De Tweede Kamer roemt de eensgezindheid in de EU om Rusland sancties op te leggen, maar veel partijen zijn vooralsnog sceptisch over het effect op president Vladimir Poetin.

"Het denken in Moskou staat niet bepaald op omslaan", aldus PvdA-Kamerlid Michiel Servaes. 

"De aanvoer van zwaar militair materiaal in Oost-Oekraïne is alleen maar toegenomen en volgens de Amerikanen is er geschoten vanaf Russisch grondgebied. Dit gaat echt de verkeerde kant op."

Servaes stelt bovendien vast dat de beurs in Moskou woensdag omhoog is geschoten, terwijl het juist de bedoeling was de financiële markt te raken.

Sancties

Dinsdag kondigde de Europese Unie zware sancties aan tegen Rusland, naar aanleiding van de blijvende betrokkenheid van het land in het conflict in Oost-Oekraïne. Zo wordt de toegang tot de Europese kapitaalmarkt afgesneden en wordt de export van militair materieel naar Rusland verboden. 

Ook kan Rusland geen beroep meer doen op Europese energietechnologie, met name met betrekking op olie. De maatregelen gelden voor een jaar en worden om de drie maanden geëvalueerd. Amerika en Japan hebben inmiddels ook zwaardere sancties ingesteld.

De PvdA'er wijst erop dat wat hem betreft de sancties verder worden opgeschaald als Poetin niet inbindt.

"Het moet duidelijk zijn dat, zo lang Rusland zich niet bereid toont zich terug te trekken, de trap van de sancties steeds verder opgelopen wordt. Daar kan binnenkort in EU-verband verder over worden gesproken."

Ook ChristenUnie-Kamerlid Gert-Jan Segers is niet optimistisch dat de sancties direct tot actie zullen leiden bij Poetin.

"Het is een trotse man met grote steun onder de bevolking, dus het is een kwestie van lange adem", aldus Segers. "Momenteel is hij gewoon bezig met het opbouwen van een troepenmacht bij de Oekraïense grens."

Zwaardere sancties

VVD'er Han ten Broeke is vooralsnog tevreden met het bereikte resultaat.

"Ik koester op dit moment de unieke prestatie van de EU dat met een eensgezind en fors pakket is overeengekomen", aldus de VVD'er.

Toch sluit ook hij niet uit dat de sancties ooit worden verzwaard. "Als Rusland blijft stoken dan kunnen sancties worden verzwaard. Nu zijn drie sectoren aangewezen, maar daarmee is natuurlijk niet de hele economie bestreken. Timing en beoogd effect zijn allesbepalend."

Volgens Ten Broeke zal Poetin vroeg of laat moeten inbinden. "Poetin kan zich onttrekken aan de wetten van het recht, maar niet aan de wetten van de markt", aldus de VVD'er.

"Ook zijn regime rust voor een deel op zakelijke belangen die zijn vervlochten met de rest van de wereld. Banken gaan dicht voor Russische investeerders. In een internationaal systeem is dat dodelijk."

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt roept dan ook op om nu "door te bijten" om Rusland af te stoppen. Segers stelt dat Europa daarbij bereid moet zijn om een deel van haar welvaart in te leveren als dit nodig is.

Schepen

Het steekt de partijen vooral dat Frankrijk ondanks een verbod op wapenexport door mag blijven gaan met de levering van twee oorlogsschepen aan de Russen.

De schepen zouden straks ook nog eens aanmeren in Sebastopol, een plaats in de eerder dit jaar door de Russen geannexeerde Krim. Segers spreekt van een "wanstaltig tafereel" en Servaes noemt het "onbestaanbaar" dat de schepen straks feestelijk overhandigd worden aan Poetin.

De PvdA'er oppert om mogelijkheden te onderzoeken om de schade die de Fransen zouden lijden, ongeveer 2 miljard euro, te verdelen over de lidstaten.

"We hebben een Europees globaliseringsfonds. Bij grote schokken kan daar een beroep op worden gedaan om de klappen op te vangen. Dat fonds kan overigens ook breder worden ingezet als landen schade ondervinden van de sancties."

Ten Broeke is hier tegen. "Ik ben er geen voorstander van om het gebrek aan principes van de Fransen met Nederlands belastinggeld te compenseren."

Volgens Omtzigt is het van levensbelang dat Rusland stopt met landjepik. "Sinds de Tweede Wereldoorlog houden we ons in Europa aan de grenzen die we hebben afgesproken. Straks gaan de Hongaren ook denken dat de grenzen anders liggen dan nu."

Evaluatie

SP-Kamerlid Jasper van Dijk vindt dat om de drie maanden goed bekeken moet worden of de maatregelen wel effectief zijn.

"Als de sancties averechts werken moeten de landen onmiddellijk bij elkaar komen om te kijken naar alternatieven", aldus Van Dijk. 

"Bijvoorbeeld als Poetin zijn politiek richting Oost-Oekraïne verder doorzet of als de bevolking zwaar te lijden heeft onder de sancties dan moeten we de koers wijzigen. De maatregelen tegen Rusland zijn begrijpelijk, maar sancties zijn een paardenmiddel." 

Van Dijk vindt verder dat een politieke spiraal naar een nieuwe koude oorlog voorkomen moet worden. "Daarom is een zorgvuldige evaluatie van groot belang."

Maleisische premier

De Maleisische premier Najib Razak is donderdag in Nederland voor overleg met premier Mark Rutte (VVD) over de nasleep van de ramp.

Najib wordt kort na 11.00 uur ontvangen op het Torentje. Na afloop van het overleg zullen beide regeringsleiders een verklaring afleggen. Daarna tekent de Maleisische premier het condoleanceregister voor de 195 Nederlandse slachtoffers van de vliegramp. 

Dossier vliegramp | Chronologie vliegramp | Chronologie van de gebeurtenissen in Oekraïne l Dossier Oekraïne