VVD (35 zetels) en D66 (24 zetels) hebben bij de Tweede Kamerverkiezingen de meeste stemmen gekregen, blijkt donderdagochtend uit een voorlopige prognose van de verkiezingsdienst van persbureau ANP. In tegenstelling tot de exitpolls van woensdagavond is deze prognose gebaseerd op daadwerkelijk getelde stemmen.

Inmiddels is ruim 91 procent van de stemmen geteld. Met name de kleinere en middelgrote gemeenten zijn al volledig klaar met tellen. Van de grote steden is alleen Rotterdam nog bezig met tellen.

VVD-leider Mark Rutte is er "supertrots" op dat zijn partij voor de vierde keer achter elkaar de Tweede Kamerverkiezingen heeft gewonnen, zei hij woensdagavond in een eerste reactie na de verkiezingswinst. "De agenda die voor ons ligt is enorm."

Rutte feliciteerde ook de andere winnaar, D66-leider Sigrid Kaag. Haar partij komt waarschijnlijk op 24 zetels, een plus van vijf. Het ligt volgens de demissionair premier dan ook "zeer voor de hand" dat VVD en D66 gaan praten over een volgende coalitie.

Rutte herhaalde ook zijn wens om het CDA bij die besprekingen te betrekken. "We willen het formatieproces zo kort mogelijk houden."

Analyse voorlopige uitslag: 'Rutte wil snel formeren, slagveld op links'
250
Analyse voorlopige uitslag: 'Rutte wil snel formeren, slagveld op links'

De opkomst van de verkiezingen was 81 procent, bleek uit onderzoek van Ipsos in opdracht van de NOS. De opkomst bij de stembusgang van vier jaar geleden was 81,9 procent. De verkiezingsdienst van het ANP houdt het op een opkomst van 79,3 procent.

Ondanks de coronacrisis zijn dus ongeveer evenveel kiezers gaan stemmen, zo lijkt het. Ook dit cijfer is nog een prognose.

De exitpoll van woensdagavond was slechts een schaduwverkiezing bij een aantal stemlokalen, een peiling dus. Direct nadat kiezers hadden gestemd, werden ze gevraagd hun stem 'opnieuw' uit te brengen, maar dan voor de exitpoll. Hierin waren dus geen briefstemmen meegenomen. Peilingbureau Ipsos had hier echter rekening mee gehouden, om toch tot een zo waarschijnlijk mogelijke exitpoll te komen.

Een afwijking van twee zetels zou vaker voorkomen. Zo had D66 in de exitpoll van woensdagavond twee zetels meer (26) dan in deze voorlopige prognose. Een verschil van meer dan twee zetels was ook niet uit te sluiten, aldus Ipsos in een verklaring. In niet-coronatijden wordt rekening gehouden met een afwijking van één zetel.

Hoe een exitpoll werkt en waarom die dit jaar minder betrouwbaar is
103
Hoe een exitpoll werkt en waarom die dit jaar minder betrouwbaar is