'De mens is gemaakt om te wandelen'

De 46.000 wandelaars in de Nijmeegse Vierdaagse leveren van 16 tot en met 19 juli de voor hun gezondheid best denkbare lichamelijke prestatie. 

Op wat blaren na is wandelen fysiologisch gezien de inspanning die het meeste past bij de mens, beter dan hardlopen. ''De mens is van oudsher gemaakt om te wandelen", zegt prof. Maria Hopman, inspanningsfysioloog aan de Radboud Universiteit en gespecialiseerd in verouderingsprocessen in een gesprek met NU.nl. ''Dat kun je tot op hoge leeftijd doen en moet je ook blijven doen."

Aan de vooravond van de 97ste Vierdaagse, die dinsdag 15 juli aanvangt, heeft Hopman echter één belangrijke waarschuwing: Genoeg drinken!

Eén op de vijf deelnemers drinkt onvoldoende, blijkt uit eerder onderzoek onder deelnemers. Dat zijn ruim 8000 mensen. ''Sommigen denken het met een paar koppen koffie te redden", stelt de inspanningsfysioloog vast.

Maar een mens heeft tijdens een inspannende wandeling zeker twee tot drie liter vocht nodig, zonder alcohol wel te verstaan. Afhankelijk van de persoonlijke lichaamsgesteldheid kan dat soms oplopen tot zes of zeven liter. Dat verschilt van persoon tot persoon.

Lichaamstemperatuur

De lichaamstemperatuur loopt gedurende de dag op tot 38 en af en toe 39 graden, afhankelijk van de buitentemperatuur. De inspanning van acht tot twaalf uur wandelen vraagt om een goede vochtbalans. ''Donkere urine en weinig plassen zijn signalen voor een tekort schietende vochtinname’’, waarschuwt Hopman. Ook hoofdpijn en wazig zien zijn waarschuwingen.

Het zijn vooral mannen die te weinig drinken. Wanneer sprake is van overgewicht, nemen de risico’s toe, zo is de hoogleraar gebleken na onderzoek na de afgelaste Vierdaagse van 2006. Destijds veroorzaakte extreme hitte veel gezondheidsproblemen.

Dit jaar onderwerpt Hopman een groep van 50 ouderen boven de 80 jaar aan een nader gezondheidsonderzoek. Er doen dit jaar 245 mensen in de leeftijdscategorie mee.

Nulmeting

Zondag 14 juli en maandag 15 juli onderwerpt de inspanningsfysioloog samen met haar medewerkers een groep oudere wandelaars aan een nulmeting. Zij worden medisch onder de loep genomen voor, tijdens en na afloop van de Vierdaagse.

Het is een bijzonder vitale, oudere groep wandelaars die wetenschappers normaal gesproken niet zo eenvoudig bij elkaar krijgen. Ook hun kinderen en kleinkinderen worden in het onderzoek betrokken, om te kijken of ze dezelfde goede genen hebben om gezond en vitaal oud te worden.

Hoofdvraag in het onderzoek: Is wandelen nou gezond of zijn deze oude wandelaars dat?

Van der Lans

Voor Bert van der Lans (81) is die vraag eenvoudig te beantwoorden. Hij begint aan zijn 67ste Vierdaagse, sinds hij in 1947 op vijftienjarige leeftijd voor het eerst de wandelschoenen aantrok.

''Ik ben dankbaar dat ik dit allemaal nog zonder medicijnen mag doen", zegt de Nijmegenaar, die enkele keren per week 20 tot 22 kilometer per dag wandelt ter voorbereiding op zijn vier dagmarsen van 40 kilometer. ''Ik zit gelukkig gezond in elkaar en dat is een geschenk van Moeder natuur.’’

Van der Lans hoopt dit jaar het record van de inmiddels overleden Voorburgse Annie Berkhout te evenaren. De vrouw liep 66 Vierdaagsen uit, zelfs nog een op 87-jarige leeftijd.

''Ik had het record al kunnen hebben, als de Vierdaagse van 2006 niet na de eerste dag was geannuleerd", aldus Van der Lans. ''Maar ik heb groot respect voor Berkhout, die door de oorlogsjaren nog veel verder voor had kunnen liggen met het aantal volbrachte Vierdaagsen."

Alles over de Nijmeegse Vierdaagse l Actueel weerbericht

Foto's van de Vierdaagse l Uw foto's op NU.nl? Stuur beelden in via NUfoto

Lees meer over:
Tip de redactie