Oekraïne heeft de Russische verdachtmaking van de hand gewezen dat het Malaysia Airlines-vliegtuig is neergehaald met een door het Oekraïense leger afgevuurde raket.

Volgens de Oekraïense veiligheidsraad "is er van alle raketten in ons arsenaal geen één gebruikt". Ook was de Boeing met 295 mensen aan boord buiten het bereik van alle raketsystemen die Oekraïne in gebruik heeft, aldus een woordvoerder.

Het Oekraïense ministerie van Defensie liet weten dat bij de "antiterreuroperatie" van het leger tegen pro-Russische separatisten geen luchtdoelraketten zijn ingezet. "Ze staan allemaal op hun vaste plek", aldus een woordvoerder.

CNN stelt dat MH17 "hoogstwaarschijnlijk" door pro-Russische separatisten in Oost-Oekraïne uit de lucht is geschoten. Dat zouden de Amerikaanse inlichtingendiensten hebben geconcludeerd. 

Rusland

Rusland liet vrijdag weten dat het op de dag van het vermoedelijke neerschieten van de Malaysia Airlines-Boeing radaractiviteit heeft waargenomen van een BUK-raketsysteem dat onder controle stond van Oekraïne. De BUK-eenheid stond opgesteld ten zuiden van Donetsk, volgens het Russische ministerie van Defensie.

Het BUK-raketsysteem is genoemd als wapen waarmee de Boeing zou zijn neergeschoten. Het systeem is van Sovjet-makelij en kan tot op relatief grote hoogte vliegtuigen raken. De kans op verwarring bij het BUK-raketsysteem is groot, zeker als deze wordt bediend door onervaren soldaten.

De pro-Russische separatisten hebben eerder Oekraïense militaire vliegtuigen neergehaald, maar zeggen dat ze geen raketten hebben om vliegtuigen op tien kilometer hoogte neer te schieten. Op die hoogte zou het toestel van Malaysia Airlines hebben gevlogen.

'Russische troepen'

De Oekraïense veiligheidsdienst SBU zoekt zelf naar de namen van drie personen die het luchtafweergeschut hebben bemand waarmee mogelijk vlucht MH17 uit de lucht werd gehaald . Het hoofd van de SBU, Valentin Nalivajtsjenko, spreekt van "Russische troepen."

Nalivajtsjenko wil de namen van de mannen die "de trekker hebben overgehaald" waarmee een raket werd afgeschoten op de Boeing. Hij zegt dat het belangrijk is de namen te achterhalen via onder meer hoorzittingen van de Verenigde Naties en OVSE.

Het luchtdoelraketsysteem zou in de nacht van donderdag op vrijdag naar Rusland zijn gesmokkeld, meldde een adviseur van de Oekraïense minister van Binnenlandse Zaken eerder al op Facebook.

Twee russen vast

De SBU en grenswachten hebben bij de grens met Rusland in het oosten van Oekraïne twee Russen vastgezet. Het gaat volgens de dienst om waarnemers van het Russische leger. Dat heeft het hoofd Valentin Nalivajtsjenko van de SBU gezegd tegenover het Oekraïense persbureau Interfax.

De twee mannen droegen Russische paspoorten en identificatiekaarten van het Russische leger. Daarop zou staan dat het verkenners zijn. Ze probeerden te reizen naar Rusland. De mannen worden door de veiligheidsdienst ondervraagd. 

Gespreksopnames

De heeft gesprekopnames van de luchtverkeersleiders in beslag genomen. Dat meldde een bron binnen de luchtverkeersleiding vrijdag aan het Russische persbureau Interfax.

Volgens de bron gaat het om de opnames van gesprekken tussen de luchtverkeersleiders en bemanningsleden van de Boeing 777 die donderdag in het oosten van Oekraïne neerstortte. 

De opnames worden onderzocht door de SBU in de Oekraïense hoofdstad Kiev.

Oekraïne

Premier Arseni Jatsenjoek van Oekraïne wil dat de verantwoordelijken voor het neerschieten van vlucht MH17 door een internationaal hof in Den Haag worden berecht. "De verschrikkelijke gebeurtenis van gisteren heeft ons leven veranderd. De Russen zijn te ver gegaan", citeerde Interfax Oekraïne de premier. "Dit is een internationale misdaad waarvoor ze zich voor een internationaal hof in Den Haag moeten verantwoorden." 

De Russische minister Sergej Lavrov van Buitenlandse Zaken reageerde geagiteerd op Oekraïense beschuldigingen. "Ik heb de laatste maanden geen waarheidsgetrouwe berichten meer vernomen van Kiev'', aldus Lavrov vrijdag tegen het Russische televisiekanaal Russia-24.

Volgens Lavrov zijn de verklaringen van de Oekraïense regering over Russische betrokkenheid bij de vliegtuigcrash van donderdag ongegrond. "Het lijkt er nu zelfs op dat we het zelf hebben gedaan", aldus de minister.

Bekijk hier de beelden van premier Jatsenjoek:

'Misdaad'

De Maleisische minister van Transport sprak van een "misdaad tegen de menselijke waardigheid" als het vliegtuig van Malaysia Airlines blijkt te zijn neergeschoten. "Als dit wordt bevestigd, dan is dat in strijd met het internationaal recht", aldus Liow.

De Maleisische regering wil een onafhankelijk internationaal onderzoek naar de ramp en heeft kennisgenomen van berichten dat het toestel is neergehaald met een raket. "Wij veroordelen dergelijke acties en roepen ertoe op dat de verantwoordelijken snel ter verantwoording worden geroepen", aldus de bewindsman.

Volg ook ons liveblog | Dossier vliegramp Oekraïne 

Internationale reacties | Nederlandse reacties