Koning Willem-Alexander zegt "diep getroffen" te zijn door het slechte nieuws over de vliegtuigramp met vlucht MH17 donderdag. Ook premier Mark Rutte toonde zijn medeleven, en keert bovendien terug naar Nederland.

Dat maakt de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) donderdag bekend.

In een verklaring zegt de koning: "Net als de rest van Nederland volgen mijn echtgenote en ik het nieuws op de voet en hopen wij dat snel meer duidelijk wordt."

"Wij leven intens mee met familie, vrienden, collega's en bekenden van de slachtoffers en met hen die nog in onzekerheid zijn of hun geliefden aan boord van het toestel waren." 

Ook Rutte is "diep geschokt door de dramatische berichten". "Onze gedachten gaan nu uit naar de inzittenden, hun familie en vrienden."

Rutte was woensdag voor een top van de Europese Unie in Brussel en ging daarna op vakantie. Na het horen van het nieuws staakte de premier zijn vakantie. Hij landde donderdag rond 21.45 uur in Nederland.

Gitzwart

Daarna sprak hij de pers toe: "Deze zomerse dag eindigt in alle opzichten gitzwart. Het dramatische nieuws van vandaag is nauwelijks te bevatten. Ik ben geschokt, ik ben er echt kapot van. Heel Nederland is in diepe rouw. Onze gedachten gaan uit naar de nabestaanden."

Volgens de premier gaat het "mogelijk om een van de allerergste luchtrampen uit de Nederlandse geschiedenis". Rutte stelt dat het nu belangrijk is dat er duidelijkheid komt over de oorzaak. 

De Boeing 777 van Malaysia Airlines vertrok rond het middaguur van Schiphol en stortte rond 15.00 uur neer op Oekraïens grondgeboed. Het was met ruim driehonderd passagiers onderweg naar de Maleisische hoofdstad Kuala Lumpur. Alle inzittenden zijn omgekomen, er waren zeker tientallen Nederlanders aan boord.

Timmermans

Minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans noemt het "een inktzwarte dag voor Nederland, voor Maleisië".

"Wij treuren om iedereen aan boord van vlucht MH 17, waar zij ook vandaan kwamen. Wij leven mee met al hun dierbaren, hun vrienden, collega's, bekenden. Het verdriet moet immens zijn."

"Samen met al mijn collega's op Buitenlandse Zaken en de posten zal ik mij ervoor inspannen dat de nabestaanden snel duidelijkheid krijgen over wat er precies is gebeurd en wat er vanaf nu kan worden gedaan."

Hulpverleners moeten volgens Timmermans ''ongehinderde en veilige toegang'' hebben tot de plek waar het toestel is neergestort. Het rampgebied dient ongemoeid te worden gelaten. Dat verklaarde hij na overleg met zijn Oekraïense collega Pavlo Klimkin.

Timmermans benadrukte dat er een onafhankelijk onderzoek moet komen naar de ramp. Klimkin zegde zijn volledige medewerking toe. Hij zei Nederlandse deelname aan het onderzoek te verwelkomen.

Timmermans stuurt een consulair team naar Kiev die de Nederlandse ambassade daar zal versterken.

Opstelten

Minister Ivo Opstelten (Veiligheid & Justitie) is op zijn ministerie in overleg met de top van de meest betrokken ministeries. Dat zijn verder Binnenlandse Zaken, Buitenlandse Zaken en Infrastructuur en Milieu.

De aanwezigen delen informatie onder leiding van de minister van Veiligheid. Zoiets is gebruikelijk bij crises zoals nu met de vliegtuigcrash.

Opstelten kwam later met een verklaring waarin hij zegt "diep geschokt" te zijn over de "dramatische gebeurtenissen". 

"Mijn gedachten zijn bij alle familieleden en vrienden van de mensen die in dat vliegtuig zaten en die nu in onzekerheid zitten. De beelden die u en ik hebben gezien zijn natuurlijk verschrikkelijk. Maar nog heel veel is onduidelijk over de toedracht en de omstandigheden."

Bekijk de verklaring van Opstelten:

Kamerleden

De fractievoorzitters uit de Tweede Kamer reageren geschokt op het nieuws over de ramp en uiten hun medeleven.

VVD-leider Halbe Zijlstra laat weten dat "de leden van de VVD-fractie hun diepe medeleven betuigen met de slachtoffers en nabestaanden". Ook zegt hij: "Hopelijk komt er snel duidelijkheid voor diegenen die nu in afschuwelijke onzekerheid leven over het lot van hun dierbaren."

De PvdA is "diep geschokt door de berichten", laat partijleider Diederik Samsom weten."We leven mee met familie en vrienden van de inzittenden en met al degenen die nu in vreselijke onzekerheid zitten."

CDA-leider Sybrand van Haersma Buma, zegt op Twitter dat zijn gedachten zijn bij de inzittenden en nabestaanden. Hij voegt toe: "Snel onderzoek toedracht nodig." Ook PVV-fractievoorzitter Geert Wilders twittert over het "vreselijke" nieuws: "Meeleven met familieleden en nabestaanden van de vele slachtoffers."

