15 maart gaan we naar de stembus om een nieuwe Tweede Kamer te kiezen. Vind jij de toekomst van het onderwijs belangrijk? NU.nl heeft op een rij gezet wat de politieke partijen in hun verkiezingsprogramma's over dit thema zeggen.

Leenstelsel

Veel partijen zijn fel tegenstander van het leenstelsel voor studenten. Mogelijk is er na de verkiezingen een meerderheid om de basisbeurs in ieder geval in de bachelorfase in ere te herstellen. Onder andere PVV, 50Plus CDA, ChristenUnie en SP zijn hier voor, maar ook de SGP was tegen het leenstelsel. De gereformeerden hebben echter het terugdraaien van het leenstelsel niet in hun verkiezingsprogramma.

Het CDA wil wel de OV-studentenkaart in zijn huidige vorm afschaffen en vervangen door een tegemoetkoming in de reiskosten.

Vrijheid van onderwijs

Veel partijen stellen 'Artikel 23' ter discussie, oftewel de vrijheid van onderwijs. Momenteel worden naast openbare scholen ook bijvoorbeeld christelijke en islamitische scholen bekostigd door de overheid, het zogeheten 'bijzonder onderwijs'.

D66 en GroenLinks willen dat scholen niet alleen om hun religieuze signatuur financiering kunnen krijgen, maar bijvoorbeeld om een vernieuwende aanpak. Ook de VVD wil dat het makkelijker wordt om een nieuwe school te starten "om sneller in te spelen op innovatie en nieuwe behoeften van ouders en leerlingen".

Partijen als de ChristenUnie, SGP en het CDA willen juist het bijzonder onderwijs steviger verankeren. De ChristenUnie: "Wij verlagen de normen om ruimte te maken voor het stichten van nieuwe scholen en het openhouden van scholen met een sterke identiteit."

ChristenUnie-leider Gert Jan Segers liet zelfs onlangs weten juist het openbaar onderwijs te willen afschaffen, zodat de school vanuit de overheid in handen komt van de ouders.

Het CDA wil nieuwe scholen wel vooraf strenger toetsen "op hun bijdrage aan de ontwikkeling van de kinderen, integratie en burgerschap".

De PVV wil dat alle islamitische scholen dichtgaan.

Verkiezingen 2017: Dit zijn de politieke partijen van plan met het onderwijs
Verkiezingen 2017: Dit zijn de politieke partijen van plan met het onderwijs

Kleinere klassen

Veel partijen zijn er voorstander van dat de klassen kleiner worden om de kwaliteit te verbeteren en de werkdruk te verminderen. Onder andere partijen als D66, SP en GroenLinks willen op den duur naar klassen van maximaal 23 leerlingen.

De PvdA wil de werkdruk verminderen door de onderwijstijd voor fulltime-leraren te maximeren op 20 uur. "Dat geeft docenten en leerkrachten de tijd om te investeren in de kwaliteit van hun lessen en in begeleiding van de kinderen."

Brede brugklassen

Een aantal partijen pleit ervoor om de brugklassen te verlengen, zodat leerlingen meer tijd krijgen om een niveau te bepalen. Onder andere het CDA wil "binnen de huidige scholengemeenschappen brede en meerjarige brugklassen stimuleren zodat laatbloeiers ook de kans krijgen hun talenten te ontplooien".

Toetsen

De partijen zijn verdeeld over het gewicht wat aan toetsen moet worden gegeven in het onderwijs. Denk aan de rekentoets en de cito-toets. Partijen als VVD en PVV zijn voor verplichte en bindende toetsen. 

D66 en SP willen juist stoppen met de rekentoets en vertrouwen in handen leggen van de docenten. De SP: "De eindtoets (zoals Cito), de rekentoets en de 'kleutertoets' worden niet verplicht opgelegd. Bij schooladviezen wordt meer rekening gehouden met de groeipotenties van iedere leerling."

En verder:

De VVD vindt het van belang dat "Nederlandse tradities, waarden en vrijheden" in het onderwijs worden verankerd. "Wij mogen verwachten dat alle docenten de Nederlandse waarden en vrijheden onderschrijven", aldus de liberalen.

De SP wil dat salarissen van onderwijspersoneel landelijk worden uitbetaald, door middel van een landelijke cao. "Geld dat bedoeld is voor leraren kan daardoor niet meer aan andere zaken worden besteed", aldus de SP.

50Plus wil dat de ambachtsschool en de mavo in ere worden hersteld.

GroenLinks wil dat jongeren "een doorstroomrecht" krijgen. "Op alle niveaus wordt het mogelijk door te stromen naar een volgende opleiding. Zowel de aansluiting van mbo naar hbo, als de aansluiting van hbo naar wo, wordt verbeterd. De extra toegangseisen vervallen".

De PvdA wil dat Nederland uiterlijk over tien jaar de best opgeleide beroepsbevolking ter wereld heeft. De partij wil daarom extra investeren, oplopend naar 10 miljard per jaar over 15 jaar.