rutte daar niet op ingaan.  
 
"Dit is staatsaansprakelijkheid op grond van het internationaal recht, omdat ze [Rusland] onvoldoende hebben meegewerkt aan het onderzoek."

Wat nu volgens de premiers vaststaat, is dat er een buk-raket vanuit Rusland over de grens naar Oekraïne is vertrokken, de MH17 heeft neergehaald en dat het Russische leger daarbij was betrokken.
vrijdag 25 mei om 14:22
Rutte: "Deze stap is vergaand maar noodzakelijk gegeven de resultaten van het onderzoeksteam donderdag." De premier heeft altijd willen voorkomen dat er politieke vingerafdrukken op het onderzoek komen.
vrijdag 25 mei om 14:19
Nederland stelt samen met Australië Rusland aansprakelijk voor de MH17-ramp, terwijl het JIT-team ook uit België, Maleisië en Oekraïne bestaat.

Dat heeft te maken met dat Nederland en Australië de meeste slachtoffers hebben te betreuren, zegt Rutte in navolging van Blok.
vrijdag 25 mei om 14:17
Rutte brak zijn handelsmissie in India voortijdig af zodat hij de ministerraad van vrijdag voor kon zitten. De premier wist van tevoren dat hij eerder terug moest keren naar Nederland, maar had geen keuze, stelt hij. "Anders had ik de presentatie van het OM onder druk gezet."
vrijdag 25 mei om 14:14
Hoe overtuigend Rutte het bewijs van de betrokkenheid van de Russen ook vindt, de onderste steen is nog niet boven. 
vrijdag 25 mei om 14:12
Rutte "betreurt het" dat Rusland de uitkomsten van het JIT-onderzoek in twijfel trekken. "We moeten nadenken over vervolgstappen", zegt hij. "Dit is de eerste stap. We moeten nu nadenken over wat daarna." Over welke stappen er nu precies moeten worden genomen, wil Rutte niet speculeren.

De premier brengt in herinnering dat Rusland eerder al in VN-verband instemde met een onderzoek naar de toedracht van de MH17-ramp.
vrijdag 25 mei om 14:10
Rutte hield zich tot nu toe altijd op de vlakte als het ging om betrokkenheid van welk land dan ook bij de ramp. "Inmiddels weten we dat Rusland een verantwoordelijkheid draagt, namelijk voor de levering van de buk-raket. Dat is een nieuwe ontwikkeling", aldus de premier nu.
vrijdag 25 mei om 14:08
Net als minister Blok benadrukt Rutte dat het besluit niet lichtvaardig is genomen. De presentatie van het JIT donderdag maakt duidelijk dat Rusland direct betrokken is bij de ramp en dat het land niet meewerkt. "Dat is voor het kabinet aanleiding om deze grote stap te zetten."

De VN-Veiligheidsraad, waar Nederland tijdelijk deel van uitmaakt, wordt dinsdag tijdens een bijeenkomst bijgepraat.
vrijdag 25 mei om 14:05
Premier Mark Rutte begint aan de persconferentie."De ramp met de MH17 is een inktzwarte bladzijde in onze geschiedenis", zegt hij. "We sluiten geen enkele juridische stap uit."
vrijdag 25 mei om 13:58
In reactie op het feit dat het kabinet Rusland aansprakelijk stelt voor het neerhalen van de MH17, verwacht de ChristenUnie dat Moskou uit zichzelf geen openheid van zaken geeft.

"Deze stap kan ervoor zorgen dat Rusland wel zal moeten meewerken aan waarheidsvinding." Volgens ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind zou het goed zijn "wanneer Nederland zoveel mogelijk andere landen die aangesloten zijn bij het JIT (Joint Investigation Team, het internationale team dat de aanval onderzoekt) mobiliseert om de druk op Rusland op te voeren".