D66-leider Alexander Pechtold laat weten: "Op dit moment alleen maar stil meeleven met al diegenen die in onzekerheid zijn." En Emile Roemer, fractieleider van de SP zegt stil te worden van het nieuws. "Veel slachtoffers, wat een drama. Leef mee met nabestaanden die nu in onzekerheid verkeren."

Bram van Ojik, fractieleider van GroenLinks laat weten diep mee te leven en zegt: "Hopelijk komt er snel meer duidelijkheid." Ook Marianne Thieme, fractievoorzitter van de Partij voor de Dieren, toont diep medeleven met de betrokkenen en spreekt van "verbijsterend nieuws".

SGP-leider Kees van der Staaij betuigt eveneens zijn medeleven. "Wij leven mee in onze gedachten en gebeden." Ook ChristenUnie-fractievoorzitter Arie Slob zegt: "Ik leef mee met de nabestaanden en bid hen troost en kracht toe."

Rasmussen

NAVO-chef Anders Fogh Rasmussen is geschokt en diep bedroefd over de vliegtuigcrash. Rasmussen noemt de crash in een verklaring een vreselijke tragedie en zegt mee te leven met de nabestaanden van de slachtoffers. 

In een verklaring schrijft Rasmussen dat er snel een internationaal onderzoek moet komen naar de crash. De alsmaar gevaarlijker wordende situatie in Oost-Oekraïne is de schuld van de pro-Russische separatisten die daar actief zijn, aldus Rasmussen. De feiten moeten zo snel mogelijk boven tafel komen en diegenen die verantwoordelijk zijn voor de crash moeten worden berecht. 

Obama

De Amerikaanse president Barack Obama heeft donderdag zijn nationale veiligheidsteam gesproken vanwege de ramp met de Malaysia Airlines boven Oekraïne. Hij sprak met onder anderen met minister van Buitenlandse Zaken John Kerry en CIA-directeur John Brennan.

"De president heeft het nationale veiligheidsteam opdracht gegeven om alles te doen om te helpen bepalen wat er is gebeurd'', aldus het Witte Huis.

Reces

Het onafhanklijke Kamerlid Louis Bontes (Voor Nederland, VNL) wil dat de Tweede Kamer terugkeert van reces. 

"Daar alles erop wijst dat het vliegtuig van Malaysian Airlines is neergeschoten, zou ik graag de Kamer terug willen laten komen van reces voor een debat. Ik ben van mening dat er met spoed gedebatteerd dient te worden over deze verschrikkelijke terreurdaad, die vele onschuldige levens gekost heeft."

Volg ook ons liveblog | Dossier vliegramp Oekraïne

Internationale reacties

Boeing 777 stort neer in Oekraïne

Een Maleisisch vliegtuig dat van Schiphol was vertrokken met tientallen Nederlanders aan boord, is donderdag neergestort op Oekraïens grondgebied. Alle passagiers zijn omgekomen. © AFP
Reddingswerkers zijn ter plaatse bij het gebied waar het vliegtuig neer is gestort. © AFP
De zelfbenoemde leider van de pro-Russische seperatistengroepering "Donetsk People's Republic" Alexander Borodai arriveert bij het gebied waar de Boeing is neergestort. © AFP
Een brandweerman blust de wrakken van vlucht MH17. © AFP
Brandende brokstukken van MH17. © AFP
Bagage van passagiers van vlucht MH17. © AFP
De rokende restanten van de Boeing 777 van vlucht MH17. © AFP
De eerste lichamen van de slachtoffers van de vliegtuigcrash in Oekraïne zijn geborgen. Een verslaggever van persbureau AP telde zeker 22 lijken. © ANP
Brokstukken van Malaysia Airlines vlucht MH17 in Oekraïne. © ANP
Er zijn 193 Nederlanders omgekomen bij de vliegramp in Oekraïne met vlucht MH17 van Malaysia Airlines. © AFP
Een woordvoerder van het Oekraïense ministerie van Rampenbestrijding stelt dat zeker honderd lichamen op de rampplek zijn gezien. Lichaamsdelen liggen tot op 15 kilometer van de rampplek. © ANP
Het kantoor van president Petro Porosjenko laat weten dat het neerschieten van het vliegtuig een "terreurdaad" is. © ANP
Pro-Russische separatisten geven rond 20.30 uur (Nederlandse tijd) aan dat ze de zwarte doos tussen de wrakstukken hebben gevonden. Eerder verklaarden ze de zwarte doos over te zullen dragen aan Moskou. © ANP
Op het vliegveld in Kuala Lumpur is op de aankomstborden nog te zien hoe laat het vliegtuig had moeten aankomen. © AFP
Mensen op weg naar de Dakota's Cafe en Bar op Schiphol waar meer informatie zal worden gegeven over de in de Oekraine gecrashte Boeing van Malaysia Airlines. © ANP
Schiphol vangt familieleden op. © ANP
Het toestel kwam volgens Interfax niet ver van de Oost-Oekraïense stad Donetsk, vijftig kilometer van de grens met Rusland, neer. © SkyNews
Een foto van de Boeing 777 van Malaysia Airlines bij het opstijgen vanaf Schiphol. © NU.nl/Fred Neeleman
De Boeing 777 van Malaysia Airlines bij het opstijgen vanaf Schiphol. © NU.nl/Fred Neeleman