Zo'n 65.000 briefstemmen van zeventigplussers zijn bij de Tweede Kamerverkiezingen van vorige maand niet meegeteld, blijkt uit een rondgang door NOS en de Open State Foundation. Deze briefstemmen, bij elkaar goed voor bijna één Kamerzetel, bleken niet op de juiste manier te zijn uitgebracht, en werden daarom nog voor het daadwerkelijke tellen van de stemmen terzijde gelegd.

De Kiesraad meldde bij de einduitslag dat zo'n 0,29 procent van de briefstemmen ongeldig was verklaard. Daarbij zijn echter niet deze terzijde gelegde briefstemmen meegenomen, maar alleen de stemmen die bij het tellen zelf ongeldig zijn verklaard, schrijft NOS.

Zeventigplussers konden dit jaar vanwege het coronavirus hun stem ook via de post uitbrengen. Daarvoor kregen de stemgerechtigde zeventigplussers twee enveloppen: een envelop voor het stembiljet met de tekst 'Deze envelop is alleen voor het briefstembiljet' en een retourenvelop, waarin zowel de envelop met het stembiljet als de stempas werd gestopt.

Maar bij de enveloppen bleek het vaak fout te gaan. In veel gevallen werd het briefstembiljet samen met de stempas in de briefstembiljetenvelop gedaan, waardoor deze stemmen nog voor het tellen terzijde gelegd moesten worden. Na dergelijke signalen vanuit meerdere gemeenten, besloot demissionair minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken) de procedure rondom het tellen aan te passen, zodat ook deze enveloppen alsnog geopend mochten worden om te controleren of er een geldige stempas in zat.

In meeste gevallen ontbrak stempluspas

De aanpassing blijkt slechts betrekking te hebben gehad op een klein aantal foutieve briefstemmen, blijkt uit de processen-verbaal van 40 procent van de gemeenten. In de meeste gevallen werd de stempluspas niet meegestuurd, daarnaast zat in veel enveloppen geen stembiljet.

Deze fouten zorgden ervoor dat zo'n 65.000 stemmen nog voor het daadwerkelijke tellen terzijde werden gelegd en niet zijn meegeteld. Bij elkaar vertegenwoordigt dat aantal bijna één Kamerzetel.

Het ministerie laat in een reactie weten achter de keuze voor het briefstemmen te staan. De woordvoerder zegt tegen het nieuwsmedium dat, hoewel elke niet meegetelde stem er één te veel is, de autoriteiten "al met al tevreden zijn over hoe het is verlopen". "In algemene zin is de kans op fouten bij briefstemmen namelijk groter dan in het stemlokaal, omdat er meer handelingen bij komen kijken", aldus de woordvoerder.

Ouderenbond ANBO zegt in een reactie op het nieuws "van tevoren al te hebben gewaarschuwd dat het fout zou gaan" bij het briefstemmen. De bond zegt het onacceptabel te vinden dat het aantal foutieve stemmen groter is dan in eerste instantie door de Kiesraad naar buiten werd gebracht. "Briefstemmen is nieuw en dan gaan er dingen fout", zegt ANBO-directeur Anneke Sipkens. "Maar mensen hebben er recht op om te weten of hun stem wel of niet is meegeteld."