Tweede Kamerlid Bram van Ojik van oppositiepartij GroenLinks vindt het "goed dat Nederland en Australië genoegdoening vragen voor de slachtoffers''. Hij hoopt dat andere betrokken landen zich hier snel bij aansluiten.
vrijdag 25 mei om 13:34
Om 14.00 uur geeft premier Mark Rutte een persconferentie over de laatste ontwikkelingen omtrent MH17.
vrijdag 25 mei om 13:33
Minister Stef Blok staat vrijdagochtend de pers te woord op het Binnenhof in Den Haag. (Foto ANP)
vrijdag 25 mei om 13:24
'Aansprakelijkstelling is politieke daad'

De aansprakelijkstelling van Rusland voor het neerhalen van vlucht MH17 zal geen eenvoudige zaak zijn en is vooral een politieke daad, meent internationaal strafrechtadvocaat Geert-Jan Knoops. Moskou zal een proces voor het Internationaal Strafhof niet aanvaarden. Een klacht bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens zou meer een symbolische waarde hebben, waarbij Rusland bovendien de uitspraak naast zich kan neerleggen.

Knoops ziet ook problemen omdat het bewijs voor Russische betrokkenheid nog niet onomstotelijk door een rechter is vastgesteld. "Bovendien heeft het Joint Investigation Team enkele cruciale vragen nog onbeantwoord gelaten. Zolang die essentiële vragen niet zijn beantwoord en er hiervoor nog geen bewijs is, zal een aansprakelijkheidstelling meer een politieke daad zijn.''
vrijdag 25 mei om 13:21
Houding Rusland schofferend voor nabestaanden

De constante ontkenning van Rusland over betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17 is "schofferend" voor de nabestaanden. Dat zei Silene Frederiksz na afloop van de persconferentie van Bellingcat. 

Frederiksz noemde deze onthulling (dat de Rus Oleg Ivannikov waarschijnlijk een van de hoofdverdachten is) "een heel belangrijke ontwikkeling". "We moeten zoveel mogelijk bewijs hebben zodat ze er niet omheen kunnen. De Russen gaan het namelijk nooit toegeven." Frederiksz verhoor haar zoon en zijn vriendin bij de ramp. Het vliegtuig van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten door een Buk-raket, een wapen van Russische makelij. Alle 298 inzittenden kwamen om. Onder hen waren 196 Nederlanders.

"Wij wachten en hopen al vier jaar op antwoorden", zei ze. Op de vraag of ze nog geduld op kan brengen, zegt ze dat ze wel zal moeten. "Ik heb het gevoel dat we de goede richting op gaan. Het gaat langzaam maar het net sluit zich."

Het Joint Investigation Team (JIT) dat de vliegramp onderzoekt, liet donderdag weten dat de personen achter het neerhalen van vlucht MH17 "binnen vijf jaar" voor de rechter zullen staan. Frederiksz vraagt zich af of dat zal lukken. "De juiste persoon zullen ze wel weten te achterhalen, maar of hij ooit in een Nederlandse rechtbank zal komen. Berechting wordt lastig vrees ik."
vrijdag 25 mei om 13:19
Een foto van Oleg Ivannikov, getoond door opensource onderzoeksorganisatie Bellingcat tijdens een persconferentie over bevindingen in het onderzoek naar de MH17. (Foto ANP)
vrijdag 25 mei om 12:46
De Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergei Lavrov, heeft volgens persbureau Tass tegen zijn Nederlandse collega Blok gezegd dat Blok geen bewijs kan leveren dat Rusland betrokken is bij het neerhalen van de MH17. 

Ook zegt Lavrov met zijn Maleisische ambtgenoot te hebben gesproken over de laatste ontwikkelingen. 

Eerder liet een woordvoerder van het Kremlin weten dat Rusland niet betrokken is geweest bij het onderzoek van het JIT en daarom de tussentijdse onderzoeksresultaten van donderdag niet kan vertrouwen.
vrijdag 25 mei om 12:38
Hoogste militair

De Rus Oleg Ivannikov, die volgens het onderzoekscollectief Bellingcat hoofdverdachte is voor het neerhalen van vlucht MH17, was de hoogste militair in de zelfbenoemde republiek Loehansk in Oost-Oekraïne. De nu 51-jarige had leiding over het militaire commando, een huurlingenleger en het privéleger Wagner. Volgens Bellingcat is het aannemelijk dat hij de rang van generaal had toen hij Oekraïne eind 2014 verliet.

Op basis van digitale bronnen heeft het onderzoekscollectief een cv van Ivannikov kunnen vaststellen. Hij genoot verschillende militaire opleidingen en kwam daarna bij het Russische leger. Onder een andere naam werd hij gepositioneerd in Zuid-Ossetië tijdens de onafhankelijkheidsstrijd tegen Georgië circa tien jaar geleden. Daar werd hij minister van Defensie, nog steeds onder zijn alias.

Ivannikov verliet na enige tijd die post en ging promoveren, op het onderwerp 'Informatieoorlog tegen het Westen'. In 2014 dook hij op in Oost-Oekraïne.
vrijdag 25 mei om 12:34
Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken geeft een toelichting op het besluit van het kabinet om Rusland aansprakelijk te stellen voor het neerhalen van vlucht MH17. (Foto ANP)
vrijdag 25 mei om 12:31
In de Tweede Kamer is positief geregeerd op het kabinetsbesluit om Rusland aansprakelijk te stellen voor de MH17-ramp. Sjoerd Sjoerdsma van regeringspartij D66 noemt het terecht dat het kabinet "een zeer stevige stap" zet.

Coalitiepartner ChristenUnie verwacht dat Moskou uit zichzelf geen openheid van zaken geeft. "Deze stap kan ervoor zorgen dat Rusland wel zal moeten meewerken aan waarheidsvinding." Volgens ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind zou het goed zijn "wanneer Nederland zoveel mogelijk andere landen die aangesloten zijn bij het JIT (Joint Investigation Team) mobiliseert om de druk op Rusland op te voeren".

Kamerlid Lilianne Ploumen van oppositiepartij PvdA zegt: "Het JIT heeft onomstotelijk aangetoond dat de buk-raket waarmee de MH17 is neergehaald afkomstig is van het Russische leger. Dat kan niet zonder gevolgen blijven. De PvdA steunt daarom de stap van het kabinet."
vrijdag 25 mei om 12:15
Het Russische ministerie van Defensie heeft het videomateriaal dat het Joint Investigations Team (JIT) donderdag presenteerde geanalyseerd en concludeert vrijdag dat de raketten die daarin voorkomen, al sinds 2011 niet meer worden gebruikt. Dat meldt Sputnik.

"Na 25 jaar worden alle buk-raketten ontmanteld en verwijderd. De maximale levensduur van de motor van de buk-raket, die donderdag door de Nederlanders is gepresenteerd, liep tot 2011 (1986 + 25), daarna zijn al die raketten geproduceerd in dat jaar (1986) ontmanteld", aldus het Russische ministerie van Defensie.
vrijdag 25 mei om 12:02
Stef Blok, minister van Buitenlandse Zaken, heeft vrijdagochtend contact gehad met zijn Russische ambtsgenoot Sergei Lavrov over het feit dat Nederland Rusland aansprakelijk houdt. Lavrov reageerde volgens Blok "niet heel verrassend afhoudend" op deze stap en ontkende enige betrokkenheid van Rusland bij de MH17-ramp.
vrijdag 25 mei om 12:02
Nederland en Australië hebben de andere deelnemers aan het JIT-onderzoek, België, Maleisië en Oekraïne, deze week geïnformeerd en gevraagd zich bij hen aan te sluiten.

Blok: "We kunnen ons voorstellen dat deze landen hun positie willen bepalen, maar ze zijn uitgenodigd."
vrijdag 25 mei om 11:58
Blok zei dat het besluit om Rusland aansprakelijk te stellen niet lichtvaardig is genomen. "Er ging diepgravend onderzoek van de feiten en het internationaal recht aan vooraf. We zijn dus zeker van onze zaak."

Nederland en Australië willen twee dingen: Dat Rusland zijn verantwoordelijkheid neemt en recht doet aan het enorme leed en de toegebrachte schade.
vrijdag 25 mei om 11:56
Piet Ploeg, voorzitter van de stichting Vliegramp MH17, noemt de uitspraak van het kabinet, dat Nederland Rusland aansprakelijk stelt voor het neerhalen van de MH17, "een belangrijke steun in de rug voor de nabestaanden en voor eventuele juridische procedures". 

Ploeg sprak donderdag na de presentatie van het JIT nog de hoop op een reactie van het kabinet uit. "Ik had het gehoopt, maar ik had dit niet durven te verwachten. Het is een hele stevige reactie van het kabinet, en dat is terecht."
vrijdag 25 mei om 11:54
De reden dat Nederland en Australië samen optrekken, is omdat beide landen veel slachtoffers hebben bij de MH17-ramp, zei Blok.

Blok heeft zijn Russische collega Sergei Lavrov vrijdagochtend ingelicht en al een aantal weken geleden in Moskou gezegd dat Nederland verwacht dat Rusland meewerkt met het strafrechtelijk onderzoek van het JIT.

"Donderdag bleek uit het JIT-onderzoek opnieuw dat Rusland dat allerminst heeft gedaan. Dat betreur ik zeer", zei Blok tijdens een persconferentie.

"Ik betreur ook dat Rusland direct na de presentatie de conclusie van het JIT in twijfel trok. Laat duidelijk zijn dat dankzij het het JIT onomstotelijk is bewezen dat er een directe link is tussen de buk-raket waarmee vlucht MH17 is neergehaald en het Russische leger."
vrijdag 25 mei om 11:50
Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken roept onderzoekscollectief Bellingcat op bewijs voor het aandeel van hoge Russische officieren in het neerhalen van vlucht MH17 te delen met het Openbaar Ministerie.

"Zo kan het meegenomen worden in de strafrechtelijke procedure zodat de schuldigen voor de rechter kunnen komen'', zei Blok.
vrijdag 25 mei om 11:46
Het Joint Investigation Team (JIT) heeft de informatie over de identiteit van de hoofdverdachte van het neerhalen van MH17  "al enkele maanden". Dat zei Bellingcat-oprichter Eliot Higgins. 

"We hebben het JIT deze informatie gegeven, enkele maanden geleden", zei Higgins. "Ze zeiden 'dank je wel' en verder niet zo veel. Zoals iedere keer eigenlijk."

Bellingcat kwam al eerder met informatie over het neerhalen van MH17 die later door het onderzoeksteam werd bevestigd.
vrijdag 25 mei om 11:45
Skinner diende eerder ook een dergelijke claim in tegen het Europees Hof namens Maleisische, Nieuw-Zeelandse en Australische nabestaanden. Met de groep Nederlandse familieleden wordt de groep die een claim indient een stuk groter. Het gaat nu om nabestaanden van 130 slachtoffers, waarvan honderd Nederlandse.
vrijdag 25 mei om 11:40
EenVandaag meldt dat een groep van 270 nabestaanden van de Nederlandse slachtoffers van MH17 naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens  stappen voor een schadeclaim tegen Rusland. De Amerikaanse advocaat zegt tegen EenVandaag dat de groep uiterlijk 13 juni naar het hof stapt.
vrijdag 25 mei om 11:38
De betreffende hoofdverdachte zou volgens Bellingcat aan het hoofd staan van een privé-leger dat ook actief is in de strijd in Syrië.
vrijdag 25 mei om 11:36
Onderzoekers tijdens de persconferentie van Bellingcat in Den Haag. (Foto ANP)
vrijdag 25 mei om 11:33
Volgens de journalisten van het onderzoeksteam Bellingcat zou Oleg Ivannikov, die bekend staat onder de codenaam Orion, direct betrokken zijn bij de transport van de Buk-raketinstallatie vanuit Rusland naar het oosten van Oekraïne. Dat laat Bellingcat vrijdagochtend weten tijdens een persconferentie.
vrijdag 25 mei om 11:26
Nederland en Australië eisen van Rusland dat het volledig meewerkt aan het MH17-onderzoek en ,,recht doet aan het enorme leed en de schade" die het neerhalen van het toestel te weeg heeft gebracht.

Maar minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken verwacht dat het lang zal duren voor het zover is. Hij vroeg de nabestaanden vrijdag om geduld te hebben. De Nederlandse regering zal volgens hem niet rusten "voor de feiten boven tafel zijn".
vrijdag 25 mei om 11:21
Onderzoekscollectief Bellingcat claimt een van de hoofdverdachten van het neerhalen van vlucht MH17 te hebben gevonden. Het gaat om iemand met een hoge functie in het Russische leger. Deze man, Oleg Ivannikov, stond bekend onder de codenaam Orion.

Dat meldde het journalistieke netwerk tijdens een persconferentie vrijdag.

Ivannikov speelde recent ook een rol in de oorlog in Syrië